Podsumowanie kadencji: Kartuzy

Minione cztery lata były dla Kartuz wyjątkowe. Niekończąca się lista inwestycji, na które w wielu wypadkach udało się pozyskać dofinansowanie z Unii Europejskiej, zaowocowało umieszczeniem tego samorządu w wielu ogólnopolskich rankingach oraz licznymi pochwałami płynącymi z różnych stron kraju. Ceną tego sukcesu jest 40-procentowe zadłużenie - wysokie, ale jeszcze nie dramatyczne.

To już kolejna odsłona naszego cyklu podsumowań samorządowych w związku ze zbliżającym się końcem kadencji. Przed nami jeszcze artykuły dotyczące starostwa powiatowego oraz obraz udziału naszego regionu w inwestycjach wspieranych przez samorząd wojewódzki.

Zestawienie dochodów, wydatków (w tym na inwestycje), pozyskanych środków zewnętrznych i zadłużenia gminy w latach 2006-2010 (dane z listopada 2010 r.)
20062007200820092010Dochody59 878 54067 117 33674 034 76283 607 217101 299 526Wydatki60 516 33864 753 22875 282 03798 049 942120 896 487Deficyt / nadwyżka- 637 7982 364 108- 1 247 275- 14 442 725- 19 596 961Wydatki na inwestycje5 139 9155 446 52714 604 15230 214 38444 008 335Wskaźnik inwestycji8,5%8,4%19,4%30,8%36,4%Środki pozyskane na inwestycje z UE--260 3299 037 74221 289 843Środki pozyskane na inwestycje z innych źródeł765 50579 205973 7962 132 6362 315 450Skuteczność pozyskiwania środków ogółem14,9%1,4%8,4%37,0%53,6%Skuteczność pozyskiwania środków z UE0%0%1,8%29,9%48,4%
Zadłużenie na koniec roku18 006 24416 055 07619 824 23729 379 48242 812 947Współczynnik zadłużenia30,1%23,9%26,8%35,1%42,3%
Na sam deser naszego podsumowania samorządowego wśród gmin powiatu kartuskiego pozostawiliśmy Kartuzy - samorząd, dysponujący zdecydowanie największym potencjałem budżetowym. Bariera 100 mln złotych dochodów, jaką gmina ta zdołała przekroczyć w tym roku, to dla wszystkich sąsiadów wciąż pułap poza zasięgiem. Podobnie jak wydatki, które w przeciągu ostatnich czterech lat wzrosły aż dwukrotnie, z 60 do 120 mln zł.

Takie pieniądze pozwalając na wiele, przede wszystkim w sferze polityki inwestycyjnej i przyznać trzeba, że pod tym względem Kartuzy spisały się na medal. Minione czterolecie przyniosło realizację różnego rodzaju zadań na łączną sumę przeszło 94 mln złotych. Warto zauważyć przy tym, że wynik ten jest w ogromnej mierze efektem lat 2009-2010. Po pierwszych dwóch latach tej kadencji licznik środków przeznaczonych na inwestycje wskazywał bowiem jeszcze 20 mln złotych. Dla porównania w budżecie na rok 2006 na inwestycje przeznaczono 5,1 mln zł, co stanowiło 8,5 proc., podczas gdy w minionym roku była to już kwota 44 mln zł, czyli 36 proc. wszystkich poniesionych wydatków. Oznacza to ośmiokrotny wzrost. W całym rozpatrywanym okresie gmina Kartuzy osiągnęła natomiast poziom 23,7 proc. wskaźnika stosunku inwestycji do wysokości wydatków budżetowych.

Ważnym i zarazem mocnym punktem działań samorządu w tej kadencji było sięganie po środki unijne. W sumie w ciągu czterech lat do Kartuz trafiło ponad 30 mln zł dofinansowania z funduszy strukturalnych, choć warto dodać, że rok 2007 zamknął się zerowym dorobkiem pod tym względem. Rok 2010 to już jednak prawdziwy nokaut w postaci 21 mln złotych pozyskanych w różnych projektach UE. Jeśli dodamy do tego fundusze pochodzące z innych źródeł zewnętrznych, otrzymamy pokaźną kwotę 36,1 mln zł, jakie zasiliły realizowane przez gminę inwestycje. To niewiele poniżej 40% wszystkich nakładów inwestycyjnych, a więc wskaźnik wyjątkowo dobry.

Ostatnim elementem naszej analizy jest zadłużenie, które w pierwszych dwóch latach tej kadencji utrzymywało się na poziomie zbliżonym do tego z 2006 roku. Sytuację dość znacząco zmieniły dopiero ostatnie dwa lata, w których odnotowano dwa poważne skoki - najpierw o 10 mln zł w roku 2009 oraz o kolejne 13,4 mln w roku bieżącym. Razem daje to kwotę 42,8 mln zł, co stanowi 42,3 proc. wysokości budżetu. Dług dość spory, choć zważywszy na inwestycyjną aktywność i skuteczność sięgania po środki zewnętrzne, nie tak wysoki jak mógłby być.

O ocenę minionych czterech lat zapytaliśmy burmistrza Kartuz, Mirosławę Lehman.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pani zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

- Jednym z moich priorytetów jest budowa i modernizacja dróg. Systematycznie rosną nakłady pozwalające z dużym rozmachem prowadzić prace w różnych miejscach Kartuz oraz sołectwach gminy. Niewątpliwie najważniejszym zadaniem z tego zakresu, które udało się wykonać była Modernizacja ul. 3 Maja na osi dróg wojewódzkich nr 224 i 211. Ulica ta stanowi główny ciąg komunikacyjny Kartuz, dlatego jej stan jest niezwykle istotny dla płynności ruchu w naszym mieście. Dodatkowo cieszmy się z realizacji przebudowy ul. Chmieleńskiej, która pełni rolę małej obwodnicy Kartuz. Wartym podkreślenia jest fakt, że inwestycje te zostały zrealizowane w oparciu o środki pozyskane ze źródeł zewnętrznych. Ostatni nasz sukces to pozyskanie kwoty ponad 2 milionów złotych z rządowego programu Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych 2008-2011 (Edycja 2011) na budowę ulicy Kolejowej w Kartuzach. Największym naszym sukcesem było jednak pozyskanie środków unijnych na inwestycje proekologiczne: uporządkowanie gospodarki wodno - ściekowej na terenie Gminy Kartuzy, a ściślej w miejscowościach Dzierżążno, Borowo i Sitno, oraz rekultywację składowiska odpadów komunalnych w Kartuzach. Istotnym dla nas z punktu widzenia promocji turystycznej Gminy Kartuzy jest inwestycja zrealizowana na Złotej Górze pod nazwą Budowa Centrum Sportów Wodnych i Promocji Regionu. Słowa Jana Zamoyskiego "Takie będą Rzeczypospolite, jakie jej młodzieży chowanie" inspirują nasze działania w zakresie edukacji i promocji zdrowego stylu życia. W tej dziedzinie również mamy się czym pochwalić. Wybudowaliśmy 10 boisk sportowych, 2 sale gimnastyczne, skatepark, 12 placów zabaw, uczyniliśmy z Parku im. Solidarności miejsce rekreacji i wypoczynku. Niezwykle istotne z punktu widzenia inwestycji w rozwój dzieci było pozyskanie środków na realizację projektu Akademii Przedszkolaka co zaowocowało powstaniem placówki przedszkolnej na os. Wybickiego w Kartuzach oraz punktów przedszkolnych w Mirachowie "Tęcza", Staniszewie "Iskierka", Koloni "Ognik" oraz Grzybnie "Promyczek".

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

- Startując w wyborach na stanowisko burmistrza gminy Kartuzy obrałam sobie cel, którym było zdynamizowanie działań gminy w zakresie realizacji inwestycji w oparciu o środki unijne. Myślę, że cel ten przy wsparciu moich współpracowników oraz większości radnych Rady Miejskiej w pełni udało mi się osiągnąć. Cieszę się, że konsekwentnie działania przyniosły efekty w postaci realizacji wszystkich najważniejszych dla naszego samorządu zadań. Oczywiście zawsze chciałoby się wykonać jeszcze więcej, ale niestety proces inwestycyjny ma swoje ramy czasowe, których nie można oszukać. Zrealizowaliśmy prawie wszystkie inwestycje przyjęte w Planie Inwestycyjnym na lata 2007 - 2010. Inwestycje, których nie udało nam się z braku czasu wykonać, mają kompletnie przygotowaną dokumentację pozwalającą na ich szybkie przeprowadzenie. Do realizacji przygotowane są następujące inwestycje: budowa ul. Kolejowej w Kartuzach (jesteśmy w przededniu ogłoszenia przetargu, budowa budynku komunalnego (ogłoszono przetarg), budowa targowiska zwierzęcego (jesteśmy w przededniu ogłoszenia przetargu). Zrealizowaliśmy również kilka inwestycji "ponad plan". Za to szybkie tempo realizacji inwestycji szczególne podziękowania należą się moim współpracownikom. Ich kompetencje oraz zaangażowanie pozwoliło na przygotowanie wysoko ocenianych wniosków konkursowych. Wykonanie tak dużej ilości inwestycji nie byłoby również możliwe bez dobrej współpracy z projektantami i wykonawcami tych zadań.

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

- Ponieważ stanowisko Burmistrza Gminy Kartuzy sprawuję pierwszą kadencję nie mogę udzielić odpowiedzi na pierwszą część pytania. Natomiast efekty pracy samorządu w mijającej kadencji możemy zauważyć na każdym kroku w postaci zrealizowanych zadań, w tym najbardziej widocznych zadań inwestycyjnych.

Jak ocenia Pani dokonania samorządu mijającej kadencji?

- Dokonania samorządu mijającej kadencji pozwalają na osobistą satysfakcję. Wybudowano wiele dróg, chodników, kanalizacji sanitarnej, wodociągów. Zrealizowano szereg innych zadań, które stwarzają szansę na szybki rozwój. Pozyskano ponad 46 milionów środków zewnętrznych na realizację różnorodnych zadań. Wysoka ocena w Rankingu Rzeczpospolitej - 43 miejsce w kraju wśród najlepszych gmin miejsko wiejskich pozwala stwierdzić, że wykonaliśmy dobrą pracę. W tak stosunkowo niedługim czasie udało nam się wiele zrobić dla poprawy jakości życia naszych mieszkańców. Oczywiście o ocenę mogą pokusić się wyłącznie mieszkańcy, dla zaspokojenia potrzeb których działamy.

Kilka pytań zadaliśmy też Jerzego Pobłockiego, przewodniczącemu Rady Miejskiej w Kartuzach.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pani zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

- Wsłuchuję się w głosy naszych mieszkańców, każdy z nas dostrzega wieloletnie zaniedbanie w zakresie remontów i budowy dróg. Dużym osiągnięciem obecnej kadencji są remonty kapitalne dróg m.in.: ul. Chmieleńska,3-go Maja ( z całą infrastrukturą), ul.Westerplatte , Mickiewicza,Grzybno duża część lewej części tej miejscowości,w Kiełpinie ul.Starowiejska. Tak naprawdę w każdym sołectwie zostały wykonane nowe odcinki dróg. W mieście wykonaliśmy dosłownie kilka km nowych nawierzchni chodników. Należy też wskazać realizację dwóch nowych sal gimnastycznych ( Dzierżążno i Staniszewo)Powstały nowe boiska sportowe: przy szkole Nr 2 w Kartuzach,przy Gimnazium Nr 1, tz. Orlik w Grzybnie, boiska w Prokowie i w Brodnicy. Wreszcie długo oczekiwana inwestycja ekologiczna obejmująca obszar Mezowa,Dzierżążna,Borowa i Sytna, czyli budowa kanalizacji sanitarnej. Inwestycja ta nie była by możliwa gdyby nie pozyskane środki z UE.

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

- Każdy mieszkaniec naszej gminy ma wiele marzeń i planów, a w okresie 4 lat nie da się wszystkiego zrobić. Większość moich założeń wyborczych zostało zrealizowanych lub też są na etapie przygotowań. To czego nie doczekaliśmy się w obecnej kadencji rady to m.in. objazd centrum miasta ul. Kolejową do Ronda.Projekt tej drogi jest oprotestowywany przez jednego z właścicieli gruntów po których planowana jest nowa droga.W momencie gdy Rynek będzie odciążony i wykonane alternatywne objazdy chcemy dokonać zagospodarowania centrum miasta z parkingiem podziemnym. Na obecnym etapie nie jest możliwe wyłączenie Rynku z ruchu kołowego, bo spowoduje to jeszcze większy bałagan komunikacyjny. Pod koniec lata czeka nas przebudowa Pl. Brunona. Mamy przygotowane studium wykonalności obwodnicy Kartuz i czekamy na decyzję Marszałka Województwa. Zdajemy sobie sprawę, że odcinek drogi wojewódzkiej Kartuzy -Żukowo o który zabiegaliśmy od wielu lat pochłania ogromne środki. Mam nadzieję że w okresie ok 5 lat doczekamy się obwodnicy, która wyprowadzi ruch tranzytowy z miasta. Nie udało się wykonać ścieżek rowerowych wokół kartuskich jezior, ale mamy wykonany i zatwierdzony plan przestrzenny, co trwało ponad 2 lata. Plan ten jest warunkiem naszych zamierzeń, myślę, że przyszła Rada Miejska zleci wykonanie projektów technicznych i przystąpi do realizacji nowych ścieżek pieszo-rowerowych. Moim marzeniem jest poprawa bazy sportowo-rekreacyjnej, budowa sal gimnastycznych w tych szkołach gdzie jeszcze ich nie ma oraz budowa nowoczesnego stadionu z zapleczem treningowym.

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

- W poprzedniej kadencji byłem w opozycji do burmistrza bo propozycje i plany mojego ugrupowania "Porozumienia Samorządowego"nie były realizowane. Członkom mojego ugrupowania nie dano możliwości zasiadania w Prezydium Rady ani przewodniczenia w żadnej komisji. Obecnie możemy się pochwalić znacznym wzrostem nakładów na inwestycje, które wcześniej częściowo wymieniłem. Trudno w kilku zdaniach wymienić dokonania tej Rady. Zapraszam na strony internetowe Urzędu Gminy celem uzyskania szerszej informacji.

Jak ocenia Pan dokonania samorządu mijającej kadencji?

- Moja ocena zawsze będzie nieadekwatna do oczekiwań, bo wiele mamy jeszcze do zrobienia. Niestety możemy tylko tyle wykonać na ile pozwalają przychody do budżetu Gminy oraz pozyskane fundusze ze źródeł UE. W mojej ocenie poziom pozyskanych środków z UE w okresie ostatnich 4 lat był na niezłym poziomie.

Na koniec prezentujemy listę zadań, realizacji których doczekali się w kończącej się pomału kadencji mieszkańcy gminy Kartuzy:

Rok 2007
1. Rozbudowa sieci wodociągowych na terenie Gminy Kartuzy w miejscowościach:
Głusino, Brodnica Dolna, Łapalice o łącznej długości 7,7 km
2. Modernizacja ulicy Kolejowej w Kiełpinie
3. Budowa boiska asfaltowego w Prokowie
4. Budowa sali sportowej w Dzierżążnie (I etap prac)
5. Budowa boiska sportowego w Brodnicy Górnej (I etap)
6. Termomodernizacja szkół - docieplenie budynku SP w Grzybnie
7. Budowa boiska sportowego przy ulicy Chmieleńskiej w Kartuzach
8. Budowa kanalizacji sanitarnej w Dzierżąznie (I etap)

Rok 2008
1. Rozbudowa sieci wodociągowych na terenie Gminy Kartuzy w miejscowościach:
Łapalice, Ręboszewo, Brodnica Górna i ujęcia wody w Starej Hucie
2. Wykonanie ciągu pieszo-rowerowego w Kiełpinie we współpracy z Powiatem Kartuskim.
3. Przebudowa dróg gminnych w Grzybnie i Kartuzach
4. Budowa drogi do cmentarza Bilowo (I etap)
5. Budowa kotłowni gazowej w Szkole Podstawowej w Grzybnie
6. Wykonanie instalacji gazowej w Szkole Podstawowej nr 2 w Kartuzach
7. Budowa kotłowni w Szkole Podstawowej w Prokowie
8. Budowa strażnicy OSP w Brodnicy Górnej
9. Wykonanie wyprawy elewacyjnej w Szkole Podstawowej w Mirachowie
10. Budowa kanalizacji sanitarnej w Dzierżążnie (zakończenie)
11. Budowa kanalizacji sanitarnej w Kartuzach: ul. Cicha
12. Budowa kompleksu boisk sportowych "Orlik 2012" przy Gimnazjum nr 1 w Kartuzach
13. Budowa sali sportowej w Dzierżążnie
14. Budowa sali sportowej w Staniszewie (I etap)
15. Modernizacja ul. Mickiewicza w Kartuzach (I etap)

Rok 2009
1. Rozbudowa sieci wodociągowych w miejscowościach: Grzybno, Prokowo, Brodnica Górna, Ręboszewo, Mezowo, Kiełpino
2. Modernizacja oraz przebudowa dróg gminnych w: Grzybnie, Kartuzach,
3. Przebudowa ulicy Chmieleńskiej
4. Remont drogi do cmentarza w Bilowie (II etap)
5. Modernizacja ulicy 3 Maja w Kartuzach
6. Budowa strażnicy OSP w Brodnicy Górnej (zakończenie prac)
7. Termomodernizacja budynku OSP w Mirachowie
8. Odwodnienie SP w Łapalicach
9. Remont dachu SP nr 1 w Kartuzach
10. Termomodernizacja SP w Prokowie
11. Wykonanie elewacji SP w Grzybnie
12. Budowa boiska sportowego "Orlik 2012" przy SP w Grzybnie
13. Budowa boiska w Brodnicy Górnej
14. Budowa sali sportowej w Staniszewie wraz z łącznikiem
15. Budowa wielofunkcyjnego boiska w Koloni
16. Skatepark w Kartuzach
17. Ciąg pieszo- rowerowy Staniszewo - Sianowo (wspólnie ze Starostwem Powiatowym w Kartuzach)
18. Rekultywacja składowiska odpadów w Kartuzach (I etap)
19. Uporządkowanie gospodarki wodno - ściekowej na terenie gminy Kartuzy - budowa kanalizacji sanitarnej w Dzierżążnie, Borowie i Sitnie (kolejny etap)

Rok 2010
1. Rekultywacja składowiska odpadów w Kartuzach
2. Budowa centrum Sportów wodnych i promocji regionu na Złotej Górze
3. Uporządkowanie gospodarki wodno ściekowej na terenie gminy Kartuzy
4. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków
5. Przebudowa ulicy Starowiejskiej w Kiełpinie
6. Przebudowa skrzyżowania na placu św. Brunona
7. Budowa ciągu pieszego w Brodnicy Górnej
8. Budowa ciągu pieszego w Dzierżążnie
9. Budowa Centrum Informacji Turystycznej - Bramy Kaszubskiego Pierścienia
10. Budownictwo komunalne w Kiełpinie
11. Rozbudowa remizy OSP w Łapalicach
12. Termomodernizacja Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 2 w Kartuzach
13. Budowa klatki schodowej i windy w Ośrodku Geriatrycznym w Sianowie
14. Budowa placu gier i zabaw przy ul. Chmieleńskiej w Kartuzach
15. Budowa wodociągu Głusino

Oprac. Bartek Gruba