Somonino. Tydzień z kulturą kaszubską

Spotkania z działaczami i twórcami ludowymi, prezentacje stoisk regionalnych i przedstawień teatralnych - tak upłynął I Tydzień Kultury Kaszubskiej w Gimnazjum Publicznym w Somoninie. Organizatorzy zadbali o dawkę przegląd kultury kaszubskiej w najróżniejszym wydaniu.

I Tydzień Kaszubski w Gimnazjum Publicznym im. Jana Pawła II w Somoninie przeszedł już do historii. Przez cały tydzień (13.05.2013 - 17.05.2013) społeczność gimnazjalna delektowała się kaszubszczyzną w przeróżnym wydaniu. W myśl hasła przewodniego "Pòjmë wprzódk z kaszëbizną" wciąż kroczyła z nią dumnie do przodu. Okazało się, że nie tylko uczniowie uczący się na lekcjach języka kaszubskiego świetnie sobie radzili, ale pozostali uczniowie również. Otuchy im dodawała dyrekcja, nauczyciele, wychowawcy oraz koordynatorki całego przedsięwzięcia: Jadwiga Hewelt, Sabina Widrowska, Grażyna Walkusz.

DZIEŃ I

Obchody I Tygodnia Kaszubskiego rozpoczęły się od poniedziałkowej inauguracji, podczas której spotkali się zaproszeni goście (prezes ZG ZKP Łukasz Grzędzicki, red. naczelny tygodnika "Pomerania" Dariusz Majkowski), dyrekcja, nauczyciele, pracownicy obsługi i młodzież szkolna. Po przywitaniu zebranych przez dyrektorkę placówki p. Jolantę Bociańską i zapoznaniu wszystkich z programem obchodów TK przez Jadwigę Hewelt - nauczycielkę języka kaszubskiego, głos zabrali Łukasz Grzędzicki i Dariusz Majkowski, którzy mówili na temat rozwoju, roli i znaczenia j. kaszubskiego, uzmysłowili uczniom, że trzeba skupić się na tym, co najbliższe, zacząć od własnych korzeni, domu rodzinnego i najbliższego środowiska i to wszystko pielęgnować, rozwijać, kształtować, popularyzować, "zbliżać to, co nasze i małe, ku temu, co wielkie"- jak powiedział ks. Janusz Pasierb. Goście w swym wystąpieniu nawiązali oczywiście do patrona Roku 2013 na Kaszubach i Pomorzu - ks. Janusza Stanisława Pasierba. Wiedzę o nim zgłębiali także uczniowie somonińskiego gimnazjum, którzy we wtorek(14.05. 2013) wzięli udział w konkursie wiedzowym o Januszu Pasierbie, a w czwartek (16.05.2013) popisywali się znajomością Jego poezji.

Na zakończenie poniedziałkowej inauguracji z piosenką i tańcem wystąpiły zespoły regionalne "Mali Hopowianie" oraz " Mòdré Òczka" z Szkoły Podstawowej w Somoninie.

DZIEŃ II

Wtorkowy dzień w gimnazjum przebiegał dwuetapowo. Najpierw 13 zgłoszonych uczniów przystąpiło do Konkursu wiedzowego na temat życia i twórczości ks. J. St. Pasierba. Młodzież rozwiązywała test pisemny składający się z 25 pytań, następnie piątka najlepszych uczniów odpowiadała na trzy wylosowane przez siebie pytania. Po podsumowaniu wszystkich odpowiedzi i zdobytych punktów laureatami konkursu zostali: Alicja Hildebrandt z kl. IIIb ( I miejsce), Karol Bieszka z kl. IIa (II miejsce), Helena Zaworska z kl. IIb (III miejsce) Trzeba przyznać, że uczniowie wykazali się obszerną wiedzą na temat życia i twórczości tego znakomitego ambasadora Pomorza.

Kolejnym punktem dnia była prezentacja stoisk regionalnych przygotowanych przez poszczególne klasy na wylosowane wcześniej tematy. Tematyka stoisk obejmowała takie zagadnienia, jak: Kaszuby na mapie Polski i świata; Tradycje, zwyczaje, obrzędy na Kaszubach; Stroje i tańce kaszubskie; Zabytki i piękne zakątki na Kaszubach; miejsca warte odwiedzenia; Kuchnia kaszubska, potrawy regionalne; Sztuka ludowa na Kaszubach; Narzędzia, przedmioty, zajęcia Kaszubów dawniej i dziś; Muzyka, zespoły, pieśni, instrumenty kaszubskie; Walory turystyczne gminy Somonino.

Przedstawiciele klas prezentowali swoje stoiska całej publiczności szkolnej w bardzo ciekawy sposób: w strojach regionalnych, poprzez plansze, przeróżne rekwizyty, wystawy prac, prezentacje multimedialne, pokaz, tańce, śpiew, degustację przygotowanych potraw regionalnych itp. Nie sposób wymienić wszystkich sposobów realizacji danego tematu. Podczas prezentacji i opowiadania wszyscy uczniowie mogli dowiedzieć się i poszerzyć swoje wiadomości na temat historii Kaszub, umiejscowienia naszego regionu na mapie Polski i świata, największych skupisk Kaszubów na poszczególnych kontynentach świata, zabytków, walorów turystycznych naszej małej ojczyzny, języka kaszubskiego, sztuki ludowej, folkloru, życia rodaków dawniej i dziś, kuchni regionalnej, muzyki, tańców, mogli także pograć na kaszubskich instrumentach, nauczyć się wybranego tańca kaszubskiego, zaśpiewać nuty kaszubskie, skosztować babcinych (i nie tylko) potraw. Całość prezentacji dopełniały pięknie przystrojone stoły, ze smakiem dobrane dekoracje. Aż serce rosło widząc takie zaangażowanie i uczniów i nauczycieli. Wszystkim wielkie podziękowania.

DZIEŃ III

W środę (15.05.2015) z uczniami spotkali się kaszubscy twórcy ludowi: p. B. Hetmańska, I. Brzeska, A. Szulfer, K. Cybula, którzy z uczniami klas I i II przeprowadzili ciekawe i bardzo interesujące warsztaty regionalne. Pod okiem p. Ireny Brzeskiej uczniowie poznawali technikę rzeźby w drewnie, mogli samodzielnie wyrzeźbić postaci świętych, zwierzęta, kaszubską babę i dziada, rybaków i inne ulubione postaci..

Barbara Hetmańska z kolei wyczarowywała z papieru przepiękne bukiety kolorowych kwiatów. Ta dziedzina zainteresowała szczególnie dziewczęta, które ze swoistym wdziękiem tworzyły z bibuły pojedyncze kwiatki, jak i całe kompozycje kwiatowe. Z pewnością zdobyta wiedza i praktyka przyda im się w przyszłości, czy do upiększania swoich mieszkań, czy uprawiania tego typu sztuki ludowej.

Inny rodzaj sztuki ludowej, mianowicie malarstwo "decoupage" zaprezentowała Angelika Szulfer. Tym razem uczniowie kaszubskimi wzorkami z serwetek ozdabiali pomalowane na biało butelki. W podobny sposób można także ozdabiać biżuterię, meble, obrazy, przedmioty gospodarstwa domowego itp. Ta ciekawa technika również zainteresowała gimnazjalistów.

Natomiast Kazimierz Cybula przedstawił się uczniom nie tylko jako plecionkarz, ale jako muzyk, gawędziarz, dobry kaszubski gospodarz czy znawca sztuki kulinarnej. Wiadomo, że tego typu warsztaty najbardziej spodobały się chłopcom. Wszyscy z ogromnym zaciekawieniem słuchali opowieści pana Kazimierza, chcieliby prowadzić takie, jak pan Cybula gospodarstwo, w którym można by zjeść regionalne potrawy, posmakować świeżo upieczonego swojskiego chleba, przed domem witałaby turystów kapela ludowa, w międzyczasie można by zobaczyć zabudowania gospodarskie, przeróżne maszyny, narzędzia, studnię z żurawiem, nauczyć się plecionkarstwa i wyplatania koszyków, poznać życie Kaszubów z dawniejszych czasów… . Dobrze, że chłopcy na gorąco w szkole mogli zapoznać się ze sztuką wyplatania koszyków i samemu spróbować wcale niełatwego zadania.

Środowe spotkania z twórcami ludowymi, udział w warsztatach regionalnych na pewno przybliżyły uczniom trochę historii z życia Kaszub, pozwoliły poznać różne dziedziny sztuki ludowej, wykorzystać zdobytą wiedzę w praktyce, która być może w przyszłości stanie się ich sposobem na życie.

Tego dnia to nie był jeszcze koniec imprez szkolnych. Pod wieczór młodzież szkolna pod okiem naucz. Jadwigi Hewelt zaprezentowała zaproszonym gościom - przedstawicielom Kuratorium, Delegatury, władzom powiatowym, gminnym, dyrektorom gminnych placówek oświatowych, regionalistom, nauczycielom, Radzie Rodziców, przedstawicielom okolicznych placówek usługowych i kulturalnych widowisko teatralne "Kaszëbsczé wieselé" z oprawą muzyczną pod opieką pani Katarzyny Patoka. Somonińscy aktorzy wcielili się w postaci kaszubskich weselników, młodej pary, ich rodziców, drużbów i świetnie odegrali swoje role. Piękna dekoracja, kostiumy, rekwizyty, język kaszubski doskonale wprowadziły w realia kaszubskiego wesela, wytworzyły oryginalny nastrój, spowodowały przeżycie niezapomnianych chwil przez nich samych, jak i wszystkich gości. Ogromne brawa były swoistym podziękowaniem dla gimnazjalistów.

Goście mieli też okazję podziwiać wytwory pracy uczniów z warsztatów regionalnych, z konkursu plastycznego, z prezentacji stoisk regionalnych, a także przepiękny wystrój i dekorację sali przygotowany przez naucz. Sabinę Widrowską i Grażynę Walkusz, posmakować "weselnych" potraw, podzielić się swoimi wrażeniami.

DZIEŃ IV

Czwartek (16.05.2013) - dzień nieco skromniejszy, prowokował do własnych przemyśleń, zwłaszcza po wysłuchaniu recytacji poezji ks. Janusza St. Pasierba. Ks. Janusz Pasierb przypomniał, że "Małe ojczyzny uczą żyć w ojczyznach wielkich, w wielkiej ojczyźnie ludzi. Kto nie broni i nie rozwija tego, co bliskie - trudno uwierzyć, żeby był zdolny do wielkich uczuć w stosunku do tego, co wielkie i największe w życiu i na świecie".

To mądre stwierdzenie księdza jest wciąż aktualne, warte podkreślenia nie tylko przy okazji organizacji Tygodnia Kaszubskiego.

Podczas Konkursu Recytatorskiego komisja w składzie: Sabina Widrowska, Ewa Lisowska i Hanna Wiczling z pośród 13 recytatorów wyłoniły trójkę laureatów: Kamilę Hinca, Sandrę Lubocką i Paulinę Gurską.

DZIEŃ V

Ostatni dzień - piątek (17.05.2013) był zwieńczeniem wszystkich imprez całego Tygodnia Kaszubskiego. Na początku poszczególne klasy przedstawiły swój program "Na wesoło". W śmiesznych przebraniach, z ciekawymi rekwizytami, fantastycznie i odważnie odgrywały swoje kabaretowe scenki. Ileż było przy tym zabawy, śmiechu i uciechy? Niewiarygodne, że przy tej okazji ujawniło się tak wielu aktorów, dobrych mówców ze znajomością poprawnej kaszubszczyzny.

W dalszej części społeczność szkolna miała okazję zobaczyć swoich kolegów i koleżanki w widowisku "Kaszëbsczé wieselé" autorstwa Teresy Wejer. Nie da się ukryć, że występ wszystkim bardzo się podobał.

Następnie przyszedł czas na wręczenie nagród konkursowych i posumowanie obchodów Kaszubskiego Tygodnia. Najwięcej pochwał i nagród zebrała ucz. kl. IIb. Helena Zaworska - laureatka corocznego Konkursu Wiedzy o Kaszubach organizowanego przez redakcję Dziennika Bałtyckiego, I miejsca Gminnego Konkursu "Studnia Talentów", III miejsca eliminacji rejonowych Konkursu "Rodnô Mòwa", laureatka III miejsca szkolnego Konkursu Wiedzowego o ks. Januszu St. Pasierbie.

Nagrody otrzymali laureaci wszystkich konkursów - Konkursu Plastycznego "Moje Kaszuby", Konkursu Wiedzowego o Ks. Januszu St. Pasierbie, Konkursu Recytatorskiego Poezji Ks. Pasierba.

Dalej przyszła kolej na podziękowania. Dyrektor gimnazjum, pani Jolanta Bociańska serdecznie podziękowała nauczycielkom - koordynatorkom za przygotowanie całego przedsięwzięcia: Jadwidze Hewelt za przygotowanie uczniów od strony językowej do udziału w konkursie wiedzowym, recytatorskim oraz widowiska teatralnego "Kaszebsczé wieselé", pani Sabinie Widrowskiej za przygotowanie wystroju szkoły, wykonanie przepięknych dekoracji, p. Grażynie Walkusz za zaproszenie twórców ludowych i przygotowanie sal lekcyjnych na przeprowadzenie warsztatów regionalnych, pani Kasi Patoka za przygotowanie uczniów od strony muzycznej, wszystkim wspomnianym paniom i pani Mireli Kostuch za wszelką pomoc w organizacji całego tygodnia, a także całemu gronu nauczycielskiemu, obsłudze, kucharkom, rodzicom, uczniom za wkład pracy i zaangażowanie w przebieg wszystkich imprez. Pani dyrektor nie kryła zadowolenia z przebiegu całego przedsięwzięcia, była dumna ze swoich uczniów i od razu zachęciła wszystkich do kontynuacji Kaszubskiego Tygodnia w przyszłym roku i następnych latach.

Nauczycielka Jadwiga Hewelt podsumowała Tydzień Kaszubski i jeszcze raz podziękowała dyrekcji za zachętę i aprobatę, koleżankom koordynatorkom za wspaniałą współpracę, nauczycielom, wychowawcom za zaangażowanie i przygotowanie wspólnie z wychowankami stoisk regionalnych i Kaszubskiego Dnia "Na wesoło", wreszcie uczniom za kultywowanie i pielęgnowanie mowy kaszubskiej, chęć przyswajania wiedzy w inny, ciekawy, niebanalny sposób, poszerzanie swoich zainteresowań, poznawanie własnej historii, kultury, tradycji, uczestnictwo w organizowanych imprezach, wzbogacanie dorobku swoich przodków.

Aby jeszcze uatrakcyjnić i umilić ostatni dzień J. Hewelt przygotowała niespodziankę dla dyrekcji i nauczycieli. Zaprosiła dorosłych do kaszubskiej zgaduj - zgaduli. Tym razem uczniowie mieli okazję zobaczyć swoich pedagogów w niecodziennej sytuacji i posłuchać ich odpowiedzi na śmieszne, podchwytliwe pytania. Zabawa była iście przednia. Gdyby nie czas odjazdu autobusów szkolnych pewnie wszyscy bawiliby się jeszcze długo, długo.

nadesłane/Jadwiga Hewelt