Podsumowanie kadencji: Somonino

Inwestowanie głównie na kredyt, słabe wykorzystanie środków unijnych i lawinowy wzrost zadłużenia charakteryzował minione cztery lata kadencji władz samorządowych w gminie Somonino. Samopoczucie włodarzy jest jednak rewelacyjne.

Artykułem tym otwieramy cykl poświęcony podsumowaniu pracy władz samorządowych powiatu kartuskiego w mijającej kadencji. Kolejne teksty będziemy publikować w odstępie kilku dni. Zachęcamy do wnikliwej lektury.

Zestawienie dochodów, wydatków (w tym na inwestycje), pozyskanych środków zewnętrznych i zadłużenia gminy w latach 2006-2010 (dane z marca 2010 r.)

20062007200820092010Dochody22 021 89524 661 20729 923 37031 380 15835 184 574Wydatki21 080 18822 639 35431 886 77639 494 31537 437 541Deficyt / nadwyżka+ 941 707+ 2 021 853- 1 963 406-8 114 157-2 252 967Wydatki na inwestycje1 964 5201 447 2218 603 99714 725 2538 418 017Wskaźnik inwestycji9,3%6,4%27,0%37,3%22,5%Środki pozyskane na inwestycje z UE---14 4892 962 119Środki pozyskane na inwestycje z innych źródeł892 443195 6253 556 6883 957 6041 031 117Skuteczność pozyskiwania środków ogółem45,4 %13,5%41,3%27,0%47,4%Skuteczność pozyskiwania środków z UE0 %0%0%0,1%35,2%Zadłużenie na koniec roku2 252 884796 3603 416 36011 026 43513 279 402Współczynnik zadłużenia10,2%3,2%11,4%35,1%37,7%
To, co daje się zauważyć, analizując budżet gminy Somonino w kolejnych latach tej kadencji to stały wzrost dochodów. Gdy porównamy wartości z końca roku 2006, kiedy samorząd rozpoczynał pracę, do danych z roku 2010, okaże się, że jest to wzrost blisko 60-procentowy. Jeszcze wyraźniej wzrosły jednak wydatki, choć to głównie zasługa lat 2008-2010, zdecydowanie aktywniejszych pod względem inwestycyjnym niż pierwszy rok kadencji. Początek był wyjątkowy spokojny, bo poza pracami dokumentacyjnymi związanymi z modernizacją oczyszczalni ścieków w Sławkach oraz drobnymi robotami drogowymi, a także przy lokalnych jednostkach OSP i placówkach oświatowych, żadnego większego zadania nie udało się tu zrealizować. Począwszy od roku 2008 nakłady inwestycyjne wzrosły jednak kilkakrotnie. Rekordowy okazał się rok 2009, kiedy to wydatki gminy sięgnęły blisko 40 mln zł, z czego inwestycje pochłonęły prawie 15 mln.

Zdecydowanie gorzej przedstawia się bilans dotyczący środków pozyskanych z Unii Europejskiej. Pod tym względem Somonino aż do roku 2010 było białą plamą na mapie powiatu. Pierwsze większe dofinansowanie udało się pozyskać dopiero w roku bieżącym. W sumie była to jednak kwota nie przekraczająca 3 mln zł. Samorządowcy skupili się na pomocy zewnętrznej pochodzącej z rodzimych źródeł, głównie programów rządowych. W latach 2008-2010 zdobyli w ten sposób ok. 8,5 mln zł.

Wzmożona aktywność inwestycyjna od roku 2009 przełożyła się w tym czasie także na wyraźny wzrost zadłużenia. Podczas gdy jeszcze pod koniec roku 2007 była to kwota nie przekraczająca nawet 800.000 zł i stanowiąca zaledwie 3,2 proc. wysokości gminnego budżetu, o tyle ten rok zamknie się zgodnie z przewidywaniami sumą przeszło 13 mln złotych długu, co stanowi 37,7 proc. budżetu. Mimo wszystko wciąż jest jest to jednak wartość dość bezpieczna, bo daleka od dopuszczalnego progu 60 proc.

O ocenę minionych czterech lat zapytaliśmy wójta gminy Somonino, Mieczysława Flisikowskiego.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pana zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

Z inwestycji wykonanych w mijającej kadencji jako najważniejszą uważam modernizację gminnej oczyszczalni ścieków w Sławkach wraz z rozbudową sieci kanalizacyjnej obejmującej trzy sołectwa (Hopowo, Rąty i Goręczyno) o łącznej długości około szesnastu kilometrów i koszcie około piętnastu milionów złotych.

Położenie gminy w Kaszubskim Parku Krajobrazowym zobowiązuje nas do dbałości o poprawę stanu środowiska naturalnego. Poza tym, zwiększony ruch migracyjny w gminie też jest dodatkowym bodźcem. Osiągnięciem, którym należy się pochwalić jest stały rozwój bazy sportowo - edukacyjnej dla dzieci, młodzieży, osób niepełnosprawnych i wszystkich chętnie uprawiających sport niezależnie od wieku.

W trakcie budowy jest boisko szkolne oraz hala sportowo - rehabilitacyjna w Somoninie. Powstało również boisko "Orlik 2012", urządzono boisko w Kameli, ogrodzono boisko w Egiertowie wraz z powstaniem wiaty dla sportowców. Z pomocą rodziców uczniów powstało boisko przy Szkole Podstawowej w Somoninie, a stadion w Goręczynie zyskał nowy obiekt socjalny.

Zadaniem realizowanym sukcesywnie jest stała poprawa jakości dróg gminnych, zwiększył się kilometraż dróg o nawierzchni asfaltowej (Kaplica - St. Huta - Połęczyno, Kamela, Borcz - Wyczechowo, Egiertowo - Sławki, Somonino - Wyczechowo), drogi gruntowe zyskują nawierzchnię tłuczniową. Wraz z Zarządem Powiatu i Zarządem Województwa zrealizowane zostały nowe nawierzchnie asfaltowe i budowa chodników w Ostrzycach, Goręczynie i Somoninie.

Podpisaliśmy umowę z Zarządem Województwa Pomorskiego na dofinansowanie budowy Punktu Informacji Turystycznej wraz ze sceną koncertową w Ostrzycach oraz zagospodarowanie terenów plaży publicznej nad jeziorem Ostrzyckim.
Zadanie planuje się zakończyć i oddać do użytku w połowie tego roku.

Poprawa bezpieczeństwa, w tym w zakresie ochrony przeciwpożarowej, działania żywiołów i wypadków komunikacyjnych to kolejne zadania, które w tej kadencji stanowią znaczny procent wydatków. Całkowicie przebudowano strażnicę w Goręczynie, powstał nowy budynek OSP w Egiertowie oraz rozbudowano OSP w Hopowie. W trakcie budowy jest strażnica w Kaplicy i OSP w Kameli. Remonty wykonano w OSP Somonino i Ostrzycach. Wszystkie obiekty wyposażono w elementy nowoczesnego sprzętu, zarówno gaśniczego jak i do działań ratownictwa drogowego.

We wszystkich naszych placówkach oświatowych sukcesywnie przeprowadza się remonty wraz z pozyskiwaniem pomocy dydaktycznych z różnych środków wsparcia, w tym też z budżetu gminy. Zaangażowaliśmy się w niesienie pomocy osobom niepełnosprawnym nie tylko z gminy Somonino: WTZ-ty, CIS, Środowiskowy Dom Samopomocy w Rybakach.

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

Ze stawianych przed sobą zobowiązań wyborczych wywiązałem się ponad miarę. Zgłaszając swój wybór nawet nie przypuszczałem, że oprócz "zmiany oblicza urzędu gminy" uda mi się aż tyle zrealizować. Zawdzięczam to moim współpracownikom, radzie gminy z którą mam jako władza wykonawcza konstruktywną platformę porozumienia. Zadania są wspólnie konsultowane i drobiazgowo analizowane.

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

Miałem szczęście być wójtem również w poprzedniej kadencji. W mojej ocenie ten czas był okresem wytężonej pracy przygotowawczej dla kadencji obecnej. Wtedy opracowywaliśmy sporo projektów i innych dokumentów, które obecnie przedstawiamy w aplikowanych przez nas wnioskach o dofinansowanie danego zadania. Ta kadencja jest czasem "zbierania owoców" poprzedniego etapu pracy samorządu. Właściwie przygotowana dokumentacja jest dużym ułatwieniem i warunkiem niezbędnym w procesie aplikowania o finanse unijne, a bez tych środków większość inwestycji nie mogłoby zostać zrealizowana.

Jak ocenia Pan dokonania samorządu mijającej kadencji?

Myślę o wyrażeniu tej oceny jednym zdaniem: "Zgoda buduje". Tylko wspólne, zgodne współdziałanie wszystkich ludzi zaangażowanych w poprawę warunków życia na wsi - radnych, sołtysów, kadry zarządzającej i pracowników Urzędu Gminy - daje zamierzone efekty.

Bardzo sobie cenię częste spotkania z mieszkańcami gminy przy różnych okazjach, podczas których jest możliwość bezpośredniego kontaktu i oceny sytuacji.

Kilka pytań zadaliśmy też Andrzejowi Reglińskiemu, przewodniczącemu Rady Gminy Somonino.

Czy ma Pan jakiekolwiek zastrzeżenia do pracy wójta w zakresie realizacji podjętych przez radę uchwał czy też jako gospodarza Urzędu Gminy?

Podjęte przez Radę Gminy uchwały są realizowane konsekwentnie przez wójta i pracowników urzędu, nie mam do tego jakichkolwiek zastrzeżeń i myślę, że jestem wyrazicielem opinii pozostałych radnych.

Wójt Gminy Somonino - Pan Mieczysław Flisikowski - jako kierownik urzędu sprawuje skutecznie funkcję nadzorczą nad całością zagadnień rozwiązywanych w urzędzie oraz czuwa nad terminowością i poprawnością wykonywanych zadań przez pracowników urzędu.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pana zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

Uważam, że najbardziej istotną dla całej gminy inwestycją jest modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowości Sławki wraz z rozbudową prawie 16 km sieci kanalizacyjnej o łącznej wartości inwestycji około 15 mln zł współfinansowanej z Ekofunduszu i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska. Ważnym też zadaniem jest rozwój bazy sportowej - tj. budowa hali, boiska i zakończonej już inwestycji "Moje boisko Orlik 2012".
W zakresie bezpieczeństwa nastąpiła poprawa warunków w strażnicach gminnych OSP: powstał 1 nowy obiekt w Egiertowie, strażnica w Kaplicy jest w fazie robót wykończeniowych, modernizację i rozbudowę wykonano w Hopowie i Goręczynie. Trwają prace w OSP - Kamela, wykonano roboty remontowe w OSP - Ostrzyce i Somonino. Wszędzie doposażono jednostki w elementy nowoczesnego sprzętu gaśniczego i ratownictwa drogowego.
W zakresie turystyki, w b.r. zostanie wybudowany obiekt Punktu Informacji Turystycznej w Ostrzycach, przy wspraciu finansowym z Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego.

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

Jestem zdania, że wykonanie tych inwestycji w mijającej kadencji nie mogło nawet stanowić zobowiązań wyborczych w marzeniach, stało się to możliwe dzięki skutecznemu pozyskiwaniu przez Wójta środków pozabudżetowych - unijnych, a więc to określiłbym sformułowaniem "wykonanie ponad plan".

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

Mijająca kadencja była, wg mnie bardziej skuteczna w działaniu samorządów, poprzednia obejmowała etap przygotowawczy do tak intensywnego realizowania wielu zadań, które po zrealizowaniu będą służyć mieszkańcom.

Jak ocenia Pan dokonania samorządu mijającej kadencji?

Myślę, że wysiłek wielu samorządowców, którzy jak pozytywiści, realizują rzetelnie i sumiennie "pracę u podstaw" składa się nie tylko na sukces samej reformy ustrojowej państwa, ale i przekłada się wprost proporcjonalnie na poprawę warunków życia mieszkańców gminy.
Jeżeli miałbym wyrazić swoje życzenie na przyszłość to chciałbym dalszego decentralizowania władzy, by gmina miała skuteczny wpływ na decyzje jej dotyczące, pozwalające jej kreować własną (oczywiście spójną) politykę rozwoju - zrównoważonego ale nie sterowanego i by starczało jej środków finansowych na realizację coraz to nowych zadań przekazywanych do wykonania jako zadania własne gminy bez pokrycia finansowego.

Na koniec prezentujemy listę zadań, realizacji których doczekali się w kończącej się pomału kadencji mieszkańcy gminy Somonino:

Rok 2007

Inwestycje wodociągowe i sanitarne:

- Somonino: Wodociąg w Somoninie o długości 300mb w kierunku Głodowa ul. Kasztelańska
- Ramleje - Rokity: Wodociąg z Ramlej w kierunku Rokit o długości 300mb
- Goręczyno - Somonino - Rąty, Sławki: Modernizacja i Rozbudowa Gminnej oczyszczalni ścieków (opinia prawna)

Inwestycje drogowe:

- Somonino: Budowa wiaty w Somoninie przy ul. Wolności, budowa ciągu pieszego od. ul. Wolności na os. Mestwina z polbruku o pow. 98m² na dług. 45,1 mb, Budowa drogi "Słodkie Rowy" z kostki betonowej o długości 25 mb i 3 mb szerokości i pow. 75m², ułożenie 200 szt. płyt yombo na drodze w Somoninie ul. Ogrodników na długości 75 mb, budowa drogi asfaltowej w Somoninie ul. Witosławy o pow. 1250m² na dług ok. 250 mb, budowa chodnika przy drodze powiatowej w Somoninie ul. Ceynowy z polbruku o pow. 775m² na długości 405 mb
- Goręczyno: Budowa drogi z polbruku ul. Osiedlowa (o pow. 986m² na dług.170mb), droga Goręczyno - Kiełpino ul. Kasztelańska (mapy projektowe)
- Ostrzyce: Dokumentacja drogi Sławki - Rąty - Ostrzyce - mapy projektowe, budowa parkingu z polbruku w Ostrzycach przy OSP o pow. 259m², Dokumentacja techniczna drogi Ostrzyce - Ramleje - Goręczyno, budowa chodnika przy drodze powiatowej w Ostrzycach z polbruku o pow. 312m² na długości 250mb
- Rąty: Budowa wiaty przystankowej
- Wyczechowo: Budowa wiaty przystankowej
- Borcz: Budowa trzech wiat przystankowych
- Kamela: Płyta betonowa pod wiatę
- Kaplica: Remont drogi transportu rolnego z Kaplicy w stronę wysypiska poprzez utwardzenie tłuczniem na odcinku 715mb

Inwestycje w zakresie ochrony przeciwpożarowej:

- Rozbudowa OSP w Goręczynie: Docieplenie poddasza budynku o pow. 280m² pomiary powykonawcze i elektryczne
- Rozbudowa OSP w Egiertowie: Docieplenie budynku o pow. 437,5m², montaż systemu alarmowego, opaska z kostki betonowej, wjazd z kostki betonowej o pow. 109m² przy budynku remizy
- Rozbudowa OSP w Somoninie: Remont garażu, wymiana instalacji wod‑kan. wykonanie nowych posadzek, roboty malarskie, wymiana 5 szt. okien, budowa placu zabaw przy budynku straży z polbruku o pow. 152m²
- Rozbudowa OSP w Hopowie: Ocieplenie styropianem ścian zewnętrznych o pow. 184,9m² oraz termomodernizacja stropodachu styropianem o pow. 80.23m², obróbka blacharska, montaż rynien o dług. 18,80mb.

Inwestycje oświatowe:

- Szkoła Podstawowa w Somoninie: Podjazd wewnętrzny i zewnętrzny oraz, remont łazienek, zinwentaryzowanie
- Szkoła Podstawowa w Goręczynie: Remont Dachu, docieplenie ścian zewnętrznych, wymiana instalacji elektrycznej
- Gimnazjum w Somoninie: Elewacja budynku na powierzchni 2.509,29m² oraz wiatrołap, winda dla osób niepełnosprawnych
- Zespół Szkół w Goręczynie: Budowa windy dla osób niepełnosprawnych.

Inwestycje w zakresie ochrony zdrowia:

- SPZOZ Somonino: Wykonanie dwóch podjazdów przy SPZOZ.

Rok 2008

Inwestycje wodociągowe i sanitarne:

- Somonino: Kanalizacja sanitarna w Somoninie o długości 186mb. ul. Witosławy, kanalizacja sanitarna w Somoninie o długości 311 mb Osiedle Sambora, Wodociąg w Somoninie o długości 247mb Osiedle Sambora, wodociąg w Somoninie o długości 235mb ul. Polna
- Rąty: Kanalizacja sanitarna w Rątach
- Goręczyno: Kanalizacja Sanitarna ul. Kasztelańska i Łąkowa, wodociąg technologiczny od rzeki do boiska o długości 310mb
- Hopowo: Kanalizacja sanitarna w Hopowie
- Gmina: Modernizacja i rozbudowa Gminnej oczyszczalni ścieków, modernizacja przepompowni.

Inwestycje drogowe:

- Somonino: Budowa chodnika wraz z odwodnieniem przy ul. Wolności, dokumentacja techniczna ciągu pieszego przy ul. Wolności koło posesji P. Czapiewskiego, budowa parkingu z polbruku w Somoninie przy Urzędzie Gminy ok. 650m², zatoka autobusowa przy ul. Wolności ‑ (mapa do celów projektowych, płyta betonowa), przystanek przy ul. Ceynowy ‑ (zalanie trzech stóp betonowych), budowa chodnika z polbruku przy drodze powiatowej w Somoninie, ułożenie dywanika asfaltowego ul. Witosławy.
- Goręczyno: Wykonanie i montaż wiaty przystankowej przy ul. Dąbrowa, modernizacja drogi transportu rolnego Goręczyno - Ramleje poprzez ułożenie asfaltu, zatoka autobusowa mapy do celów projektowych, budowa chodnika z polbruku przy ul. Kasztelańskiej o długości ok. 239mb
- Ostrzyce: Budowa chodnika z polbruku o długości ok. 148mb
- Ramleje: Modernizacja drogi transportu rolnego poprzez utwardzenie tłuczniem
- Wyczechowo: Budowa drogi gminnej Somonino-Wyczechowo (studium)
- Sławki: Modernizacja drogi transportu rolnego Sławki - Owczarnia
- Egiertowo: Budowa chodnika od drogi krajowej do OSP o dł. ok. 160mb², ułożenie asfaltu na drodze "Pod Żurawiem" o dł. 1500m², wiata przystankowa
- Kamela: Wiata przystankowa.

Inwestycje w zakresie turystyki:

- Rozbudowa Punktu Informacji Turystycznej wraz z modernizacją estrady w Ostrzycach (badania podłoża)

Inwestycje w zakresie ochrony przeciwpożarowej:

- Rozbudowa OSP w Goręczynie: Roboty wykończeniowe na poddaszu
- Rozbudowa OSP w Egiertowie: Izolacja na poddaszu wełną mineralną na po 336,46m² oraz impregnacja poszycia dachowego
- Rozbudowa OSP w Somoninie: Remont elewacji dachu i wymiana drzwi wejściowych, wykonanie podjazdu dla osób niepełnosprawnych, wymiana stolarki okiennej
- Budowa OSP w Kaplicy: Dokumentacja, mapy, kosztorys, dziennik budowy
- OSP Kamela: Docieplenie budynku o pow. 159,54m², obróbki blacharskie, naprawa dachu
- OSP Ostrzyce: Malowanie dachu oraz zakupu okien i drzwi wejściowych.

Inwestycje oświatowe:

- Szkoła Podstawowa w Somoninie: Dokumentacja projektowo-kosztorysowa przebudowy szkoły
- Szkoła Podstawowa w Egiertowie: Podjazd dla osób niepełnosprawnych wraz z modernizacją wejścia - (mapy do celów projektowych)
- Gimnazjum w Somoninie: Docieplenie budynku o pow. 420m² bez ułożenia tynku
- Zespół Szkół w Goręczynie: Dokumentacja projektowo-kosztorysowa.

Inwestycje w zakresie ochrony zdrowia:

- SPZOZ Somonino: Wymiana pokrycia dachowego - kosztorys inwestorski, Wymiana okien.

Inwestycje w zakresie pomocy społecznej:

- Środowiskowy Dom Samopomocy w Rybakach: Wymiana pieca i wkładu kominowego.

Inwestycje w zakresie ochrony środowiska:

- Kaplica: Rekultywacja gminnego wysypiska śmieci w Kaplicy (studium i mapy)

Inwestycje sportowe:

- Somonino: Budowa hali rehabilitacyjno - sportowej, budowa boiska szkolnego do piłki nożnej i lekkoatletyki, budowa boiska "Orlik 2012".

Lata 2009-2010

- "Polubić pracę, czyli CIS - na aktywność" (PO Kapitał Ludzki)
- Modernizacja odcinka drogi w Sławkach (Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych)
- Upowszechnianie sportu i sport po 16.00 - dotacja z urzędu marszałkowskiego (dodatkowe turnieje, wyjazdy na basen)
- Radosna szkoła (pieniądze na środki dydaktyczne dla wszystkich szkól w gminie) - dotacja z MEN-u
- Uczeń na wsi - pomoc dla niepełnosprawnych PFRON
- Dofinansowanie na remont Środowiskowego Domu Samopomocy w Rybakach z MPiPS
- Na utworzenie nowych pracowni artystycznych w ŚDS w Rybakach - projekt "Jesteśmy sztuką dla świata"
- Budowa drogi Somonino - Wyczechowo (RPO)
- Rekultywacja składowiska odpadów we wsi Kaplica (RPO)
- Budowa boiska wielofunkcyjnego - do piłki nożnej i lekkoatletyki (Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej)
- "Rozbudowa punktu informacji turystycznej wraz ze sceną koncertową w Ostrzycach oraz zagospodarowanie plaży publicznej nad Jeziorem Ostrzyckim" (RPO)

oprac. Bartek Gruba