Retrospektywa Festiwalu NNW w Kartuzach

W dniach 14 - 15 maja w Kartuskim Centrum Kultury odbyła się "Retrospektywa. Festiwal Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci". Dwudniowemu wydarzeniu towarzyszyły liczne inicjatywy kulturalne, koncerty, wystawy, warsztaty aktywizujące środowiska lokalne oraz warsztaty dla młodzieży, prowadzone przez filmowców, w ramach projektu Młodzi dla Historii. Na zakończenie podczas uroczystej Gali uhonorowano lokalnych uczestników i ofiary masakry Grudnia 70".

Festiwal NNW Jest to najstarszy i jedyny w Polsce festiwal filmowy szeroko traktujący tematykę filmu oraz historii, którego główne obchody odbywają się w Gdyni. Ideą, która od początku przyświecała Festiwalowi Filmowemu NNW, była chęć stworzenia przestrzeni, w której spotkać się mogą świadkowie polskiej historii najnowszej, twórcy obrazów filmowych inspirowanych dziejami walki o niepodległość w latach 1939-89 oraz widzowie poszukujący filmów o tej tematyce, chcący pogłębić znajomość czasów i ludzi skazanych przez propagandę PRL-u na zapomnienie. Festiwal NNW działa przez cały rok. W kraju i zagranicą organizowane są Retrospektywy, dające możliwość obejrzenia filmów i posmakowania atmosfery festiwalowej także tym ludziom, którzy nie mogli dotrzeć do Gdyni.

Podczas kartuskiej Retrospektywy organizatorzy wydarzenia skupili uwagę przede wszystkim na uczestnikach i ofiarach masakry na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku. Podczas uroczystej gali uhonorowana została m.in. Maria Zielińska (działaczka "Solidarności" podziemnej, wieloletni związkowiec) oraz na Żołnierzach Wyklętych związanych z naszym regionem.

Wśród wybranych filmów można było obejrzeć m.in.: "Zbyszek Godlewski padł" Rafała Mierzejewskiego, wyróżniony w głównym konkursie filmowym Festiwalu NNW w 2014 roku, oraz filmy poświęcone bohaterom Brygad Wileńskich AK, którzy w Kartuzach znaleźli schronienie, pomoc i walczyli o wolną Polskę. Organizatorzy przypomnieli m.in. postać mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" w filmie "Pan major Łupaszka", który rozpoczął Retrospektywę, oraz Danuty Siedzikówny "Inki" w filmie "Inka. Zachowałam się jak trzeba" - oba obrazy wyreżyserował Arkadiusz Gołębiewski.

Projekcjom filmów towarzyszyły liczne inicjatywy kulturalne, koncerty, wystawy, warsztaty aktywizujące środowiska lokalne oraz warsztaty dla młodzieży, prowadzone przez filmowców, w ramach projektu Młodzi dla Historii. Dzięki tym wszystkim wydarzeniom, młodzież z kartuskich szkół miała doskonałą okazję do poznania i zgłębienia najnowszej historii Polski - w niecodziennym, ciekawym wydaniu.

Mieszkańcy Kartuz mieli możliwość obejrzeć dumę polskiej motoryzacji w okresie międzywojennym - samochód CWST - 1 . Rekonstrukcji pierwszego polskiego samochodu podjął się pasjonat historii i motoryzacji, Ludwik Rożniakowski z sąsiedniego Wejherowa, który przyjechał nim na Retrospektywę do Kartuz. CWST - 1 posłużył również za tło do warsztatów poświęconych stylizacji modowej!

Bohaterowie żyją wśród nas!

Wyjątkowym momentem każdej Retrospektywy Festiwalu NNW jest uroczysta gala, podczas której lokalni bohaterowie zostają uhonorowani statuetkami: Sygnety Niepodległości oraz Drzwi do Wolności.

Najbardziej wzruszającym momentem Retrospektywy było przyznanie Sygnetu Niepodległości pośmiertnie Ludwikowi Piernickiemu, który w wieku 20 lat został zastrzelony przez milicję podczas manifestacji grudniowej. Dyrektor Festiwalu NNW Arkadiusz Gołębiewski i lokalny koordynator Retrospektywy Kazimierz Socha-Borzestowski, jeszcze przed Galą, odwiedzili ponad 90-letnią mamę Ludwika Piernickiego w jej domu, by przekazać jej statuetkę dla zmarłego tragicznie syna. Mimo że od manifestacji minęło niemal pół wieku, spotkaniu towarzyszyły ogromne emocje.

Statuetkami Sygnet Niepodległości zostali uhonorowani w Kartuzach: Jan Kostuch, działacz podziemia niepodległościowego (pośmiertnie), Władysław Kostuch, działacz podziemia niepodległościowego (pośmiertnie), Ludwik Piernicki, uczestnik manifestacji, zastrzelony przez milicję w Gdyni w grudniu 1970 roku (pośmiertnie).

Drzwi do Wolności przyznano: Zenonowi Brunieckiemu, działaczowi opozycji demokratycznej, Marii Zielińskiej, działaczce "Solidarności" podziemnej, wieloletniemu związkowcowi, Henrykowi Sosze, działaczowi związkowemu. Nagrodzeni, którzy mogli odebrać statuetki osobiście, najczęściej nie kryli zaskoczenia i wzruszenia. Zachowując skromność, tłumaczyli, że ich zachowanie i działanie wynikało nie tyle z bohaterstwa, co z potrzeby czasów, w których żyli.

- Cieszę się, że taki festiwal pojawił się w Kartuzach - wcześniej nie było u nas tego typu inicjatywy. Nikt nigdy nie wspominał o tamtych trudnych czasach, wydarzeniach i naszej walce. Byłoby wspaniale, gdyby Retrospektywa mogła być jeszcze powtórzona w kolejnych latach, właśnie u nas. Natomiast przyznaniem statuetki byłam ogromnie zaskoczona i bardzo wzruszona. Łzy napłynęły mi do oczu. Dziękuję organizatorom tego wydarzenia, odbierając piękne Drzwi do Wolności, czułam, że jest to podziękowanie od serca, ale i do samego serca. A proszę mi wierzyć, że jest za co dziękować - mówiła laureatka nagrody Maria Zielińska

- Dziś się już o tym nie pamięta, ale były to czasy bardzo trudne, wypełnione strachem. Kiedy zaczynałam swoją działalność w podziemiu miałam zaledwie 18 lat. Dziś widzę, że byliśmy niczym iskra, od której płomień stopniowo rozchodził się na kolejne regiony, aż zapłonął cały kraj! Walczyliśmy w słusznej sprawie, by dziś każdy mógł cieszyć się wolności. Obecnie z powodów zdrowotnych musiałam zawiesić swoją działalność związkową, nadal jednak należę do Okręgu Kaszubsko-Pomorskiego Piłsudczyków RP, gdzie pełnię funkcję skarbnika. Gdy tylko powrócą mi siły, powrócę też do działalności w "Solidarności" - dodała po Gali Retrospektywy Maria Zielińska.

Swojego zaskoczenia nie krył również Zenon Bruniecki:

- Nie spodziewałem się tej nagrody. Muszę jednak przyznać, że spośród wszystkich odznaczeń, jakie kiedykolwiek otrzymałem, ta jest dla mnie najważniejsza. To wyróżnienie środowiskowe od filmowców - wspaniała rzecz! Cieszę się, że odświeża się powoli pamięć o naszej działalności, o tym co robiono w tzw. drugim czy nawet trzecim szeregu, że po latach, kiedy się o tym nie mówiło, a nawet ja sam przez lata próbowałem zapomnieć o tym, co przeżyłem - a były to nieludzkie doświadczenia - daje nam się odczuć, że nasza działalność miała sens, że kolejne pokolenie nam dziękuje. Pracując na rzecz wolnej Polski, w latach 70. czy 80., robiliśmy po prostu to, co do nas należało. Taka była potrzeba, tego wymagały czasy. Nie robiliśmy tego dla nagrody czy stanowisk i odznaczeń - bo nic poza represjami, utratą pracy i lękiem o bezpieczeństwo własne i rodziny, nie mieliśmy. Robiliśmy to wszystko dla naszej przyszłości. Ale ja zawsze wierzyłem, że dobro powraca niczym bumerang, i dziś powraca również do nas, gdy otrzymujemy tak piękne podziękowania - mówił Zenon Bruniecki.

Galę Retrospektywy uświetnił recitalem Lech Makowiecki, rozpoczynając wydarzenie piosenką o Monte Cassino. Gości powitali: Arkadiusz Gołębiewski oraz Kazimierz Socha-Borzestowski. Na zaproszenie organizatorów przybyła również europosłanka Anna Fotyga, która wspólnie z organizatorami wręczała statuetki laureatom. Jak wspomniała, również dla niej jest to ważne wydarzenie, gdyż do dziś pamięta z dzieciństwa tydzień, kiedy jej ojciec nie wracał na noc do domu, gdyż stał przy stole operacyjnym i ratował ofiary grudnia 1970 roku. Na sali pojawiło się również wielu przedstawicieli władz samorządowych, z miasta, gminy, powiatu i województwa. A także przedstawiciele środowiska uniwersyteckiego, m.in. prof. Piotr Niwiński, oraz Oddziału Kaszubsko-Pomorskiego Związku Piłsudczyków RP.

Tego wieczora przyznano wyjątkowo więcej nagród. Otóż na wniosek Wojewody Pomorskiego, Prezydent RP Andrzej Duda przyznał wysokie odznaczenia państwowe. Złoty Krzyż Zasługi otrzymał Kazimierz Socha-Borzestowski, a Srebrny Krzyż Zasługi - Andrzej Chmielewski, za wybitne zasługi w krzewieniu historii i upamiętnianiu jej dla potomnych. Odznaczenia wręczył Wojewoda Pomorski.

- U nas pamięć o bohaterach jest wciąż żywa. Mnie historią Żołnierzy Wyklętych zaraził kilka lat temu prof. Piotr Niwiński. Od tamtej pory podejmuję liczne inicjatywy by ich upamiętnić, sam też chętnie się włączam w inicjatywy innych, jak na przykład w naszą kartuską Retrospektywę Festiwalu NNW. W tym roku zorganizowaliśmy u nas V Kartuskie Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych; z mojej inicjatywy nazwaliśmy park miejski imieniem Danuty Siedzikówny; znajduje się w nim obelisk poświęcony jej pamięci. Z kolei 23 maja szkoła w Podjazdach upamiętni zwycięską walkę żołnierzy Zdzisława Badochy - słynnego "Żelaznego" - dowódcy 2. Szwadronu 5 Wileńskiej Brygady AK, z siłami MO i UB. Chciałbym, aby tablica pamiątkowa poświęcona szwadronowi "Żelaznego" powstała w każdej miejscowości na szlaku, który szwadron przeszedł. Warto wspomnieć też, że w dniach 7-9 lipca, Stowarzyszenie Historyczne im. 5 Wileńskiej Brygady AK, zorganizuje pierwszy w Kartuzach Rajd Pieszy Szlakiem Żołnierzy 5 Wileńskiej Brygady AK mjr. "Łupaszki". Jak widać, my w Kartuzach pamiętamy! Przy okazji zapraszam serdecznie na te wszystkie wydarzenia i pragnę podziękować wszystkim osobom z naszego Towarzystwa Upiększania Miasta Kartuz, za wspólną prace i wysiłki, w trosce o nasze miasto i naszą historię, a organizatorom Festiwalu NNW, za wspaniałe wydarzenie!" - powiedział po Gali Kazimierz Socha-Borzestowski.

Oprac. SG
Info. Biuro prasowe Festiwalu NNW Retrospektywa