Co nas czeka tego lata w kartuskim muzeum?

O tym, co zmieniło się w muzeum po pandemii, jakie atrakcje przygotowuje placówka na tegoroczny sezon letni oraz co, ciekawego ostatnio realizowała z Barbarą Kąkol, dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach, rozmawiała Magdalena Damps.

Po dwóch latach swojego rodzaju zawieszenia w życiu społecznym i kulturalnym, spowodowanego pandemią, wracamy do normalności. Jak zapowiada się tegoroczny sezon letni w muzeum?

Mamy nadzieję, że odwiedzą nas goście z różnych stron Polski a także obcokrajowcy. Obecnie zmienia się model zwiedzania muzeum, coraz częściej goście korzystają z zajęć interaktywnych, które znajdują się w naszej ofercie. Nie zapominamy o mieszkańcach powiatu kartuskiego, dla których odbywać będą się w naszym muzeum warsztaty ceramiczne. Jest to projekt Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Kaszubskiego realizowany, dzięki dofinansowaniu Powiatu Kartuskiego. W dniach 12 – 16 lipca organizujemy półkolonie dla dzieci, zaś już w najbliższym czasie, od 21 czerwca rozpoczynamy plener malarski. Jego efektem będą prace malarskie, które wzbogacą zbiory Muzeum Kaszubskiego. Projekt uzyskał dofinansowanie powiatu kartuskiego. Poza tym przygotowujemy się do konferencji pt. "Kaszuby a Dolny Śląsk", której współorganizatorem jest burmistrz Kartuz, Uniwersytet Wrocławski i Instytut Kaszubski.

Z kolei 4 sierpnia, odbędzie się na terenie muzeum wieczór poetycki "Sen nocy letniej", na który w imieniu organizatorów serdecznie zapraszam, zaś od 18 sierpnia będzie można oglądać wystawę "Felix Cassubia", która została przygotowana przez trzy instytucje MPiMKK, Muzeum Kaszubskie w Kartuzach i Kaszubskie Forum Kultury. Ekspozycja ta ukazuje historię Kaszubów od czasów plemiennych w X w.n.e. do współczesności. Wyjaśnia kim są Kaszubi, co to są Kaszuby, ukazuje badania nad Kaszubami. Przedstawia m.in. historię Kaszubów w Prusach Królewskich, w pruskiej monarchii, a także walkę Kaszubów w Wielkiej Wojnie 1914–1920 i działalność w dwudziestoleciu międzywojennym. Wystawa opowiada także o współczesnym ruchu kaszubskim i aktywności kulturalnej Kaszubów oraz o historii Ukraińców na Kaszubach.

Tradycyjnie w lipcu odbędzie się Festiwal Nalewek. Przedsięwzięcie na stałe wpisało się w kalendarz wydarzeń i co roku przyciąga tłumy. Czy w tym roku zmieni się coś w formule imprezy?

Festiwal Nalewek Kaszubskich cieszy się coraz większą popularnością. Sporo osób wytwarza nalewki domowe i są one ich chlubą. W tym roku odbędzie się konkurs na nalewkę w dwóch kategoriach na  najbardziej wykwintna nalewkę kaszubską, opakowanie nalewki i sposób jej prezentacji. Jedyne, co się zmienia to jedno z kryteriów - będziemy zwracali uwagę na nazwy nalewek tzn. aby nawiązywały one do tradycyjnych np. porzeczkowa to na Kaszubach swiętojanka. Podkreślam, jednak nie jest to jedyne kryterium i jeśli ktoś ma ochotę zaprezentować własną, autorską nazwę, nie będzie to błędem. Pamiętajmy jednak, że Festiwal Nalewek Kaszubskich jest imprezą popularyzującą tradycyjne receptury i nalewkarstwo kaszubskie. Korzystając z okazji chciałabym gorąco zaprosić do udziału w konkursie a także wystawców ze swoimi wyrobami. W przyszłym roku chcielibyśmy poszerzyć konkurs o miody pitne, a tymczasem jedynie jako możliwość ich zaprezentowania poza konkursem. Jak co roku, festiwalowi będzie towarzyszyć program artystyczny i warsztaty rękodzielnicze.

Muzeum organizuje też plenerowe warsztaty artystyczne. Do kogo są skierowane i kto może w nich wziąć udział?

Udział w warsztatach plenerowych może wziąć każdy, nie ma tutaj żadnych ograniczeń. Jedynie wymóg taki, aby było to minimum 8 – 10 osób. Przede wszystkim organizujemy w przestrzeni muzeum zabawy ruchowe, dawne zabawy podwórkowe, malowanie na wodzie i inne.

 Czy po koronawirusowym lockdownie daje się zauważyć wzrost odwiedzających? Ludzie chyba stęsknili się za wyjściami, wystawami?

Muzeum ten wzrost już odczuwa od ubiegłego roku. Znoszenie nakazów i zakazów, wynikających z epidemii pozwoliło na ponowne otwarcie muzeum dla szerszego grona odbiorców, a także na organizowanie wydarzeń kulturalnych offline. Wspaniale nam się współpracowało ze szkołami z terenu Kaszub, a szczególnie z gminy Kartuzy. Szkoły z Mirachowa, Kolonii, Staniszewa, Kiełpina i oczywiście z Kartuz korzystały z naszej oferty, za co jesteśmy im bardzo wdzięczni. Są także goście i wycieczki szkolne z innych regionów Polski. Nieco mniej przyjeżdża grup z Niemiec.

Mimo pandemii kartuskie muzeum podjęło się realizacji wielu ciekawych projektów i wystaw. W tym czasie otwarto m.in. wystawę interaktywną w muzeum. Nie wszyscy jeszcze o niej wiedzą. Dlaczego warto zobaczyć tę ekspozycję?

Dlatego, że wystawa „Kaszubska współczesność z korzeni wyrasta” w atrakcyjny sposób prezentuje historię Kaszubów, poprzez legendy, w dużej części jest multimedialna. Kreuje też kreatywność. Stanowi model wystawy partycypacyjnej, z udziałem widza. Na wystawie zaprezentowane zostały grafiki o tematyce baśniowej, wykonane na tkaninie. Grafiki  uzupełnione są o elementy rozszerzonej rzeczywistości, więc ożywiają. Ważne informacje z zakresu historii regionu zostały umieszczone w infokiosku. Projekt dofinansowano ze środków MKiDN. W pandemii realizowaliśmy także projekt "Jednota w chërze. Archiwum Pandemii na Kaszëbach". Jego celem było stworzenie archiwum, w którym zgromadzone zostały relacje o pandemii. Nagrane relacje zostały zdeponowane w kartuskim muzeum i opublikowane w tym roku na stronie internetowej projektu.

Muzeum wydało też kilka ciekawych publikacji m.in. kolejną część zeszytów i kaszubską wersję baśni braci Grimm.

Jeśli chodzi o działalność wydawniczą to sporo się działo na tej niwie. Wydaliśmy najpierw książkę na kanwie interaktywnej wystawy "Kaszubska współczesność z korzeni wyrasta" z kodami QR i AR, potem przyszedł czas na baśnie braci Grimm w języku kaszubskim, pt. "Brawãdë Bracy Grimm”. Publikacja jest efektem wieloletniej pracy Pani Ireny Hirsz, która przetłumaczyła sześćdziesiąt sześć baśni braci Grim na język kaszubski. Z ponad 200 baśni braci Grimm Pani Irena dokonała translacji tych najbardziej popularnych wśród czytelników na język kaszubski. Wśród nich znajdą Państwo baśnie doskonale rozpoznawalne jak: Jaszk i Margaritka (pol. Jaś i Małgosia) , Snieżónka (pol. Królewna Śnieżka), Smoluszk, (pol. Kopciuszek), czy też Czerwònô Kapùcka (pol. Czerwony Kapturek).  W 2022 r. ukazały się także legendy Teodory Kropidłowskiej Kropidłowska opowiada Kropidłowskô òpòwiôdô. Kaszëbskò pòmòrsczé legendë w podwójnej wersji językowej: polskiej i kaszubskiej i kolejny szósty numer Kartuskich Zeszytów Muzealnych. W chwili obecnej pracujemy nad tekstami do siódmego zeszytu. Mam nadzieję, że uda nam się wydać także wspomnienia pokonkursowe Niezwykłe kobiety w moim życiu, Nadzwëczajné białczi w mòjim żëcym. Dodam, że już powoli kończy się termin nadsyłania prac.  Wszystkie publikacje można nabyć w sklepiku muzeum.

1 czerwca ukazała się też wydana przez muzeum gra Blesa. Proszę o niej coś więcej opowiedzieć.

Gra Blesa została wydana z myślą o mieszkańcach powiatu kartuskiego, ale i turystach. Służy nie tylko do zabawy, ale i edukacji. Z puli kart każdy z uczestników wyciąga jedną i przykłada do czoła, w taki sposób, by nie widział, co się na niej znajduje. Rozgrywka wygląda następująco: uczestnicy kolejno zadają pytania, które mają ich naprowadzić na informację o tym, co wylosowali. Inni gracze mogą na nie odpowiadać tylko tak lub nie. Zadaniem graczy jest odgadnięcie tego, co wylosowali na karcie (nazwy atrakcji turystycznych, zwyczajów, wszystko z czym kojarzą się Kaszuby). Na kartach nazwy są polsko i kaszubskojęzyczne. Gra ma także walor także poznawczy. Często goście pytają nas o to jak się coś po kaszubsku nazywa. Proponujemy wówczas karty blesa. Tu znajdą odpowiedź.

Obecnie w muzeum można podziwiać oryginalne fotografie słynnego kartuskiego fotografa.

Jest to kolejna wspólna inicjatywa biblioteki i muzeum mająca na celu przybliżenie ważnych postaci, upamiętnienia ich i spopularyzowania ich działalności. Leon Perszon był fotografem, urodził się w powiecie kartuskim i tutaj stworzył własne atelier. Nie tylko on, ale i jego brat, a później także jego dzieci zajmowały się fotografowaniem. 9 czerwca 2022 odbył się wernisaż na którym zaprezentowano kilkadziesiąt zdjęć Perszona. Nie byłoby to możliwe gdyby nie życzliwość i pomoc wielu osób, za którą pięknie dziękujemy. Wystawę można oglądać do 15 lipca b.r. Wstęp na nią jest bezpłatny.