Raport śmieciowy. Najtańsze odpady w Sierakowicach, najdroższe w Somoninie

Mieszkańcy których gmin wytwarzają najwięcej śmieci? Która gmina posiada najdroższy system system gospodarowania odpadami, a która najtańszy? Czy mieszkańcy korzystają z PSZOK-ów? Czy gminy osiągają odpowiednie wskaźniki recyklingu? Po ponad trzech latach funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami postanowiliśmy sprawdzić, jak gminy radzą sobie w tym zakresie.

Ile śmieci produkujemy?

Według danych GUS w 2015 roku, na jednego mieszkańca Polski przypadło średnio 283 kg zebranych odpadów komunalnych. Najwięcej śmieci wyprodukowali w tym czasie mieszkańcy województwa dolnośląskiego (340 kg/os), najmniej świętokrzyskiego (166 kg/os). Pomorzanie znaleźli się na piątym miejscu, wytwarzając rocznie 305 kg śmieci.

Statystyczny mieszkaniec powiatu kartuskiego w 2016 roku wyprodukował średnio 301 kg. Dla porównania w latach poprzednich wskaźnik ten wyniósł 297 kg (2015 rok) i 258 kg (2014 rok). A to oznacza, że z roku na rok wytwarzamy coraz więcej odpadów.

W 2014 roku, jak i w 2015 roku pod względem największej ilości wyprodukowanych śmieci przodowali mieszkańcy gminy Żukowo. Na jedną osobę przypadło wówczas odpowiednio 295 kg i 366 kg śmieci. Przed rokiem w czołówce byli natomiast mieszkańcy gminy Kartuzy. W 2016 roku średnio-rocznie na jednego kartuzianina przypadło 349 kg śmieci.

Jak wynika z danych poszczególnych urzędów, najmniej śmieci wytworzyli mieszkańcy gminy Przodkowo. Przodkowianie wyprodukowali średnio, w ciągu roku, zaledwie 173 kg (2016 rok) i 165 kg (w 2015 roku) śmieci. W 2014 roku pod tym względem najniższy wynik osiągnęła gmina Somonino. Statystyczny mieszkaniec wyprodukował wtedy 151 kg.

Ilość odpadów w przeliczeniu na 1 mieszkańca w kg / rok:

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia201631134917330220326628932630120152783281653071752342523662972014249280177292151209219295258

Ilość odpadów odebranych od mieszkańców w tonach / rok

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŁącznie201620191111514774717197826711169109313607620151843106191433512917052340106111864359942014164690341502487415342084990938731051

Gdzie najdrożej?

Najwyższy koszt utrzymania systemu, w przeliczeniu na jedną tonę odpadów, ponosi gmina Somonino. W 2016 roku za jedną tonę odpadów samorząd zapłacił 642,56 zł. Pod tym względem Somonino wiodło też prym w 2014 roku, kiedy to koszt tony śmieci wyniósł aż 855,64 zł! Z kolei w 2015 roku najwięcej za tonę śmieci płaciła gmina Przodkowo - 786,71 zł.

W minionym roku najlepiej pod względem efektywności poradziła sobie gmina Sierakowice. Tamtejszy samorząd za odbiór odpadów, utrzymanie PSZOK-u i administrację poniósł koszt w wysokości 391,74 zł w przeliczeniu na jedną tonę śmieci. Sierakowice jako jedyne, nie przekroczyły progu kwoty 400 zł. Co więcej, także pod względem kosztów poniesionych w ciągu roku w przeliczeniu na jednego mieszkańca znajdują się w ścisłej czołówce. Osiągnęły drugi wynik z kwotą 118,27 zł.

Z kolei, w przeliczeniu na jednego mieszkańca najwyższy koszt funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi posiada gmina Kartuzy. W 2016 roku każdy kartuzianin zapłacił za śmieci średnio 192,12 zł (w 2015 roku - 184,46 zł, w 2014 roku - 166,62 zł). Niebagatelny wpływ na to ma ilość produkowanych śmieci. Najtańszy system, z uwagi na niewielką ilość odpadów, funkcjonuje w gminie Przodkowo, gdzie w minionym roku statystyczny przodkowianin poniósł z tego tytułu wydatek 104,97 zł (w 2015 roku - 130,03 zł, w 2014 roku - 104,78 zł).

Koszt systemu gospodarowania odpadami w przeliczeniu na 1 tonę odpadów w zł:

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia2016458,55549,78606,89391,74642,56589,72636,32409,74494,002015534,17562,35786,71424,39748,77631,29667,62386,59509,112014568,57594,67591,24407,68855,64733,49689,78503,77559,70

Koszt systemu gospodarowania odpadami w przeliczeniu na 1 mieszkańca w zł / rok:

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia2016142,44192,12104,97118,27130,75156,90183,75133,51148,532015148,34184,46130,03130,09130,90147,61168,23141,40151,262014141,84166,62104,78119,02129,50153,45150,82148,46144,34

Kto najchętniej korzysta z PSZOK-ów?

W minionym roku do PSZOK-ów na terenie powiatu kartuskiego trafiło łącznie 2388 ton odpadów. Niemal połowa tych śmieci to wynik Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Sierakowicach, gdzie w 2016 roku mieszkańcy dostarczyli ich aż 1044 tony (w 2015 roku - 658 ton, w 2014 roku - 570 ton). Z kolei najmniej śmieci, bo zaledwie 34 tony, odebrano w Stężycy.

Przeliczając dane na jednego mieszkańca, wychodzi na to, że najchętniej z PSZOK-u korzysta społeczność gminy Sulęczyno. Mieszkaniec tejże gminy statystycznie w 2016 roku oddał do punktu 72,7 kg. Dla przykładu mieszkaniec przodujących w zakresie ilości dostarczonych do punktu śmieci Sierakowic, w minionym roku dostarczył 54,7 kg odpadów.

Najmniejszą popularnością wśród mieszkańców cieszą się PSZOK-i w Żukowie (2,8 kg/os w 2016 roku) i Stężycy (3,3 kg/os w 2016 roku).

Ilość odpadów zebranych w PSZOK w tonach / rok

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŁącznie20163353257210449134393952388201524710125658831229512015422014216121365700116901113

Ilość odpadów zebranych w PSZOK w przeliczeniu na 1 mieszkańca w kg / rok

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia201644,39,98,054,78,93,372,72,818,7201532,83,12,934,98,11,254,83,712,2201428,93,74,230,60,00,131,90,08,9

Sortowanie śmieci

Każda gmina ma obowiązek osiągnięcia określonych poziomów segregacji i odzysku odpadów, które określane w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Jak z ich uzyskaniem radzą sobie kartuskie samorządy?

Do końca 2020 roku gminy muszą ograniczyć składowanie odpadów komunalnych ulegających biodegradacji do 35 proc. Im niższy wskaźnik osiągają w tym zakresie gminy, tym jest on lepszy. Pod względem redukcji masy bioodpadów niemal wszystkie kartuskie samorządy z roku na rok notują coraz lepsze wyniki. Wyjątkiem jest gmina Żukowo, z której zarówno w 2014, jak i 2015 roku na wysypisku trafiło aż 95,5 proc. odpadów biodegradowalnych. Gmina Przodkowo z kolei w 2014 roku odnotowała wskaźnik 101,5 proc., rok później był on już na poziomie 57,5. Dodajmy, że wyniki za rok 2016 mogą być niemiarodajne z uwagi na to, iż w rozporządzeniu Ministra Środowiska nie zostały określone wskaźniki na ten rok.

W przypadku recyklingu i odzysku odpadów budowlanych i rozbiórkowych samorządy muszą przekroczyć pułap minimum 70 proc. Pod tym względem na przestrzeni ostatnich trzech lat najlepiej poradziła sobie gmina Somonino, osiągając w latach 2014 i 2015 stuprocentowy poziom recyklingu, a w minionym roku wskaźnik 98,6 proc. Najgorzej w tym zakresie wypada gmina Żukowo balansując w granicach 60 proc.

Gmina Żukowo przoduje za to pod względem osiągniętego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia frakcji odpadów takich, jak: papier, metal, tworzywa sztuczne i szkło. Obowiązkiem gmin do 2020 roku, w tym przypadku, jest osiągnięcie recyklingu na poziomie co najmniej 50 proc. Żukowski samorząd jako jedyny już przekroczył ten pułap. Najsłabiej z sortowaniem odpadów radzą sobie za to mieszkańcy gmin Przodkowo, Somonino i Stężyca. Gminy te nie tylko mają najgorsze wyniki odnośnie osiągniętego wskaźnika recyklingu, ale posiadają też najmniej skuteczne Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych.

Wskaźnik ograniczenia składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji w %

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia20160,01,823,60,02,024,00,04,87,0201512,930,557,514,328,625,111,795,534,5201441,661,4101,547,757,024,435,595,558,1

Wskaźnik recyklingu i odzysku odpadów budowlanych i rozbiórkowych w %

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia201692,695,885,095,598,694,092,865,289,9201596,9100,00,098,4100,092,197,959,280,62014100,098,490,098,2100,090,0100,059,292,0

Wskaźnik osiągniętego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia frakcji odpadów takich, jak: papier, metal, tworzywa sztuczne i szkło

 ChmielnoKartuzyPrzodkowoSierakowiceSomoninoStężycaSulęczynoŻukowoŚrednia201630,743,227,439,526,225,033,650,134,5201531,942,920,443,922,322,735,351,033,8201434,530,318,141,220,034,039,551,033,6

Najefektywniejszą gospodarkę odpadami prowadzą Sierakowice

Biorąc pod uwagę powyższe wskaźniki, można ocenić, że najlepiej z gospodarką odpadami komunalnymi radzi sobie gmina Sierakowice. Samorząd nie tylko posiada najniższą stawkę w przeliczeniu na jedną tonę odpadów, jeden z lepszych wyników poniesionych kosztów w przeliczeniu na jednego mieszkańca, ale też najskuteczniej działający Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Osiąga też wymagane wskaźniki recyklingu, a pod względem produkowanych przez mieszkańców śmieci mieści się w średniej ogólnopolskiej.

AL

* materiał powstał w oparciu na danych udostępnionych przez poszczególne urzędy gmin,
*do obliczeń wykorzystano liczbę mieszkańców na stałe zameldowanych na koniec danego roku