Prawnik radzi: Czym jest przedawnienie roszczeń?

piątek, 19 lipca 2019 r., 14:18
fot. nadesłane

Przedawnienie roszczeń jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w art. 117-125 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny [dalej: k.c.]. Podlegają mu jedynie roszczenia majątkowe. Istotnym jest, że przedawnione roszczenie nie powoduje jego wygaśnięcia, a zamienia je w zobowiązanie naturalne, co oznacza, że wierzyciel nie może dochodzić jego realizacji w drodze przymusu państwowego.

Z zarzutu przedawnienia można skorzystać po upływie terminu określonego w przepisach. Po tym terminie można również zrzec się tego zarzutu. Nie można natomiast tego uczynić przed upływem terminu przedawnienia. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw wprowadziła ponadto zakaz domagania się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli termin przedawnienia upłynął. Tylko wyjątkowo, sąd może nie uwzględnić w/w zakazu ze względów słuszności. Ustawodawca przykładowo wskazuje, że w takiej sytuacji rozważeniu podlega długość terminu przedawnienia, długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia, czy też charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Podstawowy termin przedawnienia wprowadzony przez w/w ustawę z dnia 13 kwietnia 2018 r. wynosi sześć lat. Natomiast dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. odsetki) oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalność gospodarczej przedmiotowy termin wynosi trzy lata. Pamiętać należy, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Wyjątkiem od tej zasady są roszczenia, których termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata (np. roszczenia z umowy przewozu osób, które przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu). Podkreślenia wymaga, że roszczenia stwierdzone m.in. prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się z upływem sześciu lat. Natomiast, jeżeli roszczenie stwierdzone w w/w sposób obejmuje świadczenie okresowe, to roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.

Ustawodawca wprowadził ponadto bezwzględny zakaz skracania i przedłużania terminów przedawnienia.

Zazwyczaj przedawnienie rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Wymagalność wskazuje na moment, od którego wierzyciel ma prawo żądać realizacji świadczenia przez dłużnika. Jego ustalenie jest istotne, ponieważ w pozwie należy oznaczyć datę wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia.

Bieg przedawnienia ulega przerwaniu przez każdą czynność m.in. przed sądem, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje, jak również przez wszczęcie mediacji. Przerwanie przedawnienia powoduje, ze biegnie ono na nowo.

Adwokat Rafał Benkowski
www.adwokatbenkowski.pl

DODAJ KOMENTARZ
Zamieszczając tu swój komentarz bierzesz za niego pełną odpowiedzialność. Wyrażając swoje zdanie, uszanuj proszę poglądy innych - komentuj, ale nie obrażaj! Redakcja portalu Kartuzy.info zastrzega sobie prawo do ingerowania w treść komentarzy lub ich usuwania, jeżeli nie będą zgodne z tematem, zasadami współżycia społecznego lub będą naruszały normy prawne i obyczajowe. Jeżeli uważasz, że komentarz powinien zostać usunięty - wypełnij formularz, który pokazuje się po kliknięciu na dzwonku pod treścią danego komentarza.