Nakaz zakrywania ust i nosa - kogo i gdzie obowiązuje?

Od czwartku, 16 kwietnia w przestrzeni publicznej obowiązuje nakaz osłaniania ust i nosa. Gdzie musimy nosić maseczki ? Kogo obowiązuje nakaz i jakie są kary za odkrycie twarzy?

Obowiązek noszenia maseczek wprowadzono na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. W środę wieczorem w Dzienniku Ustaw pojawiła się jego nowelizacja, która zwiera m.in. bardziej doprecyzowane zasady okrywania twarzy.

Czym zakrywać twarz?

Rozporządzenie Rady Ministrów mówi o tym, że twarz powinna być osłonięta przyłbicą, maską lub maseczką, jednak zamiennie można też stosować m.in. chustę, szalik, golf lub jakąkolwiek część odzieży. Ważne jest to, by podczas kaszlu, kichania czy mówienia, czyli czynności, podczas których wytwarzany jest aerozol zminimalizować jego rozprzestrzenianie.

Maseczka powinna być wygodna i szczelnie przylegać do twarzy, posiadać zauszniki z elastycznej gumy, mieć kilka warstw, pozwalać na swobodne oddychanie i nadawać się do prania i suszenia w prace bez uszkodzenia lub zmiany kształtu.

Wśród ofert znaleźć można wiele różnych rodzajów masek i półmasek – od chirurgicznych, poprzez budowlane aż po wysokiej klasy z filtrami. Różnią  się stopniem przepuszczalności i ceną (od kilku, kilkunastu do nawet kilkuset złotych). Jednak nawet najlepsze, nie dadzą 100-procentowej ochrony przed wirusem. Warto pamiętać, o przestrzeganiu wszystkich zasad higieny i środków ostrożności.

Jak prawidłowo używać maseczki?

Maseczka chroni, jeśli jest dobrze używana. Pamiętać należy o  częstym myciu rąk wodą z mydłem lub środkiem dezynfekującym na bazie alkoholu. Ręce należy umyć przed założeniem maseczki i po zdjęciu. Maseczka musi dokładnie zakryć nos i usta. Powinna tak przylegać do twarzy tak, aby nie było żadnej szpary. Nie wolno jej zsuwać ani dotykać ani ponownie jej zakładać. Jeśli tak się zdarzy, konieczne jest dokładnie umycie rąk lub ich dezynfekcja. Maski nie wolno nosić zbyt długo, a jeśli jest wilgotna, trzeba wymienić ją na nową.

Gdzie trzeba zakrywać twarz?

Obowiązek zakrywania twarzy dotyczy wszystkich obywateli poza określonymi wyjątkami (o tym niżej). Nos i usta muszą być osłonięte wszędzie w przestrzeni publicznej (poza miejscem zamieszkania lub stałego pobytu) w  tym środkach w środkach publicznego transportu zbiorowego oraz miejscach ogólnodostępnych takich jak m.in. ulice, place, sklepy, apteki, targowiska, kościoły, zakłady pracy, urzędy (np. administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, oświaty, banki, pocztę), ośrodki zdrowia. Zakrywanie twarzy jest konieczne również  na terenach zieleni takich jak parki, promenady, bulwary, ogródki jordanowskie, jak również na plażach. Maseczki trzeba mieć na twarzy także  na terenach leśnych oraz parkingów leśnych czy miejsc postoju pojazdów.

Usta i nos należy mieć osłonięte również w częściach wspólnych nieruchomości, trzeba je więc zakryć np. idąc wyrzucić śmieci czy schodząc do piwnicy w bloku.

W rozporządzeniu określono też, że pracownicy w obiektach handlowych lub usługowych może nosić przyłbicę, ale pod warunkiem, wszystkie stanowiska kasowe lub miejsca prowadzenia sprzedaży lub świadczenia usług w danym obiekcie lub placówce są oddzielone od klientów dodatkową przesłoną ochronną.

Obowiązek zakrywania nosa i ust dotyczy też osób, które nie zamieszkują razem  ub nie gospodarują wspólnie, ale podróżują w jednym samochodzie.

Maseczek nie trzeba zakładać, gdy przebywamy w lesie.

Kto jest zwolniony z obowiązku noszenia maseczek?

Z nakazu zakrywania nosa i ust zwolnione są dzieci, które nie ukończyły czwartego roku życia, osoby, które nie mogą zakrywać ust lub nosa ze względu na stan zdrowia, całościowych zaburzeń rozwoju, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym albo głębokim lub niesamodzielności. Z obowiązku zwolnione są także osoby wykonujące czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach, zakładach pracy, placówkach i targowiskach, jeśli nie mają bezpośredniej styczności z obsługą klientów lub interesantów. Osoby sprzątające, wykonujące czynności naprawcze są zwolnione z obowiązku zakrywania ust i nosa. Duchowni  są zwolnienia z nakazu podczas sprawowania kultu religijnego.  Nakaz nie dotyczy też kierującego środkiem publicznego transportu zbiorowego, jeśli kierującego oddzielono od osób przewożonych w sposób uniemożliwiający kontakt ze źródłem zakażenia. Z nakazu zwolnieni są również rolnicy.

Mandaty za brak maseczki

Za nieprzestrzeganie nakazu osłaniania ust i nosa grozi mandat w wysokości 500 zł. Natomiast w przypadku, gdy sprawa trafi do inspektora sanitarnego i zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, kara wyniesie od minimum 10 tys. zł do maksimum 30 tys. zł.

Uwaga! Żądać odkrycia ust i nosa można jedynie w razie legitymowania osoby w celu ustalenia jej tożsamości przez organy uprawnione albo konieczności identyfikacji lub weryfikacji tożsamości danej osoby przez inne osoby w związku ze świadczeniem usług lub wykonywaniem czynności zawodowych.

Jak prawidłowo zdjąć maseczkę?

Ważny, by podczas zdejmowania maseczki nie dotykać rękami jej zewnętrznej strony. Trzeba ją zatem zdjąć rozwiązując troczki lub ścigając gumki mocujące zza uszu. Jednorazowe maski, należy od razu umieścić w zamykanym, koszu na śmieci lub wrzucić ją do wcześniej przygotowanego woreczka, który trzeba związać lub ścisnąć taśmą.

Maseczkę wielorazową po użyciu należy wyprać. Po zdjęciu najlepiej umieścić ją w szczelnie zamkniętym woreczku, w którym poczeka do momentu prania tak, aby nie stykała się z innymi rzeczami. Można ją też wrzucić do pralki koniecznie używając rękawiczek jednorazowych. Zgodnie z radami ekspertów maskę trzeba prać w temperaturze 60 stopni przez minimum 30 min. Po wypraniu i wysuszeniu powinno się ją wyprasować w temperaturze ok. 100-110 stopni Celsjusza. Co ważne, maski należy prać oddzielnie i nie łączyć ich z innymi ubraniami.

Maski z wymiennymi filtrami, które nie nadają się do prania, należy spryskać od zewnątrz antybakteryjnym preparatem i pozostawić do wyschnięcia. Raz założonej maski bez prania czy dezynfekcji, nie można zakładać ponownie. Po zdjęciu maski, trzeba dokładnie umyć ręce wodą z mydłem lub odkazić je żelem antybakteryjnym.