Miszewko. Czwarte spotkanie w ramach Festiwalu Filmów Kaszubskich

Ponad sto osób wzięło udział w projekcji filmów pt. "Kaszubska mowa" i "50 lat Pomeranii". Spotkanie odbyło się w czwartkowy wieczór w restauracji "Mùlk" w Miszewku w ramach V Festiwalu Filmów Kaszubskich.

- Aż trudno sobie wyobrazić, ile wzruszeń i miłych wspomnień przyniosło mi dzisiejsze spotkanie - wzdychała Wanda Lew-Kiedrowska. Trudno się dziwić, skoro po raz pierwszy w życiu obejrzała film "Kaszubska mowa" warszawskiego reżysera Mariana Kubery zrealizowany w 1994 roku, a którego jest jedną z głównych bohaterek.

Film opowiada o początkach nauczania języka kaszubskiego w szkołach na przykładzie Kaszubskiego Liceum Ogólnokształcącego w Brusach. Poza nią występują w filmie Felicja Baska-Borzyszkowska, prof. Józef Borzyszkowski i wielu innych ludzi, także świętej już pamięci rzeźbiarz Józef Chełmowski z Brus.

- Myśmy na początku nie mieli żadnych pomocy dydaktycznych do nauki kaszubskiego, ale mieliśmy entuzjazm. Młodzież również z ogromnym zapałem przystąpiła do nauki rodzimego języka. Uczyłam się wraz z uczniami. Notowaliśmy nasze pierwsze kaszubskie zdania w zeszytach. Gdyby ktoś je zachował byłaby to dziś ciekawa lektura na temat początków kaszubskiej edukacji - dodała zasłużona nauczycielka.

- Mam wszystkie w domu do dziś! - niejako w odpowiedzi wykrzyknęła w kuluarach Mirosława Szczęsna z Dąbrowy pod Baninem, a niegdyś uczennica liceum w Brusach. Serdeczne uściski potwierdzały przemiłe spotkanie po latach.

Brusy to rodzinna okolica red. Stanisława Pestki, byłego prezesa Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego i redaktora naczelnego "Pomeranii". Zmarł 2 kwietnia br. Kilka miesięcy wcześniej Eugeniusz Pryczkowski przeprowadził z nim rozmowę, która ukazała się w "Spiéwnëch ùczbach" emitowanych w Telewizji Wybrzeże. Z jej fragmentów, które pokazano na festiwalu, widzowie dowiedzieli się też o początkach ZKP, siedzibie organizacji w Gdańsku oraz przedwojennej korporacji studenckiej "Cassubia", którą założył związany z Żukowem Karol Krefft. Zachowany sztandar korporacji znajduje się w Domu Kaszubskim w Gdańsku. To właśnie Krefft był jednym z prekursorów nauki kaszubskiego w szkołach. - W naszej gminie nie było to proste, ale się udało. Wielka tu zasługa byłego burmistrza Albina Bychowskiego - wspomniał Wojciech Kankowski, burmistrz gminy Żukowo.

Ponad setka uczestników pokazu nie szczędziła oklasków dla wszystkich bohaterów wieczoru, także dla autorki drugiego filmu "50 lat Pomeranii" Tatiany Slowi. - To był mój pierwszy film. Od tego czasu zrobiłam kilka kolejnych. Jestem szczęśliwa, że mogłam spotkać się podczas nagrań z tyloma wybitnymi Kaszubami - mówiła młoda Kaszubka z Banina o korzeniach w Mściszewicach, na co dzień związana z "Radiem Gdańsk".

Najwięcej jednak braw zyskał red. Edmund Szczesiak, autor piętnastu znakomitych książek o Kaszubach oraz były red. naczelny "Pomeranii". Tę funkcję pełnił aż trzykrotnie. - Po raz trzeci poprosił mnie o to prof. Brunon Synak. Wahałem się, ale w końcu uznałem to jako możliwość spłacenia długu. "Pomerania" pod przewodnictwem wielce zasłużonego red. Wojciecha Kiedrowskiego przygarnęła mnie w stanie wojennym, kiedy za przekonania polityczne byłem relegowany z prasy trójmiejskiej - wspominał znakomity reportażysta, wieloletni redaktor naczelny "Wieczoru Wybrzeża". Na spotkanie przybył ze swoją najnowszą książką "Rajska wyspa", która jest dalszym ciągiem historii mieszkańców Wielkiego Ostrowu na jeziorze Wdzydze opisanej w książce "Wyspa jak marzenie". Niestety, egzemplarzy zabrakło.

Zapewne podobnie może być w kolejny czwartkowy wieczór w restauracji "Mùlk" w Miszewku, kiedy przybędzie wielki bohater Kazimierz Piechowski - uciekinier z obozu Auschwitz, człowiek legenda, autor książki "Byłem numerem", której kilka egzemplarzy będzie można nabyć na spotkaniu. Przedtem odbędzie się projekcja znakomitego filmu "Uciekinier".

nadesłane: Jan Dosz/Eugeniusz Pryczkowski