Kartuzy

Kartuzy

Kartuzy znajdują się w województwie Pomorskiem, w północno-wschodniej części Pomorza. Miasto liczy 15737 mieszkańców. Ze względu na położenie, w centrum regionu kaszubskiego, Kartuzy często są nazywane Sercem Kaszub.

Historia Kartuz

Początek historii miasta jak również jego nazwa, ściśle związana jest ze sprowadzeniem na te ziemie zakonu Kartuzów, który został założony w 1084 r. przez Brunona z Kolonii w dolinie La Chartreuse k. Grenoble we Francji. Fundatorem klasztoru Kartuzów na Kaszubach był w 1382 r. szlachcic kaszubski Jan z Rusocina (Różęcina).

Ostre zasady panujące w zakonie: jarska kuchnia, asceza i używanie mowy tylko w potrzebie wzbudzały podziw zarówno zasobnych i coraz liczniejszych fundatorów jak i Zakonu Krzyżackiego - nie sprzyjającego zazwyczaj innym zakonom.

W krótkim czasie Kartuzi skupili ogromny majątek: (1474r.) posiadali liczne wioski (m.in. Gdynię), nieruchomości w Gdańsku oraz 6700 ha ziemi sięgającej aż po Żuławy.

W początkach XIX wieku Kartuzy stały się siedzibą powiatu z landratem (starostą) na czele.

Władze Kartuz podjęły kroki zmierzające do nadania miejscowości praw miejskich i herbu. Prace te przerwał wybuch pierwszej wojny światowej.

W marcu 1923 roku Kartuzy uzyskały prawa miejskie, a w lipcu 1923 roku miastu nadano herb: "(...) Tarczę w niebieskim polu głowa czarnego gryfa ze srebrnym dziobem i czerwonym ozorem, bez korony, nad głową siedem gwiazd srebrnych w układzie zakonu Kartuzów (...)" według projektu Aleksandra Majkowskiego.

W okresie drugiej wojny światowej powstał partyzancki ruch oporu, z którego najpoważniejszą siłę stanowiła Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Kaszubski" - od lipca 1941r. - Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Pomorski".

10 marca 1945 roku do miasta wkroczyły oddziały pancerne i piechota 49 Armii Radzieckiej działające w składzie II Frontu Białoruskiego dowodzone przez marszałka Konstantego Rokossowskiego.

W maju 1945 roku w Kartuzach powstała pierwsza na terenie byłego województwa pomorskiego Biblioteka Publiczna. Jej założycielem i pierwszym dyrektorem był Wadim Lincow.

W 1946 r. powstał Regionalny Zespół Pieśni i Tańca "Kaszuby", który stał się ambasadorem Kartuz w kraju i na świecie. 16 grudnia 1946 roku doszło do utworzenia Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko - Pomorskiego. Zrzeszenie bardzo aktywnie włączyło się w życie kulturalne miasta. Uzupełnieniem oferty kulturalnej była działalność powstałego w 1947 roku Muzeum Kaszubskiego.

W 1989 roku odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Miłośników Kartuz, które jest spadkobiercą chlubnych tradycji Towarzystwa Upiększania Kartuz. Od listopada 1998 roku Kartuzy są ponownie stolicą powiatu obejmującego 8 kaszubskich gmin.

Ważne wydarzenia z życia miasta:

1382szlachcic pomorski Jan z Różęcina czyni darowiznę składającą się z wsi: Kiełpino, Gdynia, Czaple oraz funduje klasztor braciom z praskiego domu zakonnego Kartuzów
1383powstanie Kartuz; zapis fundacji klasztornej dokonany za zgodą Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego Winrycha z Kniprode przez Kapitułę Generalną Kartuzów obradującą w Rzymie
1403konsekracja gotyckiego kościoła klasztornego Kartuzów
1444wniesienie do klasztoru ołtarza Ukoronowania NMP (obecnie fragmenty ołtarza znajdują się w Złotej Kaplicy Kolegiaty)
1731-1733kościół otrzymuje miedziany dach w kształcie wieka trumny przypominający o przemijaniu życia
1818Kartuzy stają się siedzibą powiatu kartuskiego
1823kasacja zakonu Kartuzów i konfiskata jego majątku
1923Kartuzy uzyskują Prawa Miejskie
1945powstanie Biblioteki Publicznej
1945 wyzwolenie miasta z rąk okupanta hitlerowskiego
1946powstanie Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca "Kaszuby"
1947założenie Muzeum Kaszubskiego
1990 pierwsze w powojennej Polsce wolne wybory
1992podniesienie kościoła poklasztornego do godności Kolegiaty
1995wizyta prezydenta RP Lecha Wałęsy
1995podpisanie umowy o współpracy partnerskiej z miastem Duderstadt (Niemcy)
1999nowy podział administracyjny Polski - Kartuzy znalazły się w województwie pomorskim
2001Rodzinne Zdjęcie Kaszubów
2001przyjęcie Strategii Rozwoju Gminy Kartuzy na lata 2001-2015
2002ustanowienie św. Brunona patronem Kartuz
2002pierwsze wolne wybory na Burmistrza Kartuz
2002spotkanie Kaszubów z całego regionu w Kartuzach podczas IV Zjazdu Kaszubów
2003Jubileusz 80-lecia Nadania Kartuzom Praw Miejskich
2003Ogólnopolska Inauguracja Rozpoczęcia Roku Szkolnego 2003/2004
2004przystąpienie Polski do Unii Europejskiej

DODAJ KOMENTARZ
Zamieszczając tu swój komentarz bierzesz za niego pełną odpowiedzialność. Wyrażając swoje zdanie, uszanuj proszę poglądy innych - komentuj, ale nie obrażaj! Redakcja portalu Kartuzy.info zastrzega sobie prawo do ingerowania w treść komentarzy lub ich usuwania, jeżeli nie będą zgodne z tematem, zasadami współżycia społecznego lub będą naruszały normy prawne i obyczajowe. Jeżeli uważasz, że komentarz powinien zostać usunięty - wypełnij formularz, który pokazuje się po kliknięciu na dzwonku pod treścią danego komentarza.