I Zjazd Rodziny Hirsz. Jeleń na szachownicy...

W I Zjeździe rodziny Hirsz brało udział 51 rodzin z terenu Polski oraz Niemiec.
W czasie uroczystej Mszy Św., z elementami liturgii kaszubskiej, odsłonięto i poświęcono tablicę pamiątkową Weroniki i Walentego Hirsch fundatorów dzwonów oraz ołtarzy w czeczewskim kościele...

Nazwisko Hirsz, Hirsch jest jednym z najstarszych nazwisk występujących na Pomorzu i Kaszubach, jednocześnie bardzo popularne na tym terenie. Występuje w dwóch wariantach ortograficznych - Hirsz oraz Hirsch. Obydwie formy wywodzą się z jednego pnia genealogicznego. Pierwszą formą było Hirsz, póżniej Hirsch.

Forma Hirsz, Hirsch jest również popularna w judaizmie. Te dwa identyczne nazwiska dzieli jednak wyznanie oraz imiona osobowe. Polskie Hirsz, Hirsch to chrześcijanie.

Nazwisko osobowe Hirsz jest pochodzenia niemieckiego. Niemieckie Hirsch oznacza jelenia.
Pierwsza wzmianka o nazwisku osobowym Hirsz ( Hirsch) występuje w 1265 roku u Neumana, w postaci Hirze. Neuman objaśnia jego nazwę jako przydomek dla myśliwego lub też przezwisko dla człowieka popędliwego. Nazwisko Hirsch, Hirsz jest wymieniane wśród przydomków szlachty pomorskiej.

Pierwszym z nazwiska i imienia był Niclos Hirsz notowany już w 1483 roku. Według innych badaczy nazwisko Hirsz było znane na Pomorzu już w 1390 roku. Rodzina Hirsch, Hirsz była spowinacona z Pomyjskimi herbu Jeleń.

Szlachta o nazwisku osobowym Hirsz , Hirsch była książęcymi łowczymi, gospodarzami lasów, organizatorami łowów i polowań. Organizowała polowania i opiekowała się również lasami cesarzy niemieckich. Za swoją dobrą służbę otrzymywała liczne nadania ziemskie. Pierwsze nadania pochodzą z 1438 roku. W 1575 roku książę Barnim daruje im ziemię w Pomysku i Ząbinowicach.

Rodzina Hirsz ( Hirsch) posługiwała się herbem Pomiski. Oprócz rodziny Hirsz, Hirsch tym herbem posługiwały się również rodziny Pomejski, Pomiski, Pomoski, Pomeski- łącznie 6 rodzin na terenie Polski.
Herb Pomiski przedstawia brązowego jelenia wybiegającego z biało niebieskiej szachownicy.
Pola niebieskie przedstawiają rzeki, jeziora, pola oraz lasy. Jeleń to zwierze mające siłę, moc oraz zdolności przywódcze, panuje nad stadem.. Herb pochodzi z 1390 roku. (T. Gaj. “Polskie rody szlacheckie i ich herby”, Wyd. Bentko)

Według spisu występujących w Polsce nazwisk, nazwisko Hirsz ( Hirsch) spotyka się okolicach Bielska Białej, Gorzowa, na Dolnym Śląsku oraz na Mazowszu i Kujawach.
Jednak najwięcej osób o tym nazwisku występuje na Pomorzu, a szczególnie na Kaszubach.
W 2004 roku było to około 2360 osób. W spisie telefonów woj. gdańskiego z 2003r występowało w nim 49 osób z nazwiskiem Hirsch oraz 258 osób z nazwiskiem Hirsz zamieszkałych łącznie w 71 miejscowościach Kaszub.

Pochodzenie nazwiska Hirsz oraz Hirsch wymaga dokładnego przebadania, tym bardziej, że im dalej w przeszłość tym pojawia się coraz więcej nowych informacji, które trzeba sprawdzić i skonfrontować, co wymaga czasu.
Dlatego też przedstawiam Państwu bardzo krótki zarys historii tego nazwiska - naszej wspólnej historii. Reszta materiałów ukaże się w przygotowanej monografii Rodziny.

W tym roku mija 80 rocznica ufundowania przez Walentego Hirsch, jego żony Weroniki i ich dzieci, dla nowo wybudowanego kościoła w Czeczewie, dzwonów i ołtarzy.
Fundator Walenty Hirsch był bratem Augustyna Hirsz (tak pisał swoje nazwisko Augustyn Hirsz) zamieszkałym w Dolinie Józefata (Czeczewo).

Walenty wyemigrował do Ameryki. Tam poznał swoją przyszłą żonę Weronikę. Na początku wspólnie prowadzili restaurację. Gdy mieszkańcy okolic Czeczewa postanowili pobudować kościół, Walenty Hirsch postanowił dla tego kościoła ufundować 3 dzwony oraz 3 ołtarze.
Po kłopotach związanych z opłatami celnymi, ołtarze i dzwony znalazły się w czeczewskiej świątyni. Podczas II wojny światowej hitlerowcy próbowali te dzwony zarekwirować na potrzeby niemieckiej armii. Zabrali dwa dzwony. Dzwonu Walenty nie udało się im zrabować. W wyniku reorganizacji, z kościoła został usunięty ołtarz główny. Pozostałe ołtarze i dzwon Walenty dalej służą parafianom, sławiąc imię Boże.

W I Zjeździe rodziny Hirsz brało udział 51 rodzin z terenu Polski oraz Niemiec.
W czasie uroczystej Mszy Św., z elementami liturgii kaszubskiej, odsłonięto i poświęcono tablicę pamiątkową Weroniki i Walentego Hirsch fundatorów dzwonów oraz ołtarzy w czeczewskim kościele. Szarfę z tablicy odsłaniali nasi najmłodsi - Pupacz Ewelina i Nikodem.
Mszę św. odprawił i tablice poświęcił ks. Józef Kuchta- proboszcz parafii w Czeczewie.

Podczas Mszy Św. na organach grał poeta i kompozytor kaszubski - Jerzy Stachurski. Na grobach rodziny Hirsz zapalono znicze oraz złożono kwiaty.
Po wspólnym zdjęciu udaliśmy się na spotkanie towarzyskie. Po toaście oraz obiedzie seniorom naszego rodu: Konradzie Hirsz, Jadwidze Makowskiej, Teresie Piaseckiej, Walburdzie Tereba, Teodorowi Bastian, Alojzemu Zelewskiemu wręczono kwiaty. Kwiaty otrzymał również solenizant - Eugeniusz Pryczkowski oraz Krzysztof Pupacz. Eugeniusz Pryczkowski wręczył członkom naszej Rodziny - członkom ZK-P w Baninie legitymacje. Otrzymali je: Małgorzata Sławek, Emila Sławek oraz Andrzej Hirsz i Adam Hirsz. Gratulujemy.

Przy muzyce i budowaniu przez uczestników spotkania, na ścianie sali drzewa genealogicznego, mijał nam czas. Były to niezapomniane chwile gdy integrowała się nasza Rodzina. Następne spotkanie wyznaczyliśmy sobie na 7 lipca 2007 roku też w Czeczewie.

Do zobaczenia za rok!!!

Marian Hirsz