Barniewice

Pisemne informacje dotyczące Barniewic pojawiły się w 1245 roku. Nazwa pochodzi od imienia Barnigniew i pierwotnie brzmiała: Barnigniewice. Zmiana dokonała się wskutek uproszczenia.

Wieś w gminie Żukowo, w parafii Banino (dawniej Matarnia), weszła do źródeł pisanych już za czasów książąt pomorskich. Wczesne zapisy w postaci Bargneuiz (rok 1245), Barnegneuiz (rok 1279) dają się odczytać Barnigniewice. W XVI i XVII wieku pojawia się forma Barnowiec, Niemcy pisali Barnewitz, Kaszubi mówią Barniewcz, do Barniewcza, a więc jest to dla nich nazwa w liczbie pojedynczej.

Po wojnie Obwieszczenie WRN z roku 1951 określiło ją urzędowo Barniewiec. Jednak w okresie międzywojennym, np. w Diecezji chełmińskiej z roku 1928 i w powojennych schematyzmach diecezjalnych, również na mapie wojskowej z roku 1962 i w wykazach Urzędu Gminy figuruje jako Barniewice i tej formie trzeba dać pierwszeństwo. Wieś stanowiła własność cystersów w Oliwie.

Pierwsze zapisy wskazują na nazwę patronimiczną. Barnigniewice, pochodzącą od imienia Barnigniew. Wprost źródła staropolskie nie notują takiego imienia, ale wykluczyć go sienie da, bo potwierdzone zostało imię Barnislaw, występujące wśród książąt zachodniopomorskich, i forma żeńska Barnisława, używane też było na pewno imię Barnimir. Udokumentowane zostały imiona skrócone i spieszczone Barnim, Barnut, Barnuta, Barnek, Barnusz. Są to typowo pomorskie formy, odpowiadające dokładnie formom polskim Bronisław, Bronigniew, Bronimir, Bronek, Bronut, Bronusz. Jest to typowy skład głoskowy dla Pomorza, mający dokładne realizacje także w wyrazach pospolitych warna, warbel, skarnió w miejsce ogólnopolskich wrona, wróbel, skroń itd.

Nazwa patronimiczna oznacza, że Barnigniewice ujawniały niegdyś potomków (synów) owego Barnigniewa, jak Sierakowice, Mściszewice, Piechowice potomków Sieraka, Mścisza, Piecha. Z czasem określenie ludzi przeszło na zamieszkiwaną przez nich wieś.

Przejście od formy Barnigniewice do postaci krótszej Barniewice dokonało się wskutek uproszczenia, wyeliminowania tej samej cząstki -ni(e)-. Takie zjawisko nazywa się fachowo w językoznawstwie haplologią(od greckiego przymiotnika haplus - 'pojedynczy'), np.: z połączenia Stary Rynkiewicz po wstaje Starynkiewicz, w języku rosyjskim znamienonosiec przechodzi w znamienosiec.

Że nazwa przechodziła przeobrażenia w postaci Barnowiec i Barniewiec, kaszubskie Barniewcz wynika stąd, że była niezrozumiała (niemotywowana) i dlatego zdradzała tendencje do przejścia w inną strukturę.

Pod Barniewicami (na północ w pobliżu Jeziora Wysockiego) na mapie Schróttera z końca XVIII wieku odnotowane zostało wybudowanie Below, powtarzane potem w źródłach polskich jako Belowo lub Belewo, po niemiecku Below, F. Ceynowa podawał Belowo. Jest to nazwa dzierżawcza od niemieckiego nazwiska Bohlau.W roku 1773 w Barniewicach poświadczony został Marcin Bohlau. Jest to na pewno zniemczone nazwisko kaszubskie Bielawa, pochodzące od rzeczownika Bielawa o znaczeniu "blondyn".

Jest pod Kartuzami osada Bylowo, która też pochodzi z dawnego polskiego Bielawa.