Żukowo uczciło 800. rocznicę męczeństwa norbertanek. Do miasta wrócił zabytkowy czepiec

W niedzielę, w dniu poprzedzającym 800 rocznicę męczeńskiej śmierci sióstr norbertanek, Żukowo upamiętniło ofiary napadu sprzed ośmiu wieków. Po mszy świętej i złożeniu wieńców w kaplicy św. Jana Nepomucena uczestnicy wysłuchali wykładów o historii żukowskiego klasztoru i słynnego hafciarskiego czepca, a do miasta na jeden dzień wrócił jego oryginał z XVIII wieku, sprowadzony z Muzeum Etnograficznego w Toruniu.

Uroczystości zorganizowały wspólnie Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Żukowie, Muzeum Norbertanek Żukowskich, gmina Żukowo oraz Ośrodek Kultury i Sportu w Żukowie. Rozpoczęły się 11 października o godz. 13.00 mszą świętą w kościele Wniebowzięcia NMP - w przededniu przypadającej 12 października rocznicy wydarzeń sprzed 800 lat, gdy z rąk Prusów zginęły mieszkanki pierwszego żukowskiego klasztoru, a sam kościółek i drewniany klasztor spłonęły doszczętnie.

Msza, procesja i wieńce przy kaplicy

Po mszy świętej uczestnicy przeszli do kaplicy św. Jana Nepomucena - miejsca związanego z męczeńską śmiercią sióstr - gdzie odbyła się ceremonia złożenia wieńców.

Jak przypomniał ks. Robert Jahns, proboszcz parafii Wniebowzięcia NMP w Żukowie, norbertanki przybyły do miejscowości w 1212 roku, a sama parafia wzmiankowana jest już w dokumentach z 1201 roku. Po tragedii z października 1226 roku klasztor odrodził się jeszcze w tym samym roku, w nowej lokalizacji - tej, którą Żukowo zna dzisiaj - a wspólnota sióstr modliła się i pracowała w mieście przez kolejne sześćset lat.

Trzy wykłady i powrót zabytkowego czepca

Z kościoła i kaplicy uroczystości przeniosły się do Centrum Kultury Spichlerz w Żukowie, gdzie zaplanowano trzy wykłady poświęcone historii i rzemiosłu żukowskich norbertanek. Jako pierwsza wystąpiła dr Justyna Słomska-Nowak z Muzeum Etnograficznego w Toruniu z wykładem "Złotogłowie. Czepiec kaszubski z Żukowa ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Toruniu". Po niej głos zabrała mgr Dominika Popiołek, również z toruńskiego muzeum, która opowiedziała o budowie technologicznej, stanie zachowania oraz przebiegu prac konserwatorsko-restauratorskich czepca w wykładzie "Czepiec kaszubski w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Toruniu". Spotkanie zamknęła Anna Miszczak, hafciarka i stypendystka Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Kultury Wsi, która w wykładzie "Ania, rób krzywo! Czyli jak powstał złoty czepiec" przybliżyła proces powstawania współczesnej kopii zabytku.

Przed wykładami zaprezentowano dwa egzemplarze żukowskiego czepca: oryginał haftowany złotymi nićmi przez same norbertanki w XVIII wieku, sprowadzony na jeden dzień z Muzeum Etnograficznego w Toruniu, oraz jego współczesną kopię, wykonaną przez Annę Miszczak. Kopia zasili zbiory Muzeum Norbertanek Żukowskich.

Jak dodała, żukowski czepiec należy do liczącej kilka tysięcy obiektów kolekcji historycznych nakryć głowy gromadzonych w toruńskim muzeum, w tym wielu XVIII- i XIX-wiecznych czepców z Pomorza i Warmii.

Burmistrz: pamięć, która łączy pokolenia

Wśród gości byli m.in. poseł na Sejm RP Stanisław Lamczyk, starosta kartuski Bogdan Łapa, przewodnicząca Rady Miejskiej w Żukowie Katarzyna Cichowicz, dyrektor Ośrodka Kultury i Sportu w Żukowie Arkadiusz Krauze oraz prezes Zarządu Głównego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Bożena Ugowska, a także radni powiatowi i gminni, duchowieństwo, przedstawiciele pomorskich instytucji kultury i szkół gminy Żukowo oraz kaszubskie hafciarki.

- To również przypomnienie o sile wiary, odwadze i wierności wyznawanym wartościom, które mimo upływu stuleci pozostają bliskie kolejnym pokoleniom - powiedziała Mariola Zmudzińska, burmistrz Żukowa.

Mariola Zmudzińska

Burmistrz podziękowała też proboszczowi za zaangażowanie w upamiętnianie historii norbertanek i wręczyła mu pamiątkowy obraz przedstawiający siostry, przygotowany przez jedną z mieszkanek gminy Żukowo.