Już 18 maja dowiemy się, jakie tajemnice skrywało chmieleńskie grodzisko

Już wkrótce poznamy efekty badań, które przed dwoma laty przeprowadzili na trenie wczesnośredniowiecznego grodziska w Chmielnie eksperci z Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. 18 maja w chmieleński ośrodku kultury otwarta zostanie wystawa pt. "Wydobyte z ziemi - tajemnice chmieleńskiego grodu". Będzie można obejrzeć na niej artefakty wydobyte podczas wykopalisk.

Przypomnijmy, że prace wykopaliskowe prowadzono na chmieleńskim grodzisku w okresie czerwca i lipca 2016 r.. Poprzedziły je tzw. badania nieinwazyjne, które wykonano wczesną wiosną tego samego roku. Pozwoliły one nakreślić ogólną wiedzę na temat chmieleńskiego kompleksu osadniczego, który składał się z grodu, podgrodzia i cmentarzyska. Chcieliśmy określić zasięg, stan zachowania, poznać strukturę geologiczną i geomorfologiczną oraz uporządkować wiedzę historyczną na temat grodziska. Wykopaliskami, które rozpoczęto 27 czerwca objęto południowy rejon grodu, dotąd nie eksplorowany przez badaczy.

Warto dodać, że prace prowadzone na grodzisku w 2016 roku, były pierwszymi od 30 lat. Po raz pierwszy archeolodzy pojawili się w latach 1971-1974. Po kilkuletniej przerwie prace wznowiono w okresie 1981- 1982. Ostatni raz archeolodzy działali na tym obszarze w latach 1984 -1985. Wówczas badano północną część grodu. Ówczesne badania pozwoliły badaczom ustalić między innymi, że około 300 metrów na wschód od grodu funkcjonował średniowieczny cmentarz.

- Od warowni oddzielony był przepływem łączącym dwa jeziora. Takie umiejscowienie cmentarza jest charakterystyczne dla epoki średniowiecza - woda stanowiła symboliczną granicę między światem żywych i umarłych. W niektórych grobach znajdowały się tak zwane dary grobowe, czyli różne przedmioty chowane razem ze zmarłymi, na przykład: paciorki, nożyki, osełki, krzesiwa, a czasem - gdy grzebano woja - miecz lub ostrogi - poinformował Marcin Fedoruk, kierownik Działu Promocji i Komunikacji Wizualnej w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

Przeprowadzone w 2016 r. badania południowego rejonu miały dać odpowiedź na wiele nurtujących pytań.

- Chcieliśmy się dowiedzieć, jaka była konstrukcja i technika budowy wału, jaka była zabudowa wnętrza grodu i czym zajmowała się ludność. Zależało nam też na tym, by ustalić w jakim okresie wzniesienie między jeziorami było zamieszkałe. Posiadaliśmy informacje, że ludność zamieszkiwała tam dużo wcześniej niż powstał gród kasztelański - w okresie wczesnej epoki żelaza i bardzo wczesnego średniowiecza. Chcieliśmy uzyskać potwierdzenie tych kwestii, ponieważ wyniki badań z poprzednich lat nie zostały jeszcze opublikowane i nie mamy w tej chwili do nich pełnego dostępu - opowiadała w artykule pt. "Archeolodzy odkryli kolejne tajemnice chmieleńskiego grodziska" opublikowanym w naszym portalu 27 lipca 2016 r., koordynator prac Zdzisława Ratajczyk z Działu Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

Wyniki badań pracownicy muzeum uznali za satysfakcjonujące. Uzyskali sporo informacji. Odkryli m. in. część grodu i podgrodzia, suchą fosę, masywny wał z drewna, kamieni i ziemi, kanał odwadniający, ruiny wieży mieszkalno-obronnej wzniesionej na kamiennym fundamencie, fragmenty siedmiu domostw, paleniska, piece i jamy gospodarcze. Archeolodzy okryli narzędzia żelazne, kościane, gliniane m.in. przęśliki, sporo fragmentów naczyń z gliny, a także kości zwierzęce.

Jak informuje muzeum, pod względem strategicznym warownia w Chmielnie była położona doskonale: na wyspie, między dwoma jeziorami, od strony stałego lądu osłonięta mokradłami. Obrońcy grodu mieli widok na całą dolinę i kontrolowali szlak komunikacyjny. Mieszkańcy korzystali z dostępu do życiodajnej wody oraz obfitości pożywienia. Gród był ośrodkiem administracyjnym i ważnym ogniwem systemu obronnego, jaki powstał wokół siedziby księcia w Gdańsku.

- Podstawowym zajęciem mieszkańców średniowiecznego grodu było zdobywanie pożywienia. Uprawiali rolę, hodowali zwierzęta, łowili ryby. W pobliskich lasach zbierali orzechy laskowe, maliny, jeżyny i czarny bez. Na dzikie zwierzęta polowali zarówno dla mięsa, jak i dla sadła, z którego przyrządzali lekarstwa. Ze skór szyli ubrania, a z rogów wytwarzali narzędzia i przedmioty codziennego użytku. Co ciekawe, archeolodzy znaleźli szczątki ryb wskazujące na to, że mieszkańcy grodu łowili dużo leszczy i szczupaków, zaś nieco mniej jesiotrów, okoni i sandaczów - informuje Marcin Fedoruk.

Artefakty i średniowieczne przedmioty będzie można zobaczyć na wystawie w Chmielnie - uroczyste otwarcie nastąpi 18 maja o godzinie 10:00. Wystawa pt. "Wydobyte z ziemi - tajemnice chmieleńskiego grodu" będzie dostępna dla zwiedzających do końca września. Ukaże się też katalog - wydany w twardej oprawie, bogato ilustrowany, liczący prawie 70 stron, dwujęzyczny (z tekstem po polsku i angielsku), zawierający mnóstwo bezcennej wiedzy o historii Chmielna.

MD-Z