Szalom - wieczór z muzyką i tradycją żydowską

W piątek w Kawiarence pod Refektarzem odbył się wieczorek muzyczny związany z judaizmem i kulturą żydowską. Karol Kołodziej zaprezentował pieśni żydowskie w języku hebrajskim, polskim i rosyjskim przy akompaniamencie skrzypiec Małgorzaty Grön. Przybyli goście mogli też zapoznać się ze zwyczajami związanymi z szabatem.

- Od Abrahama do czasów współczesnych historia Żydów liczy ponad cztery tysiące lat. Żydzi stworzyli kulturę wcześniej niż wszystkie inne narody, które przetrwały do naszych czasów. I mimo najstraszliwszych klęsk zachowali swą tożsamość do dziś. - opowiadał Karol Kołodziej.

- Jednym z najstarszych i najtrwalszych świąt w tradycji żydowskiej jest szabat. Szabat upamiętnia dzień, w którym stwórca odpoczął po stworzeniu świata. Zaczyna się o zmierzchu w piątek i trwa do zmierzchu w sobotę. Jego godziny są więc ruchome i zależą od pory roku oraz szerokości geograficznej. Święto rozpoczyna się zapaleniem dwóch świec w piątek, tuż przed zachodem słońca. Zapala je kobieta i odmawia nad nimi błogosławieństwo. Do obowiązków należy dwukrotna recytacja modlitwy kidusz: na początku szabatu przed pierwszym posiłkiem, oraz po porannej modlitwie. A także recytacja hawdali na zakończenie szabatu. Odróżnić dni szabatu od innych pomagają również posiłki - w tym dniu są trzy. Wyznawców judaizmu obowiązuje w czasie szabatu całkowity zakaz pracy. Szabat szalom! Szabat szalom! To życzenia, jakie składają sobie matka i dzieci. Szabat szalom! - odpowiada im powracający z synagogi ojciec. - kontynuował.

Przybyli goście dowiedzieli innymi o rytuałach małżeńskich, potrawach koszernych i zakazanych. Poznali także siedmioramienny świecznik, zwany mentorą, który jest żydowskim symbolem narodowym i oficjalnym godłem państwa Izrael. Opowieści te przeplatane były licznymi utworami muzycznymi wykonywanymi na gitarze i skrzypcach. Małgorzata wraz z córką Sarą zagrały też na skrzypcach m. in. "Skrzypka na dachu".

Małgorzata Grön - znakomita skrzypaczka muzyki klasycznej i rozrywkowej, koncertowała już wcześniej w Kartuzach. Występowała w Teatrze Muzycznym w Gdyni od lat związana z kulturą muzyczną Gdańska. Współpracowała z zespołem "Trio Kalinka". Obecnie jest muzykiem Orkiestry Miasta Pruszcz Gdański i prowadzi zajęcia umuzykalniające.

Karol Kołodziej - filolog i teolog, śpiewa i gra na gitarze. Znany z występów w ramach Bałtyckich Dni Kultury Żydowskiej w Gdańsku.

Joanna Stoltmnan