Kartuskie muzeum wydało kaszubską wersję baśni Braci Grimm

Dzięki staraniom Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach i jego dyrektor Barbary Kąkol na kaszubskim rynku literackim ukazała się niezwykła pozycja. W zbiorze "Brawãdë Bracy Grimm" znalazły się najpiękniejsze, bardziej i mniej znane opowieści autorstwa braci Grimmów. Wszystkie w języku kaszubskim, na który przełożyła je Irena Hirsz.

W ubiegłym tygodniu w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach odbyła się premiera książki "Brawãdë Bracy Grimm”. W przepięknie ilustrowanym zbiorze znalazło się 66 baśni, które przez lata na język kaszubski tłumaczyła je Irena Hirsz.

Autorka nie mogła pojawić się na spotkaniu, ale  reprezentowała ją córka Danuta Skóra, która nie kryła wzruszenia tym, że spełniło się marzenie jej mamy o wydaniu baśni. Podczas premiery zebrani mogli wysłuchać rozmowy Barbary Kąkol z panią Danutą, a także przyjaciółką pisarki Wandą Lew -Kiedrowską i autorką ilustracji Magdaleną Barganowską - Olbryś.

Publikacja jest pierwszym tak dużym przekładem baśni Grimmów na język kaszubski. Wcześniej, w Stegnie wydano kilka baśni braci Grimm przetłumaczonych przez studenta etnofilologii kaszubskiej Piotra Cichosza.

- Z ponad 200 baśni braci Grimm Pani Irena dokonała translacji tych najbardziej popularnych wśród czytelników na język kaszubski. Sukcesywnie publikowała je w "Gazecie Kartuskiej" - informuje Barbara Kąkol.

Korekty tekstów kaszubskich dokonał dr Dariusz Majkowski. Projekt koordynowała Barbara Kąkol.  W zbiorze znaleźć można takie opowiadania jak: Jaszk i Margaritka (pol.  Jaś i Małgosia) , Snieżónka (pol. Królewna Śnieżka), Smoluszk, (pol. Kopciuszek), czy też Czerwònô Kapùcka (pol. Czerwony Kapturek).

Irena Hirszowa, urodziła się 24 lipca 1933 r.  w rodzinie bogatych kaszubskich gospodarzy w Stężycy.  Jej dziadek, Bernard Georg Wiktor Bork, był nauczycielem matematyki i gry na instrumencie w Nauczycielskim Seminarium Męskim w Kościerzynie. Najmłodsze lata pani Irena spędziła u ciotki - Łucji Sosińskiej, nauczycielki z Kornego. Podczas wojny mieszkała w Dubowie.  Uczęszczała do szkoły podstawowej w Stężycy. Później przez rok pobierała nauki dla panien z dobrych domów u Sióstr Niepokalanek w Kościerzynie, a następnie w Liceum Pedagogicznym w Kościerzynie, kontynuując rodzinne nauczycielskie tradycje. 

Na początku kariery zawodowej związała się ze szkołą podstawową w Sulęczynie.  W 1956 roku wyszła za mąż za Augustyna Hirsza, nauczyciela języka polskiego. Ukończyła studia z nauczania początkowego i wychowania fizycznego. Do emerytury pracowała w Szkole Podstawowej Nr 1 w Kartuzach, ucząc matematyki i prowadząc zajęcia z wychowania fizycznego z dziewczętami.  Na emeryturze,  przez dziewięć lat była reedukatorką w Domu Dziecka w Kartuzach.

- Język kaszubski wyniosła z domu, a z ruchem kaszubskim spotkała się w Kartuzach. Szybko stała się jego aktywną uczestniczką.  Podobnie, jak innym działaczom kaszubskim, dobro kultury, tradycji i języka kaszubskiego pochłonęło jej życie na emeryturze. Zachęcał ją do tego przede wszystkim prof. Marek Cybulski  udzielając lekcji pisowni kaszubskiej - czytamy w życiorysie, przygotowanym przez Wandę Lew-Kiedrowską. 

Będąc członkiem oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Kartuzach tłumaczyła na j. kaszubski modlitwy powszechne i czytania. Jej talent translatorski dostrzegł prof. Jerzy Treder i zachęcał do przetłumaczenia  na j. kaszubski baśni braci Grimm. Pani Irena podchwyciła tę myśl. Pracując jako redaktorka felietonów kaszubskich w „Gazecie Kartuskiej", umieszczała je na łamach pisma. To z jej inicjatywy powstał w gazecie kalendarz kaszubski. Zasiadała w komisjach konkursowych "Rodny Mòwë”, piosenki kaszubskiej czy “Wiedzy o Kaszubach”. Za swoją pracę zawodową i społeczną wielokrotnie ją nagradzano.

Publikację można kupić w Muzeum.

(Opis na podstawie życiorysu przygotowanego przez Wandę Lew-Kiedrowską)