Podsumowanie kadencji: Sierakowice

Gdyby nie potężny projekt kanalizacyjny, na który Sierakowice pozyskały astronomiczne wręcz dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej, nasza ocena minionej kadencji w tym samorządzie najprawdopodobniej nie byłaby aż tak wysoka. Wójt Tadeusz Kobiela wspólnie z radą gminy zdecydowali się na spore ryzyko, które jednak się opłaciło, a którego efekty służyć będą kilku następnym pokoleniom społeczności gminy.

To już kolejna odsłona naszego cyklu podsumowań samorządowych w związku ze zbliżającym się końcem kadencji. Artykuł dotyczący następnej gminy naszego powiatu za kilka dni.

Zestawienie dochodów, wydatków (w tym na inwestycje), pozyskanych środków zewnętrznych i zadłużenia gminy w latach 2006-2010 (dane z października 2010 r.)
20062007200820092010Dochody45 225 92146 462 70149 614 83156 773 67662 882 339Wydatki44 537 86446 045 68348 430 48257 452 29565 682 267Deficyt / nadwyżka688 057
417 0181 184 349-678 619-2 799 928Wydatki na inwestycje9 388 8919 400 6118 993 66914 367 73418 753 828Wskaźnik inwestycji21%20,4%18,6%25%28,6%Środki pozyskane na inwestycje z UE2 662 986
380 30284 929365 3519 220 287
Środki pozyskane na inwestycje z innych źródeł1 645 7811 145 712807 0733 884 2051 431 100Skuteczność pozyskiwania środków ogółem45,916,2%9,9%29,6%56,8%Skuteczność pozyskiwania środków z UE28,36%4,05%0,94%2,54%49,16%Zadłużenie na koniec roku7 406 290
7 366 6667 300 0007 050 0005 287 500Współczynnik zadłużenia16,4%15,9%14,7%12,4%8,4% *

* - wykonanie na dzień 30.09.2010

Sierakowice to trzecia co do wielkości gmina w powiecie kartuskim. Tamtejsi samorządowcy dysponują też całkiem pokaźnym jak na gminę wiejską budżetem, przekraczającym w tym roku aż 60 milionów złotych. Na podobnym poziomie kształtują się roczne wydatki, które w porównaniu do ostatniego roku poprzedniej kadencji wzrosły niemal dwukrotnie, z 45 do 65 mln złotych.

Spory udział w budżecie Sierakowic miały też każdego roku inwestycje, na które począwszy od roku 2007 przeznaczono ponad 50 mln złotych, co stanowi dokładnie 23,1 proc. wszystkich nakładów. W pierwszych dwóch latach tej kadencji oscylowały one w granicach 9 mln zł rocznie. W roku 2009 wzrosły tymczasem o przeszło połowę, zaś w roku 2010 osiągnęły już poziom dwukrotności tej sumy i 30 proc. wszystkich gminnych wydatków.

W granicach 30 proc. kształtuje się również suma pozyskanego na realizację tych zadań wsparcia z zewnątrz, choć to głównie zasługa tego roku. Pierwsze trzy lata tej kadencji były pod względem sięgania po unijne dofinansowanie raczej mało udane. Świadczyć może o tym choćby fakt, że suma pozyskanych środków strukturalnych w tym okresie wyniosła zaledwie 2,5 proc.! Braki te nadrabiano w programach krajowych, za sprawą których gmina mogła przeznaczyć na inwestycje prawie 6 mln zł więcej.

Samorządowcy wierzyli jednak w powodzenie jednego, ogromnego wręcz jak na tereny wiejskie projektu, a mianowicie "Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej dorzecza rzek Słupii i Łupawy", realizowanego wspólnie z gminą Sulęczyno. Nie zawiedli się, bo w jeszcze roku 2009 doszło do podpisania umowy o wartości prawie 66 mln zł, z czego 48 mln zł zobowiązała się wyłożyć Unia Europejska! To zdecydowanie największy projekt unijny nie tylko w powiecie kartuskim, ale jeden z największych tego typu w kraju, w kategorii obszarów wiejskich. Pierwsze prace ruszyły w tym roku. Do tego doszło kilka innych pozytywnie zaakceptowanych projektów, co zaowocowało znaczną poprawą tego współczynnika w naszej tabelce. Na 18,7 mln zł przeznaczonych na inwestycje w roku 2010, aż 10,6 mln pochodziło ze źródeł pozabudżetowych! Jeszcze lepiej powinno być przynajmniej w ciągu kolejnych dwóch lat, kiedy to na sam wspomniany projekt kanalizacyjny Sierakowice otrzymają około 30 mln zł! Trudno o lepszy przykład umiejętnego sięgania po unijne wsparcie.

Plusem w ogólnej ocenie pracy sierakowickiego samorządu jest też z pewnością bardzo niski wskaźnik zadłużenia. Na chwilę obecną nie przekracza on nawet 10 proc., co kwotowo daje nieco ponad 5 mln zł. Z zapowiedzi wójta wynika jednak, że jeszcze w tym roku i na początku przyszłego gmina będzie zmuszona sięgnąć po kredyt, m.in. na pokrycie wkładu własnego przy modernizacji i rozbudowie Gminnego Ośrodka Zdrowia, co jego zdaniem powinno podnieść poziom zadłużenia do 30-35 proc. Warto też dodać, że wielkości te nie obejmują wspomnianego już projektu kanalizacyjnego, jako że formalnie realizowany jest on przez spółkę, z gminnym poręczeniem kredytów, a to według obowiązujących jeszcze przepisów nie może być traktowane jako zobowiązania samorządu. W rzeczywistości ich spłata spoczywa jednak właśnie na samorządzie. Tak czy inaczej nasza ocena pracy wykonanej w gminie Sierakowice musi być i jest wysoka.

O ocenę minionych czterech lat zapytaliśmy wójta gminy Sierakowice, Tadeusza Kobielę.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pana zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

- Zadaniem, które ma największe znaczenie dla naszej gminy jest bez wątpienia rozpoczęcie budowy kanalizacji. Potężny projekt, w rankingu "Rzeczpospolitej" określany jako największe tego typu przedsięwzięcie w kraju na obszarach wiejskich. O jego znaczeniu świadczy już choćby to, jaki obszar obejmuje. To dwie gminy (Sierakowice i Sulęczyno - red.), ale stanowiące praktycznie całą zachodnią część Pojezierza Kaszubskiego, począwszy od Jezior Kamienickich, Potęgowskich, poprzez Gowidlińskie, Tuchlińskie, Węgorzyno i na kilku mniejszych skończywszy. Myślę, że to inwestycja wręcz pokoleniowa, stanowiąca duży krok cywilizacyjny dla społeczności naszej gminy, i to nie tylko w tej kadencji, ale całej dotychczasowej historii istnienia samorządów. Podejrzewam, że ciężko będzie to przebić także w kolejnych latach.

Drugim tematem, który według mnie ma niebagatelne znaczenie dla gminy Sierakowice i należy przypisać do sukcesów tej kadencji to koncepcja przebudowy i rozbudowy tutejszego Ośrodka Zdrowia. Obiekt ma być co prawda gotowy dopiero w przyszłym roku, ale pierwsze prace ruszą jeszcze w tym. Remont starej części, wyposażenie, dobudowa nowych pomieszczeń to ponad 15 mln zł, a więc też zadanie bardzo duże. Pozyskaliśmy na ten cel 5 mln zł dofinansowania, co jest już wynikiem zadowalającym, ale postaramy się jeszcze poszukać wsparcia w innych źródłach. Mamy ponad 17 tysięcy mieszkańców stałych, do tego turyści i pacjenci z sąsiednich gmin. Obecny obiekt nie spełnia wynikających z tego wymogów i potrzeb. W przyszłym roku na szczęście już to się zmieni, co ogromnie nas cieszy.

Istotnym punktem w naszym budżecie są też zawsze kolejne pakiety drogowe. Szczególnie owocny był dla nas pod tym względem rok 2009, kiedy to w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych ministra Schetyny udało nam się pozyskać środki na budowę ponad 3 km dróg w samych Sierakowicach. Mieliśmy to zadanie w planach i posiadaliśmy już praktycznie całą niezbędną dokumentację, więc gdy ogłoszony został konkurs byliśmy w uprzywilejowanej sytuacji . Zyskał on uznanie w ocenie urzędników i zamiast pięciu dróg z trudem, zrealizowaliśmy ich aż 10! W tym roku ruszył trochę mniejszy, bo liczący 2,4 km pakiet tzw. ulic. Generalskich, co zamyka nam w zasadzie jedną z dzielnic Sierakowic pod względem infrastruktury drogowej. Jest też będąca praktycznie na ukończeniu droga Pączewo-Bącka Huta, co w sposób znaczący ułatwia dojazd do Sierakowic mieszkańcom rejonów Sianowa, Mirachowa, Strzepcza.

Myślę, że warto też wspomnieć o rozbudowie budynku Urzędu Gminy oraz niewielkim, acz bardzo cennym projekcie "Ocalić od zapomnienia", w którym pozyskaliśmy środki na renowacje zabytkowej części kościoła św. Marcina. Warunki w jakich pracowali urzędnicy i przyjmowani byli mieszkańcy pozostawiały wiele do życzenia. Długo zwlekaliśmy z remontem, bo uznaliśmy że ważniejsze są szkoły. Nadszedł jednak i czas na Urząd Gminy, co jak słyszymy wielu mieszkańców chwali. Obiekt dobrze wpisuje się w architekturę tej części Sierakowic i wreszcie stanowi reprezentatywne miejsce, które przystoi władzom gminy. Co zaś się tyczy kościoła św. Marcina to osiągnięcie wynikające nie tyle z naszych planów, co możliwości, które się pojawiły. Uznaliśmy jednak, że to jeden z najważniejszych obiektów w naszej miejscowości i zdecydowaliśmy się na jego remont.

W gminie Sierakowice działo się wiele i można by jeszcze długo opowiadać, ale gdybym miał wybrać nasze sztandarowe projekty minionych czterech lat, to myślę, że były to właśnie przedsięwzięcia które wymieniłem.

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

- Długo się nad tym zastanawiałem i prawdę powiedziawszy znalazłem tylko dwie inwestycje, których wbrew wcześniejszym planom nie udało nam się dotąd zrealizować. Mam tu na myśli modernizację drogi gminnej w Puzdrowie, choć na usprawiedliwienie samorządu muszę powiedzieć, że nie było to wynikiem naszych decyzji, a kwestii własnościowych związanych z tą drogą. Od niepamiętnych czasów ulica ta ma charakter publiczny, ale przy analizie dokumentów okazało się, że biegnie ona po gruntach prywatnych, co do tej pory nie zostało niestety uregulowane. Mimo dobrych chęci, nie mogliśmy w takiej sytuacji rozpocząć robót. Niemniej, nie rezygnujemy z tego zadania, tylko nieco je odraczamy. Drugie zadanie to budowa skateparku. Mamy pełną dokumentację, ale z uwagi na inne priorytety przesunęliśmy ten projekt na kolejną kadencję.

Znacznie więcej było jednak inwestycji, których nie braliśmy pod uwagę, a pojawiły się w czasie kadencji i zostały zrealizowane. W grupie tej należy umieścić: wspólną z powiatem budowę drogi Puzdrowo-Łysniewo, budowę placów zabaw przy każdej ze szkół, pilotażowy program montażu systemów solarowych na stu obiektach, budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego w Kamienicy Królewskiej wraz z "Orlikiem", zmianę elewacji i poszycia dachowego w Jelonku oraz Orlik w Gowidlinie, a do tego wspominane już przeze mnie w pierwszym pytaniu: modernizacja zabytkowej części kościoła św. Marcina oraz zwiększony za sprawą "schetynówek" pakiet modernizowanych dróg.

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

- Wszystkie kadencje były niezwykle pracowite. To, co jest jednak charakterystyczne dla tej kadencji to perspektywa pozyskiwania dużych środków unijnych, przez którą wielokrotnie nie patrzało się na godziny pracy, spotykano się popołudniami, a nawet w soboty. Możliwości było bardzo wiele, ale przygotowanie stosownych wniosków to wręcz mordercza praca. Do tego dochodzi niezdrowa nieraz konkurencja pomiędzy poszczególnymi samorządami.

Jak ocenia Pan dokonania samorządu mijającej kadencji?

To co warte podkreślenia to myślę pełna zrozumienia dla inwestycyjnego klimatu praca rady gminy, która nie bała się podejmować ryzyka i wspólnie decydowała się na zaciąganie kredytów na realizację zadań unijnych. To ważne, wszyscy widzą potrzebę działania i maksymalnego wykorzystywania okazji, jakie niesie ze sobą to perspektywa finansowania ze środków UE. Tym bardziej, że za kilka lat będzie już po wszystkim. Efekt tej pracy już jest zauważalny, choć myślę że te prawdziwe żniwa dopiero przed nami, głównie w postaci tego skoku cywilizacyjnego, o których już mówiłem. Mamy powody do zadowolenia. Kolejna taka szansa nadarzy się być może dopiero w perspektywie 2014-2020, choć nie ma pewności, że pieniędzy będzie do rozdysponowania tyle co teraz.

Na koniec prezentujemy listę zadań, realizacji których doczekali się w kończącej się pomału kadencji mieszkańcy gminy Sierakowice:

2007

- Modernizacja studni na ujęciu wodnym w Sierakowicach
- Budowa stacji uzdatniania wody na ujęciu Janowo
- Budowa i remont dróg gminnych: ul. Abrahama, ul. Kochanowskiego, Kopernika, drogi w Starej Hucie i Tuchlino-Kujaty
- Remont i rozbudowa budynku Urzędu Gminy w Sierakowicach
- Rozbudowa segmentu sportowego przy SP w Sierakowicach
- Doposażenie sali gimnastycznej w SP w Sierakowicach
- Przebudowa pomieszczeń przyległych do sali gimnastycznej przy SP w Sierakowicach
- Budowa sali gimnastycznej przez ZSP w Sierakowicach
- Budowa systemu monitorowania w Sierakowicach (Rynek, Park Papieski)
- Budowa placów zabaw dla dzieci
- Przebudowa budynku GOK w Sierakowicach
- Budowa boiska sportowego w Łyśniewie
- Przebudowa boiska piłkarskiego w Sierakowicach

2008

- Dalsze prace nad budową stacji uzdatniania wody na ujęciu Janowo
- Budowa i remont dróg gminnych: ul. Abrahama, Łąkowa, Tuchlino-Kujaty, ulice boczne od Sychty i Wybickiego, droga Tuchlino-Kujaty, przebudowa drogi gminnej w Starej Hucie, modernizacja odcinka drogi transportu rolnego w Lisich Jamach i Leszczynkach
- Dalsze prace nad remontem i rozbudową budynku Urzędu Gminy w Sierakowice
- Termomodernizacja budynku OSP Sierakowice
- Dalsza rozbudowa segmentu sportowego przy SP w Sierakowicach
- Budowa sali gimnastycznej przy ZSP w Sierakowicach
- Budowa pochylni dla osób niepełnosprawnych oraz remont i adaptacja pomieszczeń rehabilitacyjnych i integracyjnych GOZ
- Dalsza budowa systemu monitorowania w Sierakowicach

2009

- Budowa chodnika wzdłuż drogi powiatowej na odcinku Mojusz-Szopa oraz w Puzdrowie i Tuchlinie
-Budowa i modernizacja dróg gminnych w Sierakowicach (ul. Podgórna, Polna, Piłsudskiego, Ogrodowa, Gryfa Pomorskiego, Kaszubska, Sambora, Ks. J. Czapiewskiego, Orła Białego, Hallera), pakietu dróg w Załakowie, Łyśniewie, Tuchlinie, Mojuszewskiej Hucie, Smolnikach, w Starej Hucie oraz na odcinku Łączki-Bór
- Dotacja celowa dla OSP na dofinansowanie zakupu samochodu pożarniczego
- Rozbudowa i przebudowa ZS w Kamienicy Królewskiej
- Rozbudowa budynku po SP w Szklanej
- Budowa podjazdów dla osób niepełnosprawnych w SP Jelonku i Mojuszu
- Modernizacja budynku SP w Łyśniewie
- Dalsza rozbudowa systemu monitorowania w Sierakowicach
- Uporządkowanie gospodarki wodami opadowymi w Gowidlinie
- Budowa kompleksu boisk w Kamienicy Królewskiej w ramach programu "Orlik 2012"

2010

- Rozpoczęcie prac nad projektem kanalizacyjnym "Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej dorzecza rzek Słupii i Łupawy"
- Budowa drogi powiatowej i chodnika na odcinku Puzdrowo-Łyśniewo
- Budowa i modernizacja dróg gminnych: ul. Wojska Polskiego, Legionów, Gen. Maczka, Gen. Andersa i Spokojnej w Sierakowicach oraz pakietu drogowego: Tuchlino-Kujaty, Tuchlino, Stara Huta-Gowidlino, Szklana-Mojuszewska Huta, Mrozy-Wygoda, Gowidlino, Mojusz, Puzdrowo i ul. Wyszyńskiego w Sierakowicach
- Budowa i modernizacja drogi Sierakowice-Paczewo-Bącka Huta
- Modernizacja budynku OSP Sierakowice
- Budowa sali gimnastycznej przy ZS w Kamienicy Królewskiej
- Termomodernizacja SP w Sierakowicach
- Budowa parkingu przy ul. Słupskiej w Sierakowicach
- Budowa palców zabaw w gminie
- Rekonstrukcja zabytkowego kościoła św. Marcina w Sierakowicach
- Dalsze prace nad budową kompleksu sportowo-rekreacyjnego w Kamienicy Królewskiej
- Budowa kompleksu boisk w ramach programu "Orlik 2012" w Gowidlinie

Oprac. Bartek Gruba