Naukowcy ruszają w teren na Kaszubach. Będą badać modę, pamięć i codzienność regionu

Już na początku maja w Sierakowicach rozpoczną się kilkumiesięczne badania etnograficzne dotyczące ubioru na Kaszubach. Naukowcy z Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Uniwersytetu Gdańskiego przyjrzą się zarówno tradycyjnym strojom, jak i współczesnym praktykom modowym mieszkańców regionu. Efektem będzie wystawa „Moda wiejska” oraz publikacja naukowa.

Na Kaszubach rusza szeroko zakrojony projekt badawczy, który ma pokazać, jak naprawdę wygląda moda poza wielkimi ośrodkami miejskimi – zarówno dziś, jak i w przeszłości. Od początku maja badaczki związane z etnologią Uniwersytetu Gdańskiego oraz Oddziałem Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku rozpoczną wielomiesięczne obserwacje terenowe w Sierakowicach i okolicach.

Projekt realizowany jest we współpracy Muzeum Narodowego w Gdańsku (Oddział Etnografii) z Centrum Kultury w Sierakowicach. Naukowcy będą obecni podczas lokalnych wydarzeń, świąt i uroczystości, gdzie prowadzić będą obserwacje oraz wywiady pogłębione z mieszkańcami.

Badania koncentrują się na jednym z najbardziej codziennych, a jednocześnie kulturowo istotnych elementów życia – ubraniu. Naukowców interesuje zarówno strój tradycyjny, jak i współczesny ubiór mieszkańców Kaszub, a także to, jak zmieniały się zwyczaje i estetyka w tym zakresie na przestrzeni lat.

Jak podkreślają organizatorzy, ważne są nie tylko same ubrania, ale także historie z nimi związane – wspomnienia, praktyki, wybory estetyczne i codzienne przyzwyczajenia mieszkańców regionu.

Nieprzypadkowo projekt obejmuje właśnie Kaszuby – region o złożonej i bogatej tożsamości kulturowej, również tej związanej z ubiorem, rzemiosłem i rękodziełem. Badacze chcą przyjrzeć się m.in. pracy na roli, życiu w gospodarstwach, pracy na morzu, zwyczajom świątecznym, a także lokalnym tradycjom hafciarskim, tkackim i krawieckim.

W planach jest także analiza wpływu kaszubskiej estetyki na współczesną modę – zarówno komercyjną, jak i artystyczną.

Efektem badań będzie wystawa czasowa w Oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku pod roboczym tytułem „Moda wiejska”, a także publikacja naukowa, które zaplanowano na przyszły rok.

Apel do mieszkańców

W ramach projektu naukowcy już teraz apelują do mieszkańców o współpracę. Poszukiwane są nie tylko stroje ludowe, ale także ubrania codzienne – takie, które mają dla właścicieli wartość sentymentalną i opowiadają historię życia, pracy czy lokalnej wspólnoty.

Jak podkreślają badacze, nie muszą to być przedmioty kosztowne czy wyjątkowo ozdobne. Najważniejsze jest ich znaczenie i kontekst kulturowy.

Zbierane będą również informacje o lokalnych twórcach, rzemieślnikach, hafciarkach, tkaczkach, projektantach, a także miejscach związanych z modą – od tradycyjnych warsztatów po sklepy i lumpeksy, które od lat funkcjonują w lokalnej społeczności.

Organizatorzy zachęcają mieszkańców do kontaktu, przesyłania zdjęć i dzielenia się historiami związanymi z ubiorem oraz codziennym życiem. Jak podkreślają, każdy taki głos może stać się ważnym elementem przyszłej wystawy.

Projekt ma nie tylko dokumentować, ale też – jak zaznaczają badacze – obalać stereotypy dotyczące kaszubskiej kultury i pokazywać jej różnorodność: od codzienności po święto, od pracy po sztukę.

To opowieść o modzie, ale też o ludziach – ich pamięci, tożsamości i miejscu w zmieniającym się świecie.