Chmielno. Kaszubskie powitanie Nowego Roku na bazunach

Zgodnie z coroczną tradycją, punktualnie w samo południe w Nowy Rok, z jednego z chmieleńskich wzgórz popłyną dźwięki wygrane na bazunach. W ten sposób od piętnastu lat Kaszubi witają nadejście kolejnego roku.

W niedzielę, 1 stycznia w samo południe o godz. 12.00, w Parku Kamiennym w Chmielnie zabrzmią dźwięki tradycyjnych kaszubskich instrumentów - bazun, na których zagrają członkowie zespołu "Pleskota". Zgodnie z coroczną tradycją, donośnym brzmieniem instrumentów pasterskich powitają Nowy Rok.

Bazuna to instrument, którego na Kaszubach używali pasterze i rybacy. Tymi instrumentami sygnalizacyjnymi komunikowali się na duże odległości. Ustalone sygnały alarmowały np. o pożarach lasu, czy ataku wilków na stado owiec. Dźwiękami bazun nawoływano się we mgle na jeziorze, przywoływało podróżnych po zmroku w czasie ulewy czy zamieci. Każdy młodzieniec, któremu powierzano opiekę nad stadem zwierząt, musiał zdać egzamin ze znajomości sygnałów bazunowych.

Bazuna miała też na Kaszubach znaczenie jako instrument obrzędowy. Gra na bazunach nadawała uroczysty, a w dawniejszych czasach pewien magiczny charakter weselom, powitaniu Nowego Roku, czy świętowaniu Sobótki. Wiadomo, że dźwięk bazuny rozlegał się również w kościele podczas pasterki na Boże Narodzenie.

Na początku lat 80 - tych grupa zapaleńców pod wodzą gawędziarza i regionalisty Tadeusza Makowskiego Pleskota zaczęła jeździć do Ciechanowca, gdzie tworzył się festiwal gry na instrumentach pasterskich. Najpierw o zasięgu krajowym, a z czasem - międzynarodowym. Przy okazji prezentowania melodii bazunowych muzykanci z Kaszub wykonywali muzykę kaszubską graną przez kapelę złożoną z wielu tradycyjnych instrumentów. Wśród chmieleńskich artystów szczególnie pięknie zapisała się rodzina Choszczów ze Sznurków, która zdobywała najwięcej nagród w ciechanowskim konkursie.

W Chmielnie i okolicach od kilku lat gra coraz więcej bazunistów. Z inicjatywy cieśli i artysty Janusza Świątkowskiego udało się wrócić do zwyczaju grania na bazunach na powitanie Nowego Roku. W chmieleńskim kościele można usłyszeć dźwięk bazuny na pasterce. Przybywa młodych muzykantów, którzy zaopatrują się w instrumenty powstające na warsztatach u Tadeusza Makowskiego. W roku 2021 przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotacją z programu "Kultura ludowa i tradycyjna" Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie zrealizował dla dziesięciu osób warsztaty budowy bazuny. Pod okiem twórcy tradycyjnych kaszubskich instrumentów Tadeusza Makowskiego, każdy z uczestników warsztatów samodzielnie wykonał bazunę. Projekt miał na celu międzypokoleniowe przekazanie umiejętności wykonywania tego tradycyjnego instrumentu.

nadesłane: GOKSiR Chmielno