Przed ósmoklasistami wybór nowej szkoły - czym się kierować podejmując decyzję?

Uczniowie klas ósmych szkół podstawowych wkrótce staną przed wyborem kolejnej ścieżki kształcenia. O tym, czym się kierują i na co powinni zwrócić przy tym uwagę oraz czy z danym kierunkiem zwiążą przyszłą karierę rozmawialiśmy z Agnieszką Głodowską, doradcą zawodowym z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Somoninie.

 Uczniowie klas ósmych wkrótce staną przed ważną decyzją o wyborze dalszej ścieżki kształcenia. Przed pandemią młodzież miała okazję odwiedzać szkoły w powiecie i poznać ich ofertę. W erze koronawirusa nie ma takiej możliwości. Czy powstała jakaś alternatywa w tym zakresie? 

Lata ubiegłe obfitowały w pomysły dotyczące przedstawienia oferty dalszej edukacji uczniom ówczesnych gimnazjów i szkół podstawowych. Trudności w tym zakresie pojawiły się już w roku ubiegłym, kiedy w zasadzie na kilka dni przed planowanymi dniami otwartymi ogłoszono lockdown. Niemniej wszystkie szkoły starały się o przekazanie pełnej informacji o oferowanych przez siebie kierunkach kształcenia. W naszym powiecie od kilku lat działa Kartuska Sieć Doradców Zawodowych, w ramach której współpracują ze sobą doradcy zawodowi szkół średnich i podstawowych. W tym roku wspólną decyzją ustaliliśmy, iż przygotujemy spójny, kompatybilny informator dla młodzieży w wersji elektronicznej, który rozsyłany jest do wszystkich szkół podstawowych w powiecie kartuskim.

Poza tym planujemy w terminach 21, 22 i 24 kwietnia organizację Powiatowych Dni Otwartych. Kandydaci mają okazję zwiedzić szkoły powiatowe i porozmawiać o kierunkach oferowanych przez daną szkołę. Oferujemy spacer po szkołach, zwiedzenie pracowni, sal lekcyjnych, warsztatów i w niektórych przypadkach skorzystania i porady doradców zawodowych, pedagogów i psychologów. Zdajemy sobie sprawę, że szkoły podstawowe nie mają możliwości organizacji wyjść czy wyjazdów z uczniami, dlatego godziny odwiedzin (od 14 do 17 w środę i czwartek oraz od 9 do 12 w sobotę) są z myślą o rodzicach, na których spoczywa w tym roku ten obowiązek. Swoją drogą wielu rodziców również ma szereg pytań związanych z organizacją kształcenia, tym samym oferta dni otwartych jest skierowana również do rodziców. Zaznaczamy, że dni otwarte mają charakter indywidualnych wizyt, stąd w tym roku trwają one aż trzy dni. Oczywiście należy mieć na uwadze obostrzenia związane z reżimem sanitarnym.  Poza tym wszystkie szkoły wykorzystują dostępne kanały informacyjne. Oferty prezentowane są na stronach internetowych, mediach społecznościowych, takich jak Facebook, Instagram, a także za pośrednictwem lokalnych portali informacyjnych.  

Jaka jest świadomość młodych ludzi na temat wyboru szkoły ponadpodstawowej? Traktują ją jako kierunek przyszłej kariery zawodowej czy raczej nie ma to wpływu na ich decyzję? 

Doradcy zawodowi, pedagodzy i wychowawcy starają się o przekazanie wszystkich istotnych informacji o ścieżkach kariery. Ważne jest tu ustalenie priorytetów w zakresie wyboru preferencji w systemie rekrutacyjnym. Nie da się ukryć - trudno oczekiwać, że w wieku około 15 lat młodzież całkiem świadomie będzie wybierać drogę zawodową, w dodatku na całe życie. Zresztą patrząc na rynek pracy, jest to jeden z najbardziej zmiennych rynków, zawody dziś poszukiwane za 5-7 lat mogą być wręcz nadwyżkowymi. Nie jest żadną nowością, iż obecni pracownicy muszą śledzić nowinki techniczne, regulacje prawne, ale też ciągle się dokształcać, aby nie wypaść z obiegu. Jak zatem podjąć decyzję o wyborze szkoły? Przede wszystkim według zainteresowań. Plany dydaktyczne we wszystkich kierunkach kształcenia są tak tworzone, aby oprócz twardych umiejętności rozwijać w młodych ludziach kompetencje miękkie, dzięki którym nawet, jeśli nie będą w przyszłości chcieli pracować w danym zawodzie, łatwo przystosują się do nowych warunków, przekwalifikują, wykorzystają swój potencjał w innych branżach. Innymi słowy ważne jest wykształcenie w sobie otwartości i elastyczności, a coraz większego znaczenia w Polsce nabiera long-life-learning, czyli uczenie się przez całe życie.  

Jakimi czynnikami kierują się młodzi wybierając szkołę?

Z badań, jakie prowadzą doradcy w szkołach ponadpodstawowych wynika, że młodzieży zależy na rozwijaniu swoich zainteresowań. W przypadku wyboru liceum wiąże się to z chęcią podjęcia studiów na uczelni wyższej, ale zdarza się, że liceum wybierają osoby, które nie mają jeszcze pomysłu co do wykonywanego w przyszłości zawodu. Do technikum trafiają osoby z konkretnymi zainteresowaniami, które pragną rozwijać. Szkoły w powiecie kartuskim mają szeroką ofertę w tym zakresie, a co więcej są kuźnią talentów. Powiat stawia na zawodowców, szkoły zawierają współpracę z pracodawcami, oferują możliwość ukończenia dodatkowych kursów zawodowych, dzięki czemu na dobrym poziomie uczniowie zdają egzaminy zawodowe, ale przede wszystkim stanowią silną konkurencję na rynku pracy w województwie. Co roku nasze technika mogą się pochwalić prestiżowymi odznakami w rankingu Perspektyw.  

Z kolei branżowe szkoły I stopnia wybierają uczniowie, dla których ważne jest szybkie wejście na rynek pracy i zdobycie konkretnych kwalifikacji potrzebnych do wykonywania konkretnego zawodu. W przyszłości mogą kontynuować edukację w branżowych szkołach II stopnia, co w efekcie równoznaczne jest z ukończeniem technikum. 

Jak wielu w przyszłości wiąże drogę zawodową ze ścieżką w szkole średniej?

To zależy od kierunku kształcenia i na ile dany zawód jest mobilny. Szkoły śledzą zapotrzebowanie na rynku pracy na konkretne zawody, ale nie jest niczym nowym to, że ciągle powstają nowe, jeszcze nie tak popularne profesje, jak na przykład broker prywatności, konserwator dronów, czy też menedżer sieci cyfrowych. Nasze szkoły są otwarte na nowości, dlatego w trakcie edukacji uczniowie mają możliwość zdobywania dodatkowych kompetencji potwierdzonych certyfikatami. Warto przypomnieć, że nasze powiatowe szkoły kształcą w branżach kluczowych, dzięki czemu młodzież bierze udział w licznych projektach. 

 Jakie kierunki cieszą się największą popularnością? 

Każda szkoła w powiecie kartuskim specjalizuje się i rozwija w konkretnych branżach i oferuje co najmniej jeden bardzo atrakcyjny kierunek. Od lat obserwujemy, że jest też grupa uczniów, dla których odległość od domu do szkoły ma znaczenie.  Dlatego w kilu szkołach są podobne kierunki, np. gastronomiczne, ekonomiczne i informatyczne, ale także oferta liceów ogólnokształcących.  Z drugiej strony odległość od domu ma znaczenie szczególne dla uczniów szkół branżowych, zważywszy na obowiązkowe kształcenie praktyczne, które w większości odbywa się u pracodawców. 

 Na co powinni zwrócić uwagę ci, którzy nie wiedzą jeszcze co robić w przyszłości? 

Mimo wprowadzenia obowiązkowych zajęć z doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych i tak są uczniowie, którzy na tym etapie nie są w stanie określić swojej przyszłości zawodowej. Jest to całkowicie naturalne i nie należy mieć w związku z tym obaw. Zdarza się też, że absolwenci szkół średnich mają podobne dylematy. Dlatego na każdym etapie wyboru to uczeń powinien zastanowić się co chce robić, czym się interesuje, jakie są jego marzenia i dorośli nie powinni naciskać na młodzież, ani tym bardziej wybierać za nich. Jest to okazja do wspólnych rozmów, dzielenia się doświadczeniem, czasem pomagają wizyty studyjne w zakładach pracy. W obecnym czasie wiele firm organizuje wizyty studyjne on-line i warto z nich skorzystać. Jeśli dziecko nie dostanie się na wymarzony kierunek, to tym bardziej dorośli powinni wspierać młodego człowieka. Tak jak już wcześniej wspomniano, szkoły stawiają na rozwój kompetencji miękkich, a to te, które preferowane są przez pomorskich pracodawców.