Rezerwaty zatwierdzone na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego

Rezerwat przyrody jest to obszar objęty ochroną w celu zachowania jego wartości przyrodniczej, krajobrazowej, naukowej i dydaktycznej.

Ochronie może podlegać całokształt lokalnej przyrody lub tylko jej elementy np. rzadkie rośliny, osobliwe zjawiska geologiczne, krajobraz itp.

Rozróżnią się rezerwaty przyrody ścisłej (obszar niepodlegający ingerencji gospodarczej człowieka) oraz rezerwaty częściowe (dozwolone zabiegi gospodarcze zabezpieczające trwałość istniejących obiektów). Wokół rezerwatów przyrody może być utworzona otulina, zabezpieczająca je przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Pierwszym rezerwatem przyrody w Polsce jest rezerwat cisowy w Wierzchlesie w Borach Tucholskich (1826 r.). W Polsce istnieje 1037 rezerwatów przyrody (stan na 1993 r.) o powierzchni 1110 tyś. ha. Najwięcej jest rezerwatów leśnych - 516 o powierzchni 37 tyś. ha, a największą powierzchnię zajmują rezerwaty faunistyczne - 105 o powierzchni 29,6 tyś ha i krajobrazowe - 90 o powierzchni ok. 30 tyś. ha.

W brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku:
Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

Przedmiotem ochrony może być całość przyrody na terenie rezerwatu lub szczególne jej składniki:
- fauna
- flora
- twory przyrody nieożywionej.

Tylko w rezerwatach ścisłych całkowicie wykluczenia się integrację człowieka w środowisko przyrodnicze. W rezerwatach częściowych dopuszcza się działalność człowieka, jednak działalność gospodarcza musi być jednak zaplanowana tak, aby nie zagrażała podstawowemu zadaniu rezerwatu.

W Polsce jest 1269 rezerwatów (stan na dzień 31 grudnia 1999), w tym ścisłych 81 .

Rezerwaty przyrody są ustanawiane zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Dla każdego rezerwatu sporządzony jest plan ochrony, zatwierdzony przez Ministra. Rezerwaty są podzielone na: ścisłe i częściowe. Według stanu na 30.01.1996 r. są w Polsce 1133 rezerwaty, o łącznej powierzchni 1207,3 km ², co w przybliżeniu stanowi 0,4% powierzchni naszego kraju. W zależności od charakteru obiektu, wyróżnić można następujące typy rezerwatów w Polsce: torfowiskowe, stepowe, słonoroślowe, przyrody nieożywionej, leśne, krajobrazowe, florystyczne, faunistyczne, ichnitologiczne, ornitologiczne.

Na terenie KPK znajduje się 12 rezerwatów formalnie zatwierdzonych. Są one rozmaicie klasyfikowane, lecz we wszystkich z nich obecnie panującym typem roślinności są lasy.

Rezerwaty te są wyłączone z normalnego użytkowania gospodarczego, a szczegółowe zasady ich ochrony są zawarte w dokumentacjach i projektach zabiegów ochronnych.

Rezerwat leśny utworzony w 1954 r. o powierzchni 8,88 ha. Chroni on żyzną i kwaśną buczynę z ok. 240- letnim drzewostanem (najstarszym w KPK) oraz runem silnie zróżnicowanym zależnie od żyzności podłoża...

Rezerwat leśny, utworzony w 1960 r. a do obecne powierzchni 55,13 ha powiększony w 1989 r. Obejmuje fragment stoku rynny Jez. Ostrzyckiego, rozcinającej tu wysoczyznę polodowcową...

Rezerwat krajobrazowy, utworzony w 1962 r., o powierzchni 33,59 ha. Obejmuje wierzchowinę i znaczną część stoków najwyższego wzniesienia na Niżu środkowoeuropejskim...

Rezerwat krajobrazowy, utworzony w 1972 r., a w 1989 powiększony do obecnej powierzchni 37,52 ha . Rezerwat obejmuje wyjątkowo bogato urzeźbiony fragment zboczy doliny Łeby z licznymi dolinami suchymi, cyrkami (lejami) źródliskowymi i wąwozami z okresowymi strumykami na dnie...

Rezerwat krajobrazowy utworzony w 1962 r., o powierzchni 70,85 ha. Ochroną objęto jezioro rynnowe z lasami bukowymi z ok. 200 letnim drzewostanem na zboczach rynny...

Rezerwat leśny utworzony w 1990 r., o powierzchni 4132 ha. Chroni on lasy bukowe, położone na południowo - wschodnim i wschodnim brzegu Jez. Kocenko, zaliczane do kwaśnej buczyny oraz żyznej buczyny, głównie w postaci z kostrzewą leśną...

Rezerwat torfowiskowy, utworzony w 1916 r. powtórnie zatwierdzony w 1962 r. a w 1989 powiększony do obecnej powierzchni 130,41 ha...

Rezerwat torfowiskowy utworzony w 1990 r. o powierzchni 31,66 ha. Chroni on jedno z najładniejszych w dawnym województwie gdańskim jezior dystroficznych o wręcz podręcznikowo wykształconych strefach roślinności na brzegu: od płaskiego pła mszarnego, poprzez wysokotorfowiskowy mszar kępowy do boru bagiennego...

Utworzony w 1916 r., jako rezerwat ornitologiczny dla ochrony tokowisk głuszca (stąd nazwa) i jego miejsc lęgowych, powtórnie zatwierdzony w 1957 i powiększony w 1989 r. do obecnej powierzchni 170,7 ha...

Rezerwat florystyczny, utworzony w 1959 r., i w 1989 powiększony do obecnej powierzchni 11,39 ha. Pierwotnie obejmował jezioro dystroficzne wraz z otaczającym płem mszarnym i chronił jedyne wówczas znane na Pomorzu stanowisko turzycy skąpokwiatowej...

Rezerwat torfowiskowy o powierzchni 109,13 ha, a w obecnych granicach utworzony w 1990 r. Obejmuje on kilka jezior dystroficznych występujących w kompleksie torfowisk przejściowych i wysokich, lobeliowe Jez. Kamienne (które kiedyś było odrębnym rezerwatem) i lasy na glebach mineralnych...

Rezerwat torfowiskowy o powierzchni 21,82 ha, utworzony w 1990 r. Obejmuje jezioro dystroficzne z klasycznie wykształconą i strefowo rozmieszczoną roślinnością przejściowo i wysokotorfowiskową na brzegu...