Stężyca. Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki - "Wyznaję" Jaume Cabré

Tematem kolejnego już spotkania Dyskusyjnego Klubu Książki w Stężycy była powieść pt. "Wyznaję". Jej autor, pisarz kataloński Jaume Cabré, przeniósł czytelników zarówno w czasy średniowiecza, jak i do obozu koncentracyjnego Auschwitz.

Główny bohater powieści to 60-letni Adrian Ardevol - mieszkaniec Barcelony, pisarz, muzyk, poliglota, językoznawca, historyk i filozof, opowiadający o swoim życiu w rodzinie, w której jego przyjście na świat było, jak mówi, "niewybaczalnym błędem". Opowieść o jego rodzicach, miłości i przyjaźni przeplatana jest historią wyjątkowych skrzypiec, które Adrian otrzymał w spadku po ojcu. Skrzypce te wykonane zostały w 1764 roku z drewna pochodzącego ze świerku i klonu, które wyrosły na zwłokach mnicha zamordowanego przez średniowiecznych inkwizytorów.

W powieści występują gwałtowne zmiany miejsc, osób i czasu akcji. Historia powstania skrzypiec, wielokrotna zmiana ich właścicieli i towarzyszące im zło, to najważniejsze wątki tej książki.

Jaume Cabré w swej wielowątkowej powieści pokazuje dominację zła, począwszy od średniowiecza i czasów inkwizycji do okresu istnienia obozu koncentracyjnego Auschwitz. Według pisarza zło jest wszechpotężne i ponadczasowe. Bierze się z nas i nie ma nadziei, że zniknie.

Podsumowując kolejną lekturę, uczestniczki spotkania zastanawiały się nad postawionymi przez autora pytaniami. Co wyzwala zło? Dlaczego ludzie gotowi są zabijać, aby zdobyć piękny przedmiot? Dlaczego ludzie nie uczą się na błędach i ciągle popełniają podobne zbrodnie? Co prowadzi do podłości i zdrady nawet wobec przyjaciół? Czytelniczki zwracały też uwagę na rolę przedmiotów w powieści, np. skrzypiec, medalika, kawałka szmatki czy żołnierskiej blaszki identyfikacyjnej, z którymi związana jest zbrodnia i śmierć. Jak mówi sam autor: "Każdy nosi w sobie historię, która jest dużo ważniejsza niż on sam".

Cabré opowiada bardzo ciekawie i wyjątkowo. Gładko przechodzi z jednego wątku w drugi, z jednej epoki we wcześniejszą i na odwrót, często nie stosując znaków interpunkcyjnych. Lektura nie należy do łatwych, ale na pewno jest bardzo dobra.

nadesłane: Grażyna Wesołowska
oprac. BZ