Reklama

Nowa klawiatura uratuje "rodną mòwã"? Język kaszubski opanowuje komputery

Redakcja Kartuzy.info

10/02/2007 15:26

Rada języka kaszubskiego przedstawiła do dyskusji projekt znormalizowania pisowni kaszubskiej używanej m.in. w internecie i systemach komputerowych. Pomysł ma zmniejszyć "zniechęcenie do pisania po kaszubsku z powodu istnienia w różnych ośrodkach różnych, niezgodnych z sobą rozwiązań". Już teraz z powodzeniem używa się dwóch rodzajów klawiatury zapisującej wszystkie głoski kaszubskie.

Ujednoliconej, literackiej formy kaszubskiego, posiadającego od niedawna status języka, uczy się obecnie w wielu szkołach. Według językoznawców takie nauczanie to jedyny ratunek dla mowy, która oparłszy się polonizacji i germanizacji, nie wytrzymuje starcia z rzeczywistością nowoczesnych mediów. Jak przyznają jednak sami członkowie Rady Języka Kaszubskiego, w trakcie nauczania pojawiają się niezgodności co do formy przekazywanej wiedzy.

Rada Języka Kaszubskiego powstała w październiku ubiegłego roku. W jej skład weszli autorzy wydawnictw kaszubskich, dziennikarze, działacze Zrzeszenia Kaszubsko - Pomorskiego i naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego. Jednym z pierwszych pomysłów było wprowadzenie pisowni kaszubskiej do systemów komputerowych. I to w możliwie najprostszy sposób, tak by mogły ją używać szkoły, instytucje i urzędy.

- Od 1993 roku rozwijany jest system polskiej klawiatury z "doklejonymi" sześcioma znakami języka kaszubskiego, pomyślany tak, żeby kaszubski był dostępny dla możliwie dużej liczby użytkowników - mówi Stanisław Geppert, redaktor portalu Naszekaszuby.pl i członek Rady Języka Kaszubskiego. - W 2003 roku powstała tzw. "grupa linuksowa", która próbuje stworzyć na bazie tego systemu klawiaturę czysto kaszubską.

Opinie i komentarze do istniejących propozycji Rada będzie przyjmować do końca marca. Na ich podstawie zostanie opracowany dokument ze wskazaniami dla użytkowników. Stanisław Geppert ocenia, że osób, które piszą w języku kaszubskim może być obecnie "kilkaset". Pytany o sens rozwijania literackiej formy języka kaszubskiego, który posiada tak elitarny charakter, przywołuje analogię do języka polskiego, wypieranego przez wszechobecny angielski.

- Czy w dzisiejszych czasach jest sens rozwijania kultury polskiej, kiedy mówiący po angielsku świat się globalizuje? - pyta redaktor Naszekaszuby.pl. - Mamy etap w dziejach, kiedy do głosu doszła grupa inteligencji kaszubskiej, żeby rozwijać się, potrzebuje formy języka pisanego.

Jest faktem, że zainteresowanie językiem kaszubskim, a także jego nauką rośnie. Przykładem mogą być kursy dla dorosłych, w których biorą udział nie tylko nauczyciele, czy urzędnicy deklarujący etniczną tożsamość kaszubską, ale również wiele osób nie mających na Kaszubach swoich korzeni i zafascynowanych "zjawiskiem" kaszubszczyzny. Paradoks polega na tym, że w regionach z tradycyjnie silnym żywiołem kaszubskim jak Kartuzy, zainteresowanie pielęgnowaniem języka jest mniejsze niż tam, gdzie mowy kaszubskiej nie używa się tak powszechnie.

j

Sprostowanie:

Uprzejmie proszę o sprostowanie (o ile to jeszcze możliwe) informacji
zawartych w artykule dotyczących fragmentu "...powstała tzw. "grupa linuksowa", która próbuje stworzyć na bazie tego systemu klawiaturę czysto kaszubską."

Oba układy klawiatury są "stworzone" i obecne:

a. na Windowsa mniej więcej od tego samego czasu
http://www.kaszubia.com/pl/komputery/csb_ukl_klaw/index.html

b. jako plik dla Linuksa (KDE)
http://www.kaszubia.com/pl/komputery/kde_klawiatura_kaszubska.html
http://www.kaszubia.com/?q=linux/kde/klawiatura_csb
http://www.naszekaszuby.pl/modules/mydownloads/viewcat.php?cid=1

c.dla Macintosha (narazie tylko układ rozbudowany "grupy linuksowej"):
http://www.kaszubia.com/?q=komputre/klawiatura/csb_mac
http://www.kaszubia.com/pl/komputery/mac_os_x__klawiatura_kaszubska.html

Tu może najważniejsza informacja związana z Linuksem. Klawiatura o której piszecie, że staramy się ją stworzyć, jest de facto od lata 2006 obecna w systemach Linuksowych, razem z lokalizacją dla języka kaszubskiego. To prowadzi do tego, że we wszystkich nowych dystrybucjach (OpenSUSE, KANNOTIX, Ubuntu 7.04...) jest ona już częścią systemu operacyjnego i można z niej korzystać bez konieczności modyfikacji plików.

Przykłady:
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/d/dd/Ubuntu_7.04_pre_alfa.png
http://www.linuxcsb.org/?p=53

Z góry dziękuję za sprostowania i pozdrawiam serdecznie całą redakcję.
Marek Kwidziński

Obserwuj nas na Google News

Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News!

Obserwuj

Źródło i opracowanie własne

Reklama

mark - niezalogowany 2007-02-12 15:46:21

:arrow: admin Chciałbym, w imieniu Michała i swoim, serdecznie podziękować za zamieszczone sprostowanie, Pozdrawiam. Marek Kwidziński
odpowiedz
- Zgłoś wpis
kapitan cyngiel - niezalogowany 2007-02-12 09:56:47

sprawdźcie KaszEd- http://kaszed.zk-p.pl/index_pl.htm korzystam już od paru lat i jest spoko
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Bartosz Kitowski - niezalogowany 2007-02-12 09:25:00

Sprostowanie: Uprzejmie proszę o sprostowanie (o ile to jeszcze możliwe) informacji zawartych w artykule dotyczących fragmentu "...powstała tzw. "grupa linuksowa", która próbuje stworzyć na bazie tego systemu klawiaturę czysto kaszubską." Oba układy klawiatury są "stworzone" i obecne: a. na Windowsa mniej więcej od tego samego czasu http://www.kaszubia.com/pl/komputery/csb_ukl_klaw/index.html b. jako plik dla Linuksa (KDE) http://www.kaszubia.com/pl/komputery/kde_klawiatura_kaszubska.html http://www.kaszubia.com/?q=linux/kde/klawiatura_csb http://www.naszekaszuby.pl/modules/mydownloads/viewcat.php?cid=1 c.dla Macintosha (narazie tylko układ rozbudowany "grupy linuksowej"): http://www.kaszubia.com/?q=komputre/klawiatura/csb_mac http://www.kaszubia.com/pl/komputery/mac_os_x__klawiatura_kaszubska.html Tu może najważniejsza informacja związana z Linuksem. Klawiatura o której piszecie, że staramy się ją stworzyć, jest de facto od lata 2006 obecna w systemach Linuksowych, razem z lokalizacją dla języka kaszubskiego. To prowadzi do tego, że we wszystkich nowych dystrybucjach (OpenSUSE, KANNOTIX, Ubuntu 7.04...) jest ona już częścią systemu operacyjnego i można z niej korzystać bez konieczności modyfikacji plików. Przykłady: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/d/dd/Ubuntu_7.04_pre_alfa.png http://www.linuxcsb.org/?p=53 Z góry dziękuję za sprostowania i pozdrawiam serdecznie całą redakcję. Marek Kwidziński
odpowiedz
- Zgłoś wpis

Podziel się swoją opinią

Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup.

Reklama
mark - niezalogowany 2007-02-12 15:46:21

:arrow: admin Chciałbym, w imieniu Michała i swoim, serdecznie podziękować za zamieszczone sprostowanie, Pozdrawiam. Marek Kwidziński
odpowiedz
- Zgłoś wpis
kapitan cyngiel - niezalogowany 2007-02-12 09:56:47

sprawdźcie KaszEd- http://kaszed.zk-p.pl/index_pl.htm korzystam już od paru lat i jest spoko
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Bartosz Kitowski - niezalogowany 2007-02-12 09:25:00

Sprostowanie: Uprzejmie proszę o sprostowanie (o ile to jeszcze możliwe) informacji zawartych w artykule dotyczących fragmentu "...powstała tzw. "grupa linuksowa", która próbuje stworzyć na bazie tego systemu klawiaturę czysto kaszubską." Oba układy klawiatury są "stworzone" i obecne: a. na Windowsa mniej więcej od tego samego czasu http://www.kaszubia.com/pl/komputery/csb_ukl_klaw/index.html b. jako plik dla Linuksa (KDE) http://www.kaszubia.com/pl/komputery/kde_klawiatura_kaszubska.html http://www.kaszubia.com/?q=linux/kde/klawiatura_csb http://www.naszekaszuby.pl/modules/mydownloads/viewcat.php?cid=1 c.dla Macintosha (narazie tylko układ rozbudowany "grupy linuksowej"): http://www.kaszubia.com/?q=komputre/klawiatura/csb_mac http://www.kaszubia.com/pl/komputery/mac_os_x__klawiatura_kaszubska.html Tu może najważniejsza informacja związana z Linuksem. Klawiatura o której piszecie, że staramy się ją stworzyć, jest de facto od lata 2006 obecna w systemach Linuksowych, razem z lokalizacją dla języka kaszubskiego. To prowadzi do tego, że we wszystkich nowych dystrybucjach (OpenSUSE, KANNOTIX, Ubuntu 7.04...) jest ona już częścią systemu operacyjnego i można z niej korzystać bez konieczności modyfikacji plików. Przykłady: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/d/dd/Ubuntu_7.04_pre_alfa.png http://www.linuxcsb.org/?p=53 Z góry dziękuję za sprostowania i pozdrawiam serdecznie całą redakcję. Marek Kwidziński
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Reklama
Bolo - niezalogowany 2007-02-11 13:47:56

Jakie naklejki? Tak się da? Co, czy mam na każdy klawisz paćkac sobie naklejkę?
odpowiedz
- Zgłoś wpis
mark - niezalogowany 2007-02-11 13:28:33

:arrow: To pomyłka i nie ma co płakać - kaszubskie układy klawiatury są obecne i powstały bez pieniędzy unijnych i to zarówno na Wina, Maca i Linuksa. Pozdrawiam m.k.
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Japco - niezalogowany 2007-02-11 13:13:53

Wrzucamy kasę do tej Unii, aby ktoś z zewnątrz nam "podpowiadał", na co mamy wydawać własną kasę. Czasem mam wrażenie, że gdyby Unia nam dała pieniądze na zasypanie jezior i wycięcie lasów, to też byśmy "skorzystali". Bo "Unia daje". Osobiście nie wyrzucałbym kasy dla zabawy, z której może skorzystać "kilkaset osób".
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Konto usunięte 14 - niezalogowany 2007-02-11 12:44:13

cieke.... jakąś nie zauważyłem by mieli z tym problemy. Naklejki na klawiaturę już są dawno jak ktoś chce, w każdym razie widziałem na allegro.
odpowiedz
- Zgłoś wpis

Reklama

miss yogi - niezalogowany 2007-02-11 10:48:45

Tylko brak tej klawiatury stopuje Kaszubów przed masowym używaniem języka etnicznego kaszubskiego w urzędach, pisania książek, itd. To się rozwinie ponieważ jest na to duża kasa z bużetu EU i państwa Polściego, które chco rozwinąć te mowe nie tylko żywo ale cybernetyćno. PS Absolutnie nie podszywam sie pod kaszubski, ja używam naleciałości Łuzyckich z VII wieku.
odpowiedz
- Zgłoś wpis
Konto usunięte 14 - niezalogowany 2007-02-10 21:54:31

nie wyślesz mu przez gg kaszubskiego bo nie każdy komunikator obsługuje unicode (zakładając że zna kaszubski). klawiatura bez kodowania nie jest nic warta
odpowiedz
- Zgłoś wpis
bobik - niezalogowany 2007-02-10 18:24:21

Chciałbym zobaczyć minę i zakłopotanie mojego kuzyna na Śląsku ,gdybym mu wysłał wiadomość w języku kaszubskim na G.G. Przydałaby się mu ENIGMA do rozszyfrowania tej wiadomości :lol:
odpowiedz
- Zgłoś wpis