Kartuzy. Kultywują pamięć o Żołnierzach Wyklętych

W Kartuzach w sposób szczególny pielęgnowana jest pamięć o Żołnierzach Niezłomnych. Po raz drugi zorganizowano Kartuskie Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W ramach całego cyklu odbyły się m.in. akademie w szkołach, wykłady, otwarto okolicznościową wystawę w bibliotece, a 18 i 22 marca w bibliotece wyświetlony zostanie film pt. "WIN - ostatnia nadzieja".

Cykl kartuskich obchodów poświęconych Żołnierzom Wyklętym rozpoczęto 26 lutego. Zamkną je projekcje filmu pt. "WIN - ostatnia nadzieja" połączone z krótką prelekcją dr hab. Piotr Niwiński z Uniwersytetu Gdańskiego. Film będzie można zobaczyć w siedzibie kartuskiej biblioteki 18 i 22 marca o godz. 12. Hołd żołnierzom wyklętym oddali też uczniowie gimnazjów w Kartuzach i w Sierakowicach.


Wystawa w bibliotece

W bibliotece w Kartuzach 26 lutego otwarto wystawę poświęconą ks. Władysławowi Gurgaczowi, kapelanowi Polski Podziemnej. Wyświetlono też film o płk. Cieplińskim. Sylwetkę ks. Gurgacza przybliżył Kazimierz Socha - Borzestowski, inicjator obchodów.

Ks. Gurgacz dołączył do struktur Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej w maju 1948 roku pod pseudonimem Sem. Został kapelanem Żandarmerii, którego dowódcą został Matejak ps. Brzeski (następnie po jego aresztowaniu Mieczysław Rembiarz ps. Orlik, później Stanisław Pióro) i zagrożony aresztowaniem wraz z innymi schronił się w lesie.

- Ksiądz Gurgacz niestrudzenie niósł duchową pociechę ściganym i coraz bardziej osaczanym przez bezpiekę konspiratorom im gorsza była sytuacja, tym większy kładł nacisk na to, by działania partyzantów były zgodne z etyką chrześcijańską. Myślę, że działania ks. Gurgacza były skuteczne ponieważ unikali potyczek zbrojnych, a rekwizycji pieniędzy i towarów dokonywali tylko od instytucji państwowych - opowiadał Kazimierz Socha - Borzestowski.

Kapelan został aresztowany 2 lipca 1949 r. przez UB. W procesie pokazowym przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie, 13 sierpnia 1949 r. został skazany w trybie doraźnym na karę śmierci. Rozstrzelano go 14 września 1949 r.

- W czasie procesu ks. Gurgacz starał się pomagać i bronić swoich współoskarżonych oraz idei PPAN - opowiadał inicjator kartuskich obchodów.

W 2008 roku Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie ks. Gurgacza Krzyżem Orderu Odrodzenia Polski, który trafił do muzeum jezuitów Starej Wsi.

Obchody w Gimnazjum nr 1
Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Kartuzach od trzech lat uroczystym apelem upamiętniają 1 marca, oddając hołd Żołnierzom Niezłomnym.

- Ci dzielni żołnierze składali swoje życie w obronie wolności , prawdy i niezawisłości. Prześladowani i mordowani w ubeckich katowniach Żołnierze Wyklęci byli przez komunistyczną propagandę pozbawiani nie tylko życia ale i prawa do pamięci . W powojennej Polsce uczyniono z nich bandytów i zbrodniarzy, ale historia upomniała się o swoich wiernych synów i dzisiaj odbierają należną im cześć- podkreślają uczestnicy obchodów.

Uczniowie klasy II A kartuskiego gimnazjum, pod opieką nauczycieli Lucyny Konkol i Piotra Byczkowskiego, przygotowali i zaprezentowali montaż słowno - muzyczny, w którym opowiedzieli szkolnej społeczności o powstaniu i działalności drugiej konspiracji. Przybliżyli m.in. losy majora Zygmunta Szendzielarza pseudonim Łupaszka, generała Augusta Emila Fildorfa pseudonim Nil i Danuty Siedzikówny pseudonim Inka.

Losy Żołnierzy Niezłomnych były też tematem lekcji historii w gimnazjum. 7 marca młodzież wzięła udział w spotkaniu z redaktorem naczelnym kwartalnika poświęconego Żołnierzom Wyklętym Kajetanem Rajskim, który opowiedział im historię zarówno samych żołnierzy jak i powojenne losy ich rodzin. Ważnym elementem spotkania było przedstawienie i usystematyzowanie informacji na temat początków walki z komunistami. Prowadzący opowiedział również o tragicznych losach rotmistrza Witolda Pileckiego i Danuty Siedzikówny.

Wykład w Muzeum Kaszubskim
W ramach II Kartuskich Narodowych Dni Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Muzeum Kaszubskim, w piątek, 4 marca odbył się wykład Piotra Szubarczyka z Instytutu Pamięci Narodowej, który przedstawił prelekcję pt."Inka i żołnierze wyklęci - klęska zamieniona w zwycięstwo". Piotr Szubarczyk był konsultantem przy produkcji spektaklu Teatru Telewizji pt. "Inka 1946", w reżyserii Natalii Korynckiej-Gruz, poświęconego Danucie Siedzikównie a także autorem publikacji "Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba...": Danuta Siedzikówna "Inka".

Jak informuje Natalia Reiter, pracownik muzeum, Piotr Szubarczyk poza żołnierzami wyklętymi, dotknął też tematu leśników w konspiracji, wspierających żołnierzy wyklętych. Na wykładzie był także Pan Kornel prawnuk Sobiesława Mościckiego, ostatniego przedwojennego nadleśniczego w Kartuzach, zamordowanego w ramach zbrodni katyńskiej. Nadleśniczy Mościcki był bratankiem prezydenta RP, prof. Ignacego Mościckiego.

Oprac. MD-Z