O wielkim jubileuszu w sianowskim sanktuarium opowiada ks. Trapkowski

W lipcu Sanktuarium Matki Bożej Sianowskiej świętować będzie dwa wyjątkowe jubileusze - 50-lecia papieskiej koronacji Sianowskiej Matki na Królową Kaszub oraz 200-lecia istnienia tamtejszego kościoła. Uroczystości jubileuszowe odbędą się podczas wielkiego sianowskiego odpustu. Na obchody zaproszono m.in. nuncjusza papieskiego. O przygotowaniach do wielkiego święta rozmawialiśmy z ks. Wojciechem Trapkowskim, wikariuszem w sianowskiej parafii.

Jubileusz będzie wielkim wydarzeniem dla parafii, lokalnej społeczności i dla wszystkich mieszkańców regionu. Kiedy rozpoczęto przygotowania?
Do jubileuszu przygotowywaliśmy się 8 lat. Kolejne lata wyznaczone były dla poszczególnych osób i stanów, tak żeby każdy mógł się duchowo przygotować do tego wydarzenia. Nie pracowałem jeszcze w parafii, kiedy rozpoczęto przygotowania, ale wiem, że kolejno jeden rok poświęcano ochronie i obronie życia - kiedy to założono przy parafii klub krwiodawców i dzieło duchowej adopcji dziecka poczętego, chorym, dzieciom pierwszokomunijnym, młodzieży bierzmowanej, zakochanym, małżeństwom, a ostatnio wdowom i wdowcom. Ósmy rok jest czasem mobilizacji do duchowej odnowy dla wszystkich, którzy do nas przybywają.

Ilu pielgrzymów się spodziewacie?
Trudno szacować, przeciętnie na uroczystości odpustowe pielgrzymuje około 20 tys. pątników, czasami jest mniej, czasami więcej, dużo zależy też od pogody. Około 1/4 tej liczby pielgrzymuje pieszo. W tym roku udział w uroczystości zapowiedziała pierwsza pielgrzymka piesza z Chojnic. Najdalsza pielgrzymka od lat przychodzi z Miastka, pokonuje ponad 100 km. Tradycyjnie najliczniejsze grupy przybędą z Sierakowic i z Kartuz. Na pewno na uroczystości jubileuszowej pielgrzymów będzie więcej niż zwykle, być może niektórzy diecezjanie przyjadą ze swoimi biskupami, których zaproszono na uroczystości. W obchodach weźmie udział nuncjusz papieski, a towarzyszyć mu będzie 18 biskupów. Ci, którzy nie będą mogli przybyć będą mieli możliwość obejrzenia uroczystości w transmisji telewizyjnej, transmisję poprowadzi też radio Głos. Na koronację w 1966 roku przybyło 20 tys. wiernych, wcześniej w tamtym okresie pielgrzymowało dużo mniej, spodziewamy się więc większej liczby pielgrzymów, ale naprawdę trudno przewidzieć ile się zjawi.

Obchodom towarzyszą też różne konkursy i wydarzenia.
Przed uroczystością główną przewidziana jest sesja naukowa poświęcona historii naszego sanktuarium, figury i jej koronacji. Wydarzeniu towarzyszą też konkursy adresowane do dzieci i młodzieży, historyczny, poetycki, konkurs wiedzy o sanktuarium i multimedialny. Ogłosiliśmy też konkurs dla kompozytorów na intradę, która odgrywany będzie przy odsłonięciu i zasłonięciu cudownej figury. Główne uroczystości przypadają na dzień po liturgicznym święcie Matki Bożej Szkaplerznej, czyli 17 lipca w niedzielę.

Obchody jubileuszowe w Sianowie poprzedzą również Światowe Dni Młodzieży, który odbędą się w Krakowie. Czy spodziewacie się, że młodzież, którą gościć będzie diecezja pelplińska pojawi się w sanktuarium?
W ramach Światowych Dni Młodzieży przewidziane są stacje diecezjalne dla młodzieży, która przybywa z zewnątrz. Młodzi ludzie przybywający do diecezji pelplińskiej będą też stacjonowali w Kartuzach. W programie pobytu gości w poszczególnych diecezjach przewidziano też odwiedziny w najważniejszych miejscach. Mamy informację, że młodzież goszcząca w naszej diecezji odwiedzi sianowskie sanktuarium. Spodziewamy się około 5 tys. młodych ludzi zanim nastąpią główne uroczystości w Krakowie.

Jubileusz jest też okazją do przypomnienia historii koronacji. Jakie były okoliczności tego wydarzenia?
Matkę Bożą czczono w tej okolicy od średniowiecza, za sprawą cudownych wydarzeń, które tutaj miały miejsce. Jako ten pierwszy traktuje się samo znalezienie figurki w krzakach paproci w noc świętojańską, a kolejny ważny moment, to ocalenie z pożaru pierwszej świątyni gdzie ocalała wśród zgliszcz nietknięta ogniem figura Maryi z Jezusem. Z kolei pomysł na to, żeby ukoronować Sianowską Matkę Boską koronami papieskimi zrodził się u biskupa chełmińskiego Kazimierza Kowalskiego, który miał dojście do papieża Pawła VI jako uczestnik Soboru Watykańskiego II w Rzymie. Była to również odpowiedź na propozycję Kardynała Stefana Wyszyńskiego, który chciał, by uporządkować tytuły sanktuaryjne, przypisane poszczególnym cudownym wizerunkom Matki Bożej z Dzieciątkiem. Na Pomorzu mylono, w którym momencie mówiono o jakim sanktuarium. Gdy mówiono Królowa Pomorza, nie chodziło ani o Sianowo, ani o Swarzewo, tylko o Piaseczno koło Gniewu. Gdy wymieniano tytuł Królowej Kaszub, raz myślano o Sianowie, a innym razem o Swarzewie, bo od 1937 roku Maryja ze Swarzewa czczona jest też jako Opiekunka Kaszubskich Rybaków. Uporządkowanie tych tytułów w diecezji chełmińskiej zaowocowało tym, że Matka Boża Piasecka obecnie znana jest jako Królowa Pomorza i Matka Jedności, Matka Boża Swarzewska jako Królowa Polskiego Morza, a Sianowska Matkaod 1966 jako Królowa Kaszub.

Z jakiego okresu pochodzi cudowna figurka?
Data, którą umownie przyjęto i która funkcjonuje w historii to 1450 rok. W 1480 roku biskup włocławski, do którego należały te ziemie wskazał Sianowo, jako miejsce cudownego zjawiska, jakim było spalenie się drewnianego kościoła bez uszczerbku dla figury, o czym wcześniej wspomniałem. W niektórych opracowaniach pojawiała się też data 1410, a nawet okres przed 1400 rokiem. Figurka jest rzeźbą gotycką, wykonaną z drzewa lipowego, z trzech złączonych z sobą desek. Ocenia się, że została wykonana na Pomorzu, a pewne jej cechy podpowiadają, że wywodzi się od rzeźbiarzy gdańskich. Dzięki temu mamy niemal pewność, że figurka powstała w tym rejonie i nie została przywieziona na Kaszuby z innego zakątka Polski.

Sianowskie sanktuarium obchodzi też jubileusz 200-lecia istnienia kościoła.
Tak. Poprzedni kościół rozebrano, bo był już dość stary i zniszczony, a sama świątynia była bardzo mała. Obecną świątynię wzniesiono i oddano do użytku w 1816 roku, wyposażenie sanktuarium, czyli ołtarze i ambona, pochodzą najprawdopodobniej z poprzedniego kościoła.

Czy w związku z jubileuszem jeszcze jakieś prace w najbliższym czasie czekają świątynię?
W renowacji jest główny ołtarz, który pod koniec kwietnia powinien do nas powrócić z pracowni konserwatorskiej. Do konserwacji trafiła też ambona przedsoborowa i renowacji poddano empory chóralne. Kościół do czasu jubileuszu zostanie też pomalowany.

Korona Matki Bożej i Dzieciątka, oraz insygnia władzy nie pochodzą z 1966 roku, tylko z 2002. W historii sianowskiego sanktuarium odnotowano kradzież, która wstrząsnęła parafią i wiernymi.
Było to ogromnie dramatyczne wydarzenie, niezwykle smutne. Do dziś tej kradzieży nie wyjaśniono, nie wiadomo, kto dokonał rabunku bądź na czyje zlecenie, czy była to typowa grabież rozbójnicza czy chodziło o coś więcej. Po tym wydarzeniu staraniem Kaszubów Matka Boża i Dzieciątko otrzymały nowe koronyoraz berło i królewskie jabłko. Kaszubi i pielgrzymi z innych stron Polski przekazali swoje kosztowności, żeby je przetopić i ufundować nowe korony i insygnia władzy. Wszystkie wota, które są wokół figury Matki Bożej są nowe, bo tych poprzednich nigdy nie odnaleziono. Złodziej lub złodzieje, uciekając upuścili jeden pierścionek i ten wrócił pod figurę. Mówimy, że Matka Boża mimo wszystko chciała zostawić coś dla siebie.

Dziękuję za rozmowę.

MD-Z