Zamartwica urodzeniowa, a błąd medyczny. Objawy, skutki, postępowanie

czwartek, 30 maja 2019 r., 15:17

Zamartwica urodzeniowa to określenie na niedotlenienie płodu. Urodzenie się dziecka w stanie zamartwicy może (i często ma) związek z popełnieniem przez personel szpitala błędu medycznego. Jeśli zamartwica urodzeniowa ma charakter krótkotrwały, stan ten może się nie odbić znacząco na późniejszym życiu dziecka. Jeśli jednak dojdzie do głębokiego i długotrwałego niedotlenienia, zwykle prowadzi ono do wielu poważnych i nieodwracalnych zaburzeń. Jak dochodzi do zamartwicy urodzeniowej i na czym polega jej związek z błędami lekarskimi? Dzisiejszy artykuł poświęcamy właśnie problematyce zamartwicy urodzeniowej.

Jak dochodzi do zamartwicy urodzeniowej? Przyczyny i objawy zamartwicy urodzeniowej

Zamartwica urodzeniowa powstaje, gdy płód, któremu brakuje tlenu, wykonuje gwałtowne ruchy, próbując nabrać powietrza. Jest to o tyle niebezpieczne, że w takich sytuacjach zwykle dochodzi do zachłyśnięcia się wodami płodowymi. Niedotlenienie może wystąpić przed urodzeniem, w trakcie, a także już po porodzie. Czynniki, zwiększające ryzyko powstania stanu zamartwicy urodzeniowej po stronie matki to:
l   Krwawienia z dróg rodnych;
l   Wiek;
l   Stan przedrzucawkowy;
l   Nadciśnienie tętnicze;
l   Cukrzyca;
l   Niewydolność oddechowa;
l   Niewydolności związane z krążeniem;
l   Palenie w ciąży papierosów lub spożywanie alkoholu.

Po stronie płodu również istnieją również czynniki, zwiększające ryzyko wystąpienia zamartwicy urodzeniowej. Należą do nich wady rozwojowe płodu (serca, układu krążenia i oddechowego), wady pępowiny i nieprawidłowości w rozwoju łożyska.

Częstym błędem medycznym personelu szpitala w przypadku wystąpienia zamartwicy zbyt późne wykonanie cesarskiego cięcia lub całkowite jego zaniechanie. Do błędu medycznego może również dojść na skutek nieprzeprowadzenia odpowiednich badań i zbyt późnego zorientowania się przez lekarzy, że płodowi brakuje powietrza. Mówiąc w uproszczeniu, do zamartwicy zwykle dochodzi na na skutek niewłaściwego przeprowadzenia porodu. Pisałyśmy o tym również w osobnym wpisie.

Do głównych objawów zamartwicy urodzeniowej należy przed wszystkim nieprawidłowa czynność serca płodu (możliwa do skontrolowania przy pomocy aparatury do badania KTG) oraz zielone wody płodowe. Po przyjściu dziecka na świat zaniepokojenie powinno wzbudzić wciąganie klatki piersiowej i wyraźne problemy ze złapaniem oddechu.

Zamartwica urodzeniowa, a skala Apgar. Zamartwica urodzeniowa "blada", zamartwica urodzeniowa "sina"

Zamartwica urodzeniowa nie zawsze przebiega tak samo. Wyróżnia się dwie zasadnicze postacie zmartwicy, tj. zamartwicę bladą i siną. Od postaci zamartwicy urodzeniowej zależą również jej późniejsze konsekwencje.

W przypadku wystąpienia zamartwicy bladej, nazywanej również ciężką, dziecko otrzymuje od 0 do maksymalnie 3 punktów w skali Apgar w pierwszej minucie po urodzeniu. Oddech dziecka jest przerywany lub nieobecny. O wystąpieniu ciężkiej postaci zamartwicy świadczy także tętno poniżej 100 na minutę w chwili urodzenia, zwalniające lub stałe, a także brak napięcia mięśniowego i nieprawidłowe zabarwienie skóry.

Jeśli u dziecka dojdzie do lżejszej postaci zamartwicy (zamartwicy umiarkowanej, nazywaną również bladą), zwykle otrzymuje od 4 do 7 punktów w skali Apgar w pierwszej minucie po urodzeniu. Dziecko takie zwykle nie oddycha w sposób prawidłowy, a jego reakcja na bodźce i napięcie mięśniowe są obniżone. Tętno jest równe lub wynosi powyżej 100 na minutę.

Zamartwica urodzeniowa - postępowanie. Postępowanie z dzieckiem urodzonym w zamartwicy
Oprócz wykonania testu skali Apgar w pierwszej minucie życia, testy takie wykonuje się kolejno co 5 minut - do czasu poprawy. Ocena dziecka w skali Apgar to stosunkowo prosty i skuteczny sposób na sprawdzenie czy dochodzi do poprawy czy nasilenia objawów zamartwicy urodzeniowej.

Po przyjściu na świat dziecka w stanie zamartwicy, personel medyczny powinien udrożnić drogi oddechowe noworodka przy pomocy cewnika lub gumowej gruszki. Nie jest to wcale proste działanie - bardzo ważne jest, aby zabieg przeprowadzał kompetentny lekarz, który potrafi zachować spokój w kryzysowej sytuacji. Niezwykle ważnym czynnikiem jest zapewnienie noworodkowi ciepła. Dziecko umieszcza się pod specjalną lampą grzewczą i owija materiałem. W trakcie dziecko powinno być ułożone w taki sposób, aby jego główka znajdowała się nieco niżej niż reszta ciała. Tego typu pozycja najbardziej sprzyja udrożnianiu dróg oddechowych.

W niektórych przypadkach niezbędne będzie podanie noworodkowi tlenu. Dziecko może jednak przyjąć tlen dopiero, gdy jego drogi oddechowe będą już oczyszczone, innymi słowy - gdy zaczyna samodzielnie oddychać. Jeśli wszystkie te działania zawiodą, a zamartwica urodzeniowa będzie nadal postępować, lekarze rozpoczną masaż serca. Konieczne może się okazać także podanie dziecku adrenaliny lub intubacja.

Na tym jednak nie kończy się postępowanie z noworodkiem, który przyszedł na świat w stanie zamartwicy urodzeniowej. Dziecko powinno pozostać pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Już w pierwszym tygodniu życia wykonuje się szereg badań diagnostycznych (np. USG, USG przezciemiączkowe i badania neurologiczne). Proces wyprowadzania dziecka z zamartwicy urodzeniowej jest skomplikowany i może być długotrwały, w zależności od postaci zamartwicy. Pierwsze karmienie piersią co do zasady zwykle może odbyć się dopiero wcześniej niż po zakończeniu trzeciej doby życia dziecka.

Skutki zamartwicy urodzeniowej

Powikłania po zamartwicy urodzeniowej mogą być naprawdę poważne. Do najpoważniejszych i niestety często spotykanych w praktyce powikłań należą opóźnienia w rozwoju psychoruchowym, mózgowe porażenie dziecięce i padaczka. Zamartwica urodzeniowa w zależności od konkretnego przypadku może wywołać różnego typu niepełnosprawności.

Nawet w przypadku lżejszej postaci zamartwicy urodzeniowej, która pozornie nie odbiła się na stanie zdrowia dziecka, wymagana jest stała obserwacja przez lekarzy specjalistów. Również i maluchy, które rozwijają się w sposób prawidłowy, na skutek przyjścia na świat w stanie zamartwicy urodzeniowej mogą mieć problemy z koncentracją i nauką. Często zdarza się, że dopiero po wielu badaniach wychodzi na jaw, że problemy dziecka mają związek z urodzeniem w stanie zamartwicy.

Wyjątkowo dramatyczne są sytuacje, w których skutkom zamartwicy urodzeniowej można było zapobiec, a nieprawidłowe postępowanie personelu medycznego to uniemożliwiło. W takich sytuacjach można podejrzewać, że doszło do błędu w sztuce lekarskiej. Rodzice w imieniu dziecka mogą dochodzić m.in. zadośćuczynienia i odszkodowania i zapewnić tym samym poszkodowanemu lepszą przyszłość.

Co zrobić, gdy dziecko przyszło na świat w stanie zamartwicy urodzeniowej? Skontaktuj się z prawnikiem od błędów medycznych

Jeśli Twoje dziecko przyszło na świat w stanie zamartwicy (bez względu na jej postać) i podejrzewasz, że mogło dojść do błędu medycznego - koniecznie skontaktuj się z nami. Dokonamy profesjonalnej analizy Twojej spawy, a w razie potrzeby będziemy reprezentować Cię w sądzie. Nie ma sensu ryzykować samodzielnym działaniem. Sprawy o błędy okołoporodowe, w tym również na tle zamartwicy urodzeniowej są skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy. My specjalizujemy się właśnie w błędach medycznych, a w szczególności - w błędach przy porodzie. Pomogłyśmy już wielu maluchom i ich rodzicom w poprawie komfortu ich życia po wystąpieniu skutków błędu medycznego. Być może możemy pomóc również Tobie. Zadzwoń lub napisz.
 
Joanna Lazer, adwokat
Małgorzata Hudziak, radca prawny
Kancelaria Lazer&Hudziak, Plac Konstytucji 5/19 00-657 Warszawa
Nr telefonu 604432333, 530291291, 536 007 001
Mail: kancelaria@lazer-hudziak.pl
 

KOMENTARZE
Możliwość komentowania została wyłączona.