Gmina Sierakowice

Gmina Sierakowice położona jest w sercu Szwajcarii Kaszubskiej, cieszącej się niezwykle urozmaiconym krajobrazem, bogatym w lasy, jeziora i rzeki, w środkowej części województwa pomorskiego, w powiecie kartuskim. W 98% zamieszkują ją Kaszubi.

Krzyżują się tu drogi wojewódzkie nr 214 - z Warlubia do Łeby oraz nr 211 i 219 - Słupsk - Gdańsk.


POŁOŻENIE

Położenie geograficzne i warunki, jakie stwarza przyroda, służą rozwojowi różnych form turystyki i wypoczynku. Urokliwe zakątki, czyste powietrze i wody zagubione wśród pól, pozwalają na wspaniały wypoczynek ludziom szukających ciszy i spokoju.

Wśród morenowych pagórków znajduje się wiele jezior, w których można złowić sieję, sielawę, szczupaka, okonia, płoć, a nawet raki. Mamy aż 23 jeziora z drugą klasą czystości wód. Można tu nie tylko zażywać kąpieli i łowić ryby, także żeglować, pływać jachtem i kajakiem.

Powierzchnia - 18 236 ha
Ludność - 17 tys osób (92 mieszk./km2)


SZLAKI TURYSTYCZNE PIESZE, ROWEROWE, KAJAKOWE, SAMOCHODOWE ORAZ PUNKTY WIDOKOWE

Aby poznać kaszubski krajobraz, trzeba przemierzyć gminę wzdłuż i wszerz pieszo, rowerem lub samochodem. Pomagają w tym wytyczone szlaki.

Samochodowa trasa Rezerwatów Kaszubskiego Parku Krajobrazowego
Sierakowice - Wygoda Sierakowska - Mojusz - Szopa - Bącka Huta - Bącz - Palestyna - Jezioro Bukowskie - Rezerwat "Kurze Grzędy" - Rezerwat "Jezioro Turzycowe" - Rezerwat "Jezioro Lubygość" - Szczelina Lechicka - Jezioro Kamienne - Kamienica Królewska.

Szlak kaszubski (czerwony)
Sierakowice - Kamienica Królewska - Kartuzy - Gołubie - Olpuch - Wdzydze (długość 130,65 km - w gminie S-ce 11,4 km)

Szlak Kręgów Kamiennych (zielony)
Sierakowice - Tuchlino - Lipusz - Czarna Woda (długość 94,35 km - w gminie Sierakowice 7,15 km)

    

Szlak Wzgórz Szymbarskich (czarny)
Sierakowice - Bącka Huta - Gołubie - Szymbark - Wieżyca -Sopot (długość 121,55 km - w gminie Sierakowice 17,4 km)

    

Szlaki rowerowe

Cztery trasy rowerowe przecinają gminę Sierakowice. Najbardziej centralnie przez jej obszar wytoczona została trasa 13 wiodąca z Kamienicy Królewskiej przez Sierakowice do Kamienicy Szlacheckiej i Borucina w gminie Stężyca. Na odcinku do Sierakowic pokrywa się ona z czerwonym szlakiem pieszym.

Trasę 12 zaprojektowano w zachodniej części gminy. Rozpoczyna się we wsi Linia i na obszar gminy Sierakowice wkracza w okolicach Jeziora Czarnego w zespole Jezior Potęgowskich. Stąd biegnie przez Kamienicę Królewską do Pałubic. Blisko pałubickiej szkoły znajdują się wyrobiska torfowe zalane wodą, są one ostoją wodnego ptactwa. Wiosną i latem słychać tam całymi dniami głosy mew i rybitw. Jest to jedyne tego rodzaju miejsce na terenie gminy. Wszelkie są mniejsze i mniej licznie zasiedlone przez ptactwo. Następnie trasa prowadzi wzdłuż Bukowiny przez Załakowo i Łyśniewo, liczne jeziora w tej okolicy przyczyniły się do rozwoju letniego wypoczynku. Nad jej brzegami powstało dużo domków letniskowych. Latem zjeżdża tu dużo turystów i żartownisie głoszą, że nie przybysze mieszkają u Łyśniewian tylko Łyśniewianie u przybyszów. W czasie ostatniej wojny Niemcy określali Łyśniewo mianem "gniazda polskości", ponieważ tylko jedna osoba, chcąc prawdopodobnie uzyskać rentę inwalidzką, podpisała zgodę na przyjęcie obywatelstwa niemieckiego III grupy. W "Łyśniewskim Dworze" urodził się ks. Antoni Pelpliński, poeta i autor wielu piosenek i pastorałek, stąd również pochodzi brat księdza, Aleksy Pelpliński, także poeta ludowy, autor kilku komedii scenicznych i jasełek napisanych po kaszubsku.

Pokonując prawie bezleśną przestrzeń pól uprawnych szlak osiąga Gowidlino z pięknym Jeziorem Gowidlińskim, malowniczo położonym wśród lasów; z wyspą Gowid, owianą legendą. Wieś Gowidlino stanowi prawdziwy klejnot naszej gminy, gdyż zaliczana jest do terenów wypoczynkowo-rekreacyjnych. Nad brzegami Jeziora Gowidlińskiego rozłożyły się ośrodki wczasowe, które cieszą się dużym powodzeniem.

Trasa 14 tylko na krótkim odcinku biegnie przez skrajnie północną część gminy z Pałubic do Skrzeszewa (gdzie godzinami można obserwować, jak żyje i wychowuje swoje potomstwo czapla siwa) na granicy Kaszubskiego Parku Krajobrazowego i dwukrotnie przecina rzekę Bukowinę na sandrowym szlaku. Aż do wsi Bukowina, położonej w gminie Cewice, poprowadzona została drogą główną Sierakowice - Lębork. Dalej szlak biegnie drugorzędnymi drogami na zachód do Cewic, żeby znów osiągnąć Gowidlino.

Trasa 10 pokrywa się na obszarze gminy Sierakowice z czerwonym szlakiem pieszym wytyczonym na jej północnym skraju z Kamienicy Królewskiej w kierunku wschodnim przez Mirachowskie Lasy. Już poza gminą biegnie na południe nie mniej pięknymi krajobrazowo drogami przez Miechucino, Borzestowo, Wygodę, Łączyńską Hutę do Łączyna.

Szlak wodno - kajakowy
Kamienica Królewska - Jezioro Kamienieckie - Jezioro Święte - rzeka Bukowina - rzeka Łupawa - Jezioro Gardno (127 km)

Szlak ten wiąże malowniczy zespół Jezior Potęgowskich z Bukowiną i dalej Łupawą. Rozpoczyna się w Kaszubskim Parku Krajobrazowym na Jeziorze Lubogość, położonym w granicach rezerwatu przyrody o tej samej nazwie i wiedzie przez kolejny rezerwat zwany "Szczeliną Lechicką", a potem przez jeziora: Kocenko, Potęgowskie, Czarne, Kamienickie i Święte, skąd Bukowiną przekracza granicę gminy biegnąc ku zachodowi aż do wsi Kozin, gdzie osiąga Łupawę.

Szlak pradoliny Słupi i 7 jezior - kajakowy
Niezwykle interesujący a zarazem piękny.

Rozpoczyna się w Sierakowskiej Hucie w źródliskowym obszarze rzeki i przebiega przez południowa część gminy wykorzystując na trasie Jezioro Tuchlińskie, a dalej już poza granicami gminy, dalsze jeziora: Pręgorzyno, Skrzynka i Trzebocińskie, po czym wkracza do Jeziora Gowidlińskiego, a następnie Węgorzyno. W Sulęczynie zmienia kierunek na zachodni i wkrótce osiąga strefę ochronną, a potem po przepłynięciu przez Jezioro Żukowskie - granicę parku "Dolina Słupi", gdzie rozpoczyna się najwspanialszy jego odcinek. Słupia na całej swojej długości liczącej 188 km, płynie przez kaszubską ziemię. Jej źródło znajduje się w pobliżu Sierakowskiej Huty na wysokości 178 m n.p.m., w otoczeniu moreny czołowej. Wznoszą się one do 267 m n.p.m. Gdy powędrujesz lasem wzdłuż Słupi, mignie ci przed oczami lub przetnie leśną ścieżkę jeleń, sarna, czasem lis lub borsuk, wieczorem usłyszysz żerujące dziki, a najczęściej zobaczysz umykającego zająca. Wśród zieleni możesz dostrzec około 40 gatunków ptaków, a wśród nich rzadkiego obecnie orła bielika i rybołowa, kanię, zimorodka, kobuza.
Gęsta sieć dróg krajowych, wojewódzkich i regionalnych krzyżujących się w Sierakowicach, pozwala również na swobodne przemieszczanie się samochodem na obszarze gminy z możliwością dotarcia do wszystkich miejscowości i najciekawszych miejsc położonych w lasach i nad jeziorami.


Środowisko przyrodnicze

Kaszubski Park Krajobrazowy
W północno - wschodniej części gminy Sierakowice (28 % powierzchni) obejmujący najcenniejsze przyrodniczo, najbardziej lesiste fragmenty - Lasy Mirachowskie

Gowidliński Obszar Chronionego Krajobrazu
(25 % powierzchni)

    

    

    

Łączna powierzchnia obszaru gminy objętego ochroną wynosi 9.446 ha, powierzchnia wód - 700 ha, długość cieków wodnych - 34.223 m.

Rezerwaty przyrody:

    

Inne obiekty przyrodnicze

- Dolina Bukowiny - dobrze zachowane mokre łąki i szuwary. Stanowiska szeregu rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt.
- Jeziora lobeliowe Długie, Miemino i Ostrowickie - z chronionymi gatunkami roślin i zwierząt.
- Jezioro Trzcinowe (Trzono)- eutroficzne jezioro ze strefowym układem zbiorowisk szuwarowych. Ostoja ptaków wodno - błotnych.
- Czapliniec w Skrzeszewie - ostoja czapli siwej - ok. 50 gniazd.
- Załakowskie Torfowiska - kompleks umiarkowanie zniekształconej brzeziny bagiennej i boru bagiennego. Stanowisko rzadkich gatunków chronionych roślin.
- Dolina Czarnej Wody - fragment dobrze zachowanych żyznych i acidofilnych lasów liściastych. Stanowiska rzadkich gatunków chronionych roślin.

Pomniki przyrody

- lipa drobnolistna na cmentarzu w Sierakowicach, obw. 313 cm, wys. 17 m, wiek ok. 100 lat
- dąb szypułkowy "Grebi Dąb"> w Sierakowicach, obok probostwa parafii św. Marcina, obw. 540 cm; wys. 30 m; wiek ok. 250 lat
- dwie sosny pospolite w oddz. 217a leśnictwa Wygoda, obw. 278 cm, wys. 35 m
- buk pospolity w oddz. 238f leśnictwa Wygoda>, obw. 460 cm, wys. 30 m, wiek ok. 140 lat
- sosna wejmutka w oddz. 177f leśnictwa Bącka Huta, obw. 243 cm, wys. 31 m, wiek ok. 110 lat
- lipa drobnolistna zrośnięta z dwóch drzew w Mojuszewskiej Hucie, obw. 408 cm, wys. 28 m, wiek ok. 120 lat
- jałowiec pospolity - forma drzewiasta w miejscowości Koryta, obw. 75 cm, wys. 6m, wiek ok. 100 lat
- głaz narzutowy "Słupek" - w Mojuszewskiej Hucie, obw. 370 cm, długość 140 cm, szerokość 100 cm, wysokość 200 cm


Na terenie gminy godne obejrzenia są stanowiska archeologiczne:

- Stara Huta - huta szkła (nowożytna)
- Załakowo - cmentarzysko płaskie z wczesnej epoki żelaza
- Mojuszewska Huta - huta szkła
- Pałubice - osada z okresu wpływów rzymskich nad jeziorem Lelewo i cmentarzysko płaskie z wczesnej epoki żelaza
- Kamienica Młyn - cmentarzysko płaskie z wczesnej epoki żelaza, kurhan, osada w dolinie między jeziorem Junno i Odnogą, huta szkła z XVI - XVIII w.


Punkty widokowe w gminie Sierakowice

- Jelonko wieś
- Kukówka "Ranczo Kazimierzówka" w Kamienicy Młyn
- Ciechomie
- Mojusz (pod leśniczówkę)
- Tuchlino


Jeziora w gminie Sierakowice

Jezioro Gowidlińskie - 520 ha, w tym na terenie gminy 216,23 ha, wysokość zwierciadła 165,8 m n.p.m.
Jezioro Kamienickie - 338 ha, w tym na terenie gminy 138 ha, wysokość zwierciadła 148,2 m n.p.m.
Białe - Kamienicki Młyn
Junno - Kamienica Królewska
Tuchlińskie - Tuchlino
Długie - Łyśniewo
Trzono - Łyśniewo
Święte - Skrzeszewo
Miemino - Łyśniewo
Bukowskie - Bukowo
Otnoga - Kamienica Młyn
Trzemeszno - Stara Huta
Mielenko - Pałubice
Świniewo - Sierakowice, Puzdrowo
Czarne - Łyśniewo
Ostrowickie - Borowy Las
Kawle - Kawelki
Okonko - Pałubice
Malinko - Borowy Las
Welk - Jelonko, Welk
Kominek - Sierakowice
Kamionkowskie - Kamionka Gowidlińska