Stężyca. Magiczne spotkanie z haftem kaszubskim - “Co z tym haftem, Teodoro?” oraz “Oto czepiec! Chapeau bas”

W poniedziałek w w sali projekcyjnej w Bibliotece w Stężycy odbyło się kolejne spotkanie w ramach cyklu pokazów filmowych o Kaszubach. Tym razem organizatorzy zdecydowali się na bardzo pogodny temat, jakim jest haft kaszubski. Na ekranach pojawiły się filmy pt. “Co z tym haftem, Teodoro?” oraz “Oto czepiec! Chapeau bas” – któremu towarzyszyła wystawa czepca zrekonstruowanego przez Annę Miszczak.

Na początek stężycka publiczność zobaczyła animację poklatkową autorstwa Iwony Ewy Klinger oraz Piotra Zatonia pt. “Co z tym haftem, Teodoro?” Film przede wszystkim przedstawił kilka krążących od dekad mitów, które narosły wokół haftu kaszubskiego. Niektóre z nich szybko rozwiał, by po chwili czule je zaakceptować jako przejaw ludzkiej potrzeby tworzenia takich przepełnionych znaczeniami historii. Jednocześnie autorka uparcie doszukiwała się prawdziwej historii haftu, przedstawiła rys historyczny oraz działalność Teodory Gulgowskiej i jej uczennic. Nie zabrakło też wątku współczesnego etnodesignu, w którym haft kaszubski stał się głównym znakiem regionu – zarówno dla samych mieszkańców Kaszub jak i dla turystów.

- Ten temat haftu był mi bardzo bliski, ponieważ jeszcze jako pracownik Muzeum we Wdzydzach miałam z nim do czynienia i gdzieś to we mnie siedziało. Złościło mnie to, że te mity i legendy narosły, a ja uważam, że prawda historyczna się człowiekowi należy. I ta prawda historyczna ani temu haftowi nie dodaje urody, ani nie odbiera powiedziała Iwona Ewa Klinger.

Reklama

Iwona Ewa Klinger

Naprawdę warto poświęcić kwadrans swojego życia aby obejrzeć tę animację na YouTube.

Kolejnym punktem programu był pokaz filmu połączony z wystawą jednego czepca, pod wspólnym tytułem “Oto czepiec! Chapeau bas”. Przedstawiały one czepiec zrekonstruowany przez mistrzynię haftu kaszubskiego Annę Miszczak, który powstał głównie na podstawie oryginału pochodzącego z pierwszej połowy XVIII wieku. Oryginał znajduje się w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Toruniu.

- Jest to z całą pewnością oryginalny barokowy czepiec ze srebrnym haftem i anturażem. Mając tak rzetelne źródło wiedzy na temat budowy czepca, materiałów użytych do jego stworzenia, mogę spokojnie na jego wzór stworzyć swój własny barokowy czepiec – opowiadała Anna Miszczak w filmie.

Reklama

Anna Miszczak

Prezentacja czepca rozpoczęła się od pokazu filmu, w którym fotografiom dzieła (autorstwa Piotra Zatonia) towarzyszył głos hafciarki opowiadający historię powstawania obiektu. Ta barwna historia, przepełniona ludzkimi emocjami, pasją twórczą, zwycięstwami ale i gorzkimi lekcjami – kiedy to autorka musiała rozpruć świeżo co wykonane motywy kwiatowe – nadała czepcowi głębszy wymiar. Również symbolika dzieła, odczytana przez artystkę już po utworzeniu czepca napawała pięknem. W wielkim skrócie dobrane hafty i barwy symbolizują życie.

Zaskoczeniem było pojawienie się na scenie w trakcie trwania tego seansu osoby z miotłą. To Karolina Ewa Niemczyk (kuratorka wystawy) rozpoczęła swój zagadkowy performance.

Wymiotła ze sceny wszelki kurz codzienności i pieczołowicie przygotowała ekspozycję godną tego pięknego czepca. Następnie zgromadzeni goście z zachwytem przyglądali się jego misternym detalom – a czynili to w białych rękawiczkach i z lupą w dłoni. Za sprawą oświetlenia zapanował prawdziwie magiczny klimat.

Oba filmy nie powstałyby, gdyby nie współpraca z Kaszubskim Uniwersytetem Ludowym oraz Fundacją Aby Chciało Się Chcieć. Wspólnie Iwoną Klinger i Anną Miszczak, o kulisach powstawania filmów opowiedzieli też Karolina Ewa Niemczyk oraz Piotr Zatoń. To oni byli odpowiedzialni za koncepcje, zdjęcia i montaż.

To było naprawdę piękne spotkanie z kulturą kaszubską. Następne takie wydarzenie w Stężycy już za miesiąc, 12 maja o godzinie 18:00. Jego tematem będzie życie i twórczość Jerzego Sampa. Wstęp wolny. Do ùzdrzeniô!