Rozmowa z Anną Jarząbek- założycielką Ośrodka Pomocy Psychologicznej i Psychoterapii

Anna Jarząbek, pomysłodawczyni nowo otwartego ośrodka psychologicznego w Kartuzach, od lat pracuje w Centrum Interwencji Kryzysowej. Widząc rosnące zapotrzebowanie na pomoc psychologiczną, zarówno wśród młodzieży, jak i dorosłych, postanowiła stworzyć miejsce, które oferuje wsparcie na wielu płaszczyznach. W wywiadzie opowiada o celach ośrodka, metodach terapeutycznych oraz wyzwaniach, jakie stawia przed nimi współczesność.

Skąd pomysł i kto jest pomysłodawcą tego ośrodka?

Pomysłodawcą jestem ja, jestem psychologiem, psychoterapeutką od ponad 20 lat, nazywam się Anna Jarząbek, jestem założycielką ośrodka. Wiem, że potrzeby pomocy psychologicznej są ogromne, a dostępność do pomocy ciągle niewystarczająca. Wiele osób doświadcza teraz kryzysów psychicznych. Stąd narodził się pomysł, żeby otworzyć taki ośrodek.

Dlaczego właśnie w Kartuzach?

Pracuję w Centrum Interwencji Kryzysowej w Kartuzach i znam to środowisko. Pomyślałam, że brakuje tutaj takiego ośrodka. Tym bardziej, że obserwujemy kryzys zdrowia psychicznego wśród młodzieży, a depresja jest chorobą cywilizacyjną i jest coraz większe zapotrzebowanie na pomoc w tej dziedzinie.

Jakie są główne cele ośrodka i do kogo jest skierowana oferta?

Ośrodek oferuje pomoc dla dzieci, młodzieży i dorosłych z różnymi problemami. Oferujemy pomoc psychologiczną i psychoterapeutyczną. W ośrodku pracuje ośmiu psychologów – dwie osoby specjalizujące się w pracy z dziećmi, dwie z nastolatkami, a także specjaliści, którzy pracują z dorosłymi. Mamy też trzech specjalistów terapii uzależnień i planujemy rozwinąć ofertę dla osób uzależnionych i współuzależnionych. Myślę, że to bardzo ważne.

Kto najczęściej zgłasza się do Was po pomoc?

Nie wiem, czy można powiedzieć, że najczęściej, ale młodzież i ich rodzice zgłaszają się z różnymi kryzysami psychicznymi, głównie z depresją lub zaburzeniami lękowymi. Dorosłe osoby najczęściej przychodzą doświadczając depresji lub w kryzysach życiowych.

Czy zauważa Pani różnicę w podejściu między dorosłymi a młodzieżą? Na przykład, czy dorośli bardziej się wstydzą przyjść na terapię?

Trudno mi powiedzieć. Różnie to bywa, ale myślę, że każdy może mieć swoje obawy i opory. To naturalne, zazwyczaj obawiamy się nowych sytuacji w życiu, a jeśli ktoś nie był wcześniej u psychologa po prostu może nie wiedzieć czego się spodziewać. Choć pewnie można stwierdzić, że podejście do pomocy psychologicznej i psychoterapii się zmienia i jako społeczeństwo jesteśmy coraz bardziej otwarci na korzystanie z pomocy psychologicznej.

Jakie metody terapeutyczne stosujecie w pracy z klientami?

Nasi terapeuci pracują w różnych nurtach terapeutycznych. Mamy terapeutów systemowych, specjalistów terapii uzależnień, terapeutkę poznawczo-behawioralną, terapeutów psychodynamicznych, a ja pracuję w nurcie humanistycznym. Dzięki temu możemy dostosować terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Czy prowadzicie terapię zdalną lub macie taki zamiar?

Na razie nie, ale mamy to w planach. Planujemy też nawiązać współpracę z instytucjami w Kartuzach, by móc nieść pomoc jak najszerszemu gronu pacjentów. Zależy nam, by ludzie wiedzieli, że nie są sami w trudnych sytuacjach i jest jakieś rozwiązanie. Specjaliści pracujący u nas współpracują również z różnymi instytucjami w Kartuzach.

Jakie są korzyści płynące z terapii psychologicznej dla waszych klientów?

Terapia ma na celu zmiany w różnych obszarach życia – w relacjach z innymi, w relacji z samym sobą, w sferze zawodowej i rodzicielskiej. Każdy klient przychodzi z inną sprawą, ale ogólnie terapia pomaga lepiej zrozumieć siebie, wyrażać emocje i znać swoje potrzeby. Czasami decyzja o podjęciu psychoterapii związana jest z doświadczeniem traumy albo rozpoznaniem u siebie choroby lub zaburzenia, u siebie lub swoich bliskich.

Czy pandemia COVID-19 wpłynęła na liczbę osób zgłaszających się po pomoc?

Zdecydowanie tak. Pandemia zwiększyła liczbę osób szukających pomocy psychologicznej, szczególnie wśród młodzieży, która mocno odczuła skutki izolacji społecznej. Zamiast przebywać wśród ludzi w okresie, kiedy młode osoby dojrzewały i kiedy powinny rozwijać się w rolach społecznych, były one zamknięte w domach, często przed ekranami komputerów. To mocno odcisnęło się na psychice wielu młodych osób, które zgłaszają się z problemem izolacji społecznej, z zaburzeniami lękowymi czy depresyjnymi lub z zachowaniami autoagresywnymi, które często wynikają z nieumiejętności radzenia sobie z lękiem, cierpieniem i napięciem. Ale dorośli też to odczuli. W przypadku osób, które mają bardziej lękową naturę, jeszcze bardziej im się pogłębiła ta przypadłość. A u osób, które mają mniej lękową naturę, też odczuły klimat społecznego lęku.

W jaki sposób można pomóc osobie, która cierpi na depresję lub zaburzenia lękowe, ale boi się przyjść na terapię?

Jest wiele mitów i stereotypów, które zniechęcają do szukania pomocy. Ważne jest, aby zachęcić taką osobę, pokazując, że problemy same nie znikną i że warto skorzystać z profesjonalnej pomocy. Najczęściej na terapię zgłaszają się osoby w kryzysie, które potrzebują zmiany w życiu.

Jak rodzina może wspierać osobę cierpiącą na depresję lub inne zaburzenia w domowych warunkach?

Wsparcie rodziny jest bardzo ważne. Często cała rodzina cierpi, gdy ktoś w niej ma problemy. Wspieranie rodziny pomaga też osobie cierpiącej, przerywa destrukcyjne schematy i chroni bliskich. Zachęta do podjęcia specjalistycznej pomocy również jest bardzo ważna, zarówno dla cierpiącej osoby jak i rodziny, której również dotyka problem.

Jakie są najlepsze strategie dla młodzieży, aby radzić sobie z uczuciami strachu, lęku i samotności?

Organizujemy grupy psychoedukacyjne, gdzie młodzież może pracować nad swoimi problemami w grupie. Ważne jest motywowanie młodych ludzi do aktywności, wychodzenia z domu i spędzania czasu z innymi. Okres dojrzewania to z zasady trudny moment w życiu, moment, w którym młody człowiek musi się wyodrębnić, przechodzi przez "burzę". Młodzi ludzie potrzebują w tym okresie akceptacji, zrozumienia, ale też zaufania ze strony dorosłych - rodziców. A równocześnie potrzebują ram i granic.

Jakie są najczęstsze objawy kryzysów emocjonalnych?

Najczęściej są to izolacja, stany depresyjne, lęki. Kryzysy mogą wynikać z różnych etapów życia, takich jak dorastanie dzieci, przejście na emeryturę, straty bliskich, utrata pracy. Każdy kryzys jest inny i wymaga indywidualnego podejścia.

Jak długo trwa leczenie i dojście do siebie?

To zależy od nurtu terapeutycznego i indywidualnej sytuacji pacjenta. Na przykład, w nurcie humanistycznym, w którym pracuję, terapia trwa zazwyczaj około dwóch lat. Zwykle zaczynamy od trzech konsultacji, aby rozeznać sytuację i ustalić plan terapii.

Czy zdarza się, że nie jesteście w stanie pomóc danej osobie i musicie ją skierować do innej placówki?

Tak, jeśli u osoby rozpoznamy chorobę psychiczną wymagającą hospitalizacji lub jeśli ktoś jest w zaawansowanym stadium uzależnienia, kierujemy go do odpowiednich specjalistów, takich jak psychiatrzy czy ośrodki leczenia uzależnień.

Jak reagują mieszkańcy okolicy na otwarcie Waszego ośrodka?

Reakcje są raczej pozytywne. Pracujemy dopiero od półtora miesiąca, a nasze grafiki już są pełne. Wiele osób umówiło się na stały proces terapeutyczny, co pokazuje, że jest duże zapotrzebowanie na tego typu pomoc.

Czy jest może coś, co chciałaby pani dodać na koniec od siebie?

Chciałabym powiedzieć, że warto szukać pomocy, jeśli czujemy, że jej potrzebujemy. Problemy psychiczne rzadko mijają same, a terapia może naprawdę pomóc. Nie bójmy się robić pierwszego kroku. 7-8 czerwca w naszej poradni "Zmiana" w Kartuzach będziemy organizować dni otwarte za symboliczną opłatą. W ramach tych dni odbędą się różne tematyczne warsztaty psychologiczne np. dla rodziców, dla rodziców nastolatków, czy dla osób potrzebujących wzmocnić poczucie własnej wartości. Warsztaty będą trwały 3 godziny. Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy.