Z kaszubskiego podwórka

W poniedziałek, 23 stycznia 2006 roku w sali konferencyjnej Urzędu Gminy w Żukowie odbyło się spotkanie w sprawie rozwoju regionalizmu kaszubskiego w gminie na przestrzeni ostatnich trzech lat.

Na zaproszenie Burmistrza Gminy Żukowo, Albina Bychowskiego przybyli dyrektorzy placówek oświatowych, stowarzyszeń oraz przede wszystkim nauczyciele języka kaszubskiego.

Okazją do podsumowań stały się: trwający właśnie "Rok Kaszubski" oraz obchody 50 - lecia istnienia Zrzeszenia Kaszubsko - Pomorskiego.

Danuta Pioch, powiatowy konsultant nauczania tego języka przedstawiła aktualny stan prawny i przepisy dotyczące oświaty w zakresie regionalizmu.

Z-ca burmistrza, Tomasz Fopke podsumował dotychczasowe działania w
gminie (od 2003 roku) w zakresie rozwoju regionalizmu na terenie Gminy
Żukowo. Oto najważniejsze z nich:

- Wzrosła ilość placówek, w których naucza się języka kaszubskiego- z sześciu (2002r.) do trzynastu obecnie.

- Wzrosła liczba uczniów uczących się języka regionalnego - z 349 (2002 r.) do 535 obecnie.

- Utrzymane i rozwinięte zostały konkursy regionalne, np. "Rodnô Mowa"- etap gminny (SP im. Obr. Wybrzeża w Żukowie), Konkurs "Czy Znasz Baśnie i Legendy Kaszubskie?" (SP Pępowo i SP im. Obr. Wybrzeża w Żukowie).

- Powstały nowe, np. konkurs "Kaszubskie Muzea" (SP Borkowo), Wojewódzki Przegląd Kolęd i Pastorałek w Jęz. Polskim i Kaszubskim (SP im. Obr. Wybrzeża w Żukowie) czy Archidiecezjalny Konkurs Wiedzy o Życiu i Działalności Ks. Infułata Antoniego Liedtke (ZSPGiSP w Chwaszczynie).

- Działające na terenie gminy chóry, żukowska "Harmonia" i banińska "Choranka" chętnie korzystają z repertuaru regionalnego. Oba chóry są członkami Rady Chórów Kaszubskich.

- Także chóry szkolne sięgają do pieśni kaszubskich, proponując często nowe, ciekawe ich ujęcie, np. "The Gospel Train" z Przyjaźni.

- Zainicjowano powołanie i wspierana jest działalność kół hafciarskich (przy Gimn. nr 2 w Żukowie i w Miszewie).

- Rada Miejska realizując zapisy dotyczace wspierania kultury kaszubskiej zawarte w Startegii Rozwoju Gminy Żukowo- corocznie przeznacza środki na dotacje na rozwój kultury regionalnej. Korzystają z nich stowarzyszenia kultury z terenu gminy.

- Przedszkola z terenu gminy w swych programach mają również ścieżki regionalne.

- Aż dwóch na czterech Mistrzów Kaszubskiej Ortografii jest mieszkańcami gminy. W tym roku V Kaszëbsczé Diktando odbędzie się w Żukowie.

- Haft kaszubski stał się podstawą promocji gminy - "Gmina Żukowo - Kolibką Kaszëbsczégo Wësziwu" - to hasło zawierają witacze, materiały promocyjne gminy.

- Powstały nowe idee służące rozwojowi kultury kaszubskiej, np. dwie płytki z kaszubskim piosenkami SP Borkowo.

- Reprezentanci gminy zajmują czołowe miejsca w Pomorskim Festiwalu "Kaszëbsczé Spiéwë" w Luzinie.

- W ramach ogólnopolskiej akcji czytania dzieciom, gmina Żukowo czytała także w języku kaszubskim.

- Zainicjowano Gminne Turnieje Kół Gospodyń Wiejskich, co zaowocowało rozwojem tej struktury, która aktualnie jest najprężniej działającą w województwie- 14 czynnych kół, najlepszym kołem Woj. Pomorskiego jest KGW Chwaszczyno. Panie w swych prezentacjach posługują się także językiem kaszubskim. Tworzą własne teksty i melodie. Przy tej okazji ujawniają się talenty literackie, np. Kazimierz Jastrzębski z Chwaszczyna oraz zawiązują grupy wokalne (Chwaszczyno czy Sulmin). Podczas turniejów raczą specjałami kuchni regionalnej. W tym roku gospodarzem Wojewódzkiego Turnieju Kół Gospodyń Wiejskich jest właśnie Żukowo.

- Dzięki przeniesieniu siedziby biblioteki gminnej do przestronniejszego lokum, możliwość rozwoju artystycznego otrzymała starsza młodzież, która bierze udział w zajęciach sekcji teatralnej prowadzonej przez Roberta Redlickiego na "Małej Scenie". Grupa "Czeremuchy", bo taką mają nazwę - wystawiła z powodzeniem przestawienie oparte na "Żëcym i przigodach Remusa" A. Majkowskiego. Na "Małej Scenie" działają także muzyczne zespoły młodzieżowe, które pod koniec ubiegłego roku wydały swoją płytę pt. "Zapaleni".

- Właśnie z Żukowem związane są dwa zespoły muzyczne reprezentujące awangardowe w muzyce kaszubskiej kierunki: punk- rocka i hip-hop. Są to "The Damrockers" z Danielem Bychowskim i "RK-SQAD" z Jackiem Peplińskim.

- Sukcesy odnoszą najstarsze zespoły folklorystyczne w gminie: żukowskie "Bazuny" i chwaszczyński "Stolem". Ten pierwszy nagrodzono Medalem Stolema a "Stolem" uzyskał za rok 2005 nominację do nagrody Starosty Kartuskiego "Perła Kaszub" a wcześniej chojnickiego "Złotego Tura".

- Działają i powstają nowe, szkolne zespoły i koła regionalne, np. w Przyjaźni (prow. Agnieszka Miłosz), Leźnie (Genowefa Zasada) czy Baninie ("Kaszëbsczé Nótë"- od 1990r. Grażyna Bychowska, dziś- Barbara Galińska).

- Dzięki współpracy z Dziennikiem Bałtyckim wydane zostały dwie płytki "Kaszëbi na Godë" (11 i 15 tys. egz.), na których znaleźli się wykonawcy z gminy Żukowo. Z tej gminy pochodzili także autorzy muzyki i tekstów znajdujących się na płytach.

- Wzmocnieniu uległy struktury Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego, któremu gmina zawdzięcza wiele ciekawych inicjatyw, np. nadanie imienia ks. infułata A. Liedtke rondu w Chwaszczynie, organizację festynów rodzinnych w Żukowie czy założenie i prowadzenie zespołu regionalnego "Spiéwnë Kwiôtczi" w Baninie. Aktualnie w gminie działają trzy oddziały tego stowarzyszenia: w Żukowie, Baninie i Chwaszczynie. Dwa pierwsze posiadają osobowość prawną. Przy oddziale banińskim działa Koło Młodzieży Kaszubskiej "Cassubia". W parafiach, w których istnieją oddziały, cyklicznie (co miesiąc) odprawiane są kaszubskie msze święte a z Banina i Chwaszczyna wyruszają coroczne piesze pielgrzymki do Sianowa.

Na 60 członków Rady Naczelnej Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego aż 10 osób jest mieszkańcami naszej gminy. Witold Szmidtke jest członkiem Głównej Komisji Rewizyjnej a Tomasz Fopke- Zarządu Głównego tej organizacji. Zespołowi RN ds. współpracy z Kościołem przewodzi Eugeniusz Pryczkowski a Zespołowi "samorządowemu"- Wojciech Kankowski

- Gmina szczyci się regionalnymi dokonaniami artystycznymi swoich mieszkańców. W omawianym okresie powstało kilka cennych kaszubskich pozycji książkowych nakładem wydawnictwa "ROST" z Banina, Eugeniusz Gołąbek stworzył kaszubski słownik normatywny a inny chwaszczynianin napisał pierwszy w literaturze kaszubskiej tomik
kaszubskich wierszy erotycznych. Z Niestępowa w gminie Żukowo pochodzi Danuta Pioch - autorka pierwszych podręczników do nauki kaszubskiego a Edmund Szymikowski,z pochodzenia żukowianin, jest organizatorem Wojewódzkiego Konkursu Haftu Kaszubskiego w Lini.

- Gmina Żukowo w drodze uchwał Rady Miejskiej nawiązała współpracę na niwie kultury regionalnej z gminami Linia i Sierakowice. Z pierwszą współorganizujemy Wojewódzki Konkurs Haftu Kaszubskiego (wystawę pokonkursową), z Sierakowicami współorganizujemy Europejskie Spotkania z Muzyką- Festiwal Kultury Łowieckiej oraz Powiatowy Przegląd Zespołów Kolędniczych.

- Żukowo stało się miejscem spotkań regionalistów. Okazją ku temu stała się organizowana od trzech lat Wojewódzka Konferencja Regionalistów, gdzie poruszane są kluczowe problemy kultury regionu. W tym roku zaprezentowana zostanie m.in. Strategia Rozwoju Języka Kaszubskiego, której zręby opracowano podczas debaty również w Żukowie w ubiegłym roku.

- Szkoła Podstawowa w Miszewie otrzymała imię jednego z czołowych twórców kultury regionu, Jana Trepczyka, którego pieśni rozbrzmiewają podczas organizowanych przez tę małą szkołę konkursów o zasięgu powiatowym.

- Podczas gminnych obchodów np. świąt 3 Maja czy 11 Listopada obok flag państwowych miasto zdobią także flagi kaszubskie. Msze, stanowiące nieodłączną część obchodów zawierają elementy w języku regionalnym. Tradycją stało się czytanie przez burmistrza gminy jednego z czytań po kaszubsku.

- Język kaszubski jest obok urzędowego, polskiego powszechnie używanym językiem w urzędzie gminy.

W dalszej części spotkania, Krystyna Rogalewska - lider gminnego zespołu regionalistów przedstawiła wnioski i uwagi dotyczące ich codziennej pracy oraz podkreśliła szczególnie potrzebę większego wsparcia nauczycieli - regionalistów ze strony dyrekcji szkół.

Po spotkaniu przedstawiciele szkół otrzymali bezpłatnie aktualne podręczniki do nauki języka kaszubskiego autorstwa Danuty Pioch.

Urząd Gminy Żukowo
Zdjęcia z archiwum UG Żukowo