Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Janusza Żurakowskiego w Kartuzach Kartuzy

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna

HISTORIA BIBLIOTEKI

Tradycje kartuskiej Biblioteki sięgają dwudziestolecia międzywojennego i działalności Towarzystwa Czytelni Ludowych. Wówczas to Biblioteka, mieszcząca się przy ul. Cmentarnej dysponowała 548 książkami, a z jej usług korzystało 107 czytelników. W 1933r. na terenie całego powiatu kartuskiego istniały już 22 biblioteki, z których korzystało 1202 czytelników. Dobrze rozwijającą się biblioteczną działalność przerwał jednak wybuch II wojny światowej.

Tuż po wyzwoleniu Kartuz, w 1945r. ówczesny kierownik referatu przemysłowego Wydziału Powiatowego w Kartuzach - Wadim Lincow rozpoczął akcję zbierania polskich książek. Odzew ze strony mieszkańców był ogromny. Zbiory zaś były zalążkiem przyszłego księgozbioru Powiatowej i Miejskiej Biblioteki. Wkrótce Wadim Lincow zorganizował bibliotekę wraz z wypożyczalnią w budynku znajdującym się przy ul. Jeziornej 18. W czerwcu 1945r. placówkę tę, należącą wtedy do Związku Zawodowego Pracowników Państwowych, udostępniono mieszkańcom Kartuz. W dniu otwarcia księgozbiór składał się z 223 woluminów, a z biblioteki korzystało 68 czytelników. Pierwszym zarejestrowanym czytelnikiem był dr Henryk Kotowski.

W kwietniu 1946r. wydany został dekret o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi. W efekcie, biblioteki powierzono państwu, zbiory biblioteczne stały się natomiast mieniem narodowym. Na wniosek Wadima Lincowa z funkcjonującej już placówki utworzono Bibliotekę Powiatową. Przydzielono jej książki będące własnością Związku Zawodowego Pracowników Państwowych. Znalazły się wśród nich egzemplarze należące do przedwojennej placówki Towarzystwa Czytelni Ludowych, przekazane przez Ministerstwo Oświaty, a także zbiory prywatne. Kierownictwo Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej objął wspomniany już - Wadim Licow.

Od momentu, gdy kartuska placówka zyskała rangę biblioteki powiatowej, nastąpił gwałtowny rozwój sieci bibliotek gromadzkich i dwadzieścia siedem punktów bibliotecznych.

Powstały biblioteki w Chmielnie, Sianowie, Baninie, Mirachowie, Stężycy, Szymbarku, Goręczynie czy Sulęczynie. Jednocześnie miał miejsce niezwykle szybki wzrost liczby książek. Potwierdzają to dane z tamtego okresu: podczas, gdy w 1949r., zbiory liczyły11 tys. Woluminów, w 1955r. już ponad 57 tys. zł, natomiast w 1965r. było już blisko 107 tys. Książek.

Biblioteka zmieniała lokalizację. W maju 1948r. przeniesiono ją do lokalu przy ul. Kościuszki 22. Kilka lat później w 1951r. placówce przydzielono pomieszczenia przy ul. 1 Maja 11. W tym miejscu znajdowała się 42 lata. Kolejna zmiana miała miejsce w 1993r. Tym razem zbiory przeniesiono do pomieszczeń przy ul. Gdańskiej 15 oraz Parkowej 3. W tym czasie kierownictwo biblioteki objęła Mirosława Lehman. Pierwsze miesiące były trudne z uwagi na trwające remonty i przeniesienie całego księgozbioru. Od początku też pomieszczenie czytelni przy ul. Parkowej 3 udostępniane było artystom i twórcom. To w czytelni właśnie przygotowywane były wernisaże, które na stanie już weszły do kalendarza imprez artystycznych Kartuz. Swoje prace prezentowali w czytelni tacy znakomici artyści jak: Anna Respond - Borrell, Mieczysław Piechowski, Włodzimierz Łajming, Eleonora Kułak, Jan Misiek. W ciągu ostatnich 10 lat w bibliotece zorganizowano ponad 70 wystaw.

Pierwszy kierownik kartuskiej biblioteki zmarł w 1963r. Strata była tym większa, że Wadim Lincow był człowiekiem, który z prawdziwą pasją popularyzował książkę. W latach 1963-1992 biblioteką kierowała Ewa Nosewicz. W tym czasie nie tylko wzrosła liczba woluminów oraz korzystających z książek czytelników, ale także rozwinęła się funkcja oświatowa biblioteki. Organizowano liczne spotkania z pisarzami, działaczami politycznymi, dziennikarzami. Bibliotekę w Kartuzach odwiedziły takie osoby jak Stanisława Fleszarowa - Muskat, Jan Piepka, Edmund Puzdrowski. Prezentowali się aktorzy, wreszcie niemal do legendy przeszły wystawy, organizowane przez Donatę Lincow. Ponadto wiele uwagi poświęcono regionalizmowi.

Przełomowymi rokiem okazał się 1975. Wtedy bowiem nastąpiła zmiana systemu administracji państwowej. Dotychczasową bibliotekę przemianowano na miejsko - gminną placówkę. W jej skład weszły placówki w mieście oraz trzy filie wiejskie: w Sianowie, Mirachowie i Kiełpinie. Nadal głównym zadaniem biblioteki było uzupełnianie księgozbiorów wymienionych podległych placówek. Zwracano uwagę na dobór wartościowych pozycji z zakresu literatury pięknej, zarówno polskiej jak i obcej. Wzbogacono zbiór literatury dla dzieci i młodzieży, uzupełniono księgozbiory podręczne, popularnonaukowe. Ogromną pomocą służyła Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Gdańsku.

Przekazanie bibliotek publicznych pod opiekę władz samorządowych pociągnęło za sobą ograniczenia środków finansowych na działalność placówkę bibliotecznych. W konsekwencji w 1991r. zlikwidowano wszystkie punkty biblioteczne w naszej gminie, o połowę zmniejszono liczbę etatów.

Od wielu lat biblioteka zajmuje czołowe miejsce, jeśli chodzi o wskaźnik czytelnictwa. Dzięki pracy wielu ludzi związanych z kulturą i samą biblioteką udało się przetrwać najtrudniejsze chwile, osiągnąć to, czym dziś dysponujemy. Od 2000r. dyrektorem była Alina Żołnowska.
W lipcu 2002r. w wyniku przeprowadzonego konkursu, stanowisko dyrektora objęła Kazimiera Nowicka.

W roku 2002 Biblioteka zorganizowała spotkania m.in. z Bogusławem Wołoszańskim oraz pisarkami dla najmłodszych np. p. Chotomską. Od października 2002r. rozpoczął działalność teatrzyk "Niebieski Smok". W 2002r. dzięki projektowi "I ty możesz mieć swoją firmę" placówka znalazła się wśród laureatów ogólnopolskiego konkursu "Z ekonomią na ty" zorganizowanego przez NBP i BN.

Aktualnie w Kartuzach funkcjonują:
Wypożyczalnia dla Dorosłych, Czytelnia Popularnonaukowa, Wypożyczalnia Multimediów, Wypożyczalnia dla Dzieci, Wypożyczalnia Czytaków oraz Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów. Ponadto działają 2 filie wiejskie na terenie gminy.

SIEĆ PLACÓWEK MIEJSKIEJ I POWIATOWEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W KARTUZACH

a) w mieście:

Wypożyczalnia dla Dorosłych, Czytelnia Popularnonaukowa, Wypożyczalnia Multimediów
I piętro
tel. 58 685 15 38
e-mail:[email protected]
e-mail: [email protected]

Wypożyczalnia dla Dzieci, Wypożyczalnia Czytaków
I piętro
tel. 58 685 15 34
e-mail: [email protected]

Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów
I piętro
tel. 58 685 15 32
e-mail: [email protected]

b) w gminie:

Filia w Kiełpinie
ul. ks. Arasmusa 2, 83-307 Kiełpino
tel. (58) 685 15 15
e-mail: [email protected]

Filia w Mirachowie
83-329 Mirachowo, ul. Kartuska 16,
tel. (58) 685 56 69
e-mail: [email protected]