Groty Mirachowskie

Na Kaszubach jaskinie? Tak, to prawda! Aby do nich dotrzeć, trzeba zejść nad wschodni kraniec jeziora Lubygość i udać się około 400 metrów wzdłuż jego pomocnego brzegu.

W przeszłości groty stanowiły jedną, większą całość (jaskinie), która została zniszczona na wskutek podebrania żwiru poniżej ławicy zlepieńca. Dziś są to dwie oddzielne groty.

Groty należą do najmłodszych jaskiń w Polsce, a ich powstanie nie całkiem jest naturalne. Na przełomie lat 50-tych i 60-tych wydobywano tu żwir, odsłaniając ławice zlepieńca żwirowego. Powstał on na skutek scementowania żwiru węglanem wapnia, pochodzącego z wody przesiąkającej przez cienką warstwę gliny morenowej. Dno wykopu leżało sporo ponad 3 metry poniżej dolnych warstw zlepieńca. Powodowało to czyste jego obrywy i zmuszało do wyciągania końmi sporych złomów skalnych poza wykop, by umożliwić dalsze wydobycie żwiru. Te kłopoty oraz zbyt duże zanieczyszczenie żwiru, gliny i powstanie rezerwatu spowodowało zaprzestanie dalszego wydobycia. Górne warstwy zlepieńca stanowią jednolitą płytę wspierającą się na kolumnach. Przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia luźny żwir, który na skutek erozji wysypał się na dno starej żwirowni. To zjawisko przyczyniło się bezpośrednio do powstania znanych obecnie próżni. Zbyt mała wytrzymałość mechaniczna tej skały spowodowała osunięcie się jej na dno żwirowni, skąd duże fragmenty przeszkadzające w wydobyciu żwiru, wyciągnięto na pobocze drogi dojazdowej do wykopu, gdzie oglądać je można do dziś.


GROTA MIRACHOWSKA I

Jaskinia w zasadzie stanowi trójkątny okap ze zlepieńca, który wystaje z urwiska w starym wykopie żwirowni. Podparty jest filarem na kształt przęsła mostu skalnego, który dzieli wejście na dwa duże otwory. Fragment przęsła popękany z wyraźną dyslokacją jego części, grozi zawałem. Do dalszych partii dostęp zagradza kilka kolumn, również ze zlepionego wapieniem piasku, na których wyraźnie widać warstwy będące wynikiem sedymentacji żwiru w obrębie pola sandrowego lodowca. Za nimi (po prawej i na środku) znajdują się dwa krótkie korytarzyki dostępne dla człowieka. Prawy, dość obszerny prowadzi ku górze. Środkowy natomiast został w większości wykopany przez jakiegoś leśnego drapieżnika, prawdopodobnie lisa. Prowadzi on ku górze, pod płytę okapu. Widać jego kontynuację, dlatego można przypuszczać, iż stanowił niegdyś legowisko zwierzęcia.

Ściany groty osypują się pod wpływem erozji. Spowodowane jest to niewątpliwie mniejszą zawartością lepiszcza wapiennego. Dno jaskini jest gliniasto - piaszczyste, natomiast za kolumnami zbudowane jest ze żwiru z niewielką ilością małych kamieni. W części przy otworowej leżą naniesione przez wiatr liście i drobne gałęzie. Nie występuje tu szata naciekowa, dlatego wnętrze jaskini jest przesuszone. Jedynie pod filarem, na spągu u wejścia, tworzą się kałuże i błoto po opadach atmosferycznych. Jaskinia nie posiada własnego mikroklimatu, a światło słoneczne dociera prawie wszędzie. Skały pokryte są mchami tam, gdzie docierają bezpośrednio promienie słoneczne, natomiast w jej wnętrzu na zbutwiałych gałęziach znaleźć można grzyby. Krawędź okapu, na linii otworu, porastają młode samosiejki olszy czarnej. Jaskinie zamieszkują także liczne pająki, komary, ćmy i motyle. W marcu 1999 roku znaleziono w lewym korytarzyku świeże ślady kopania, odciski lisich łap oraz kłaki wytartej sierści. Długość groty wynosi około 9 metrów, natomiast wysokość otworu około 175 metrów nad poziomem morza.


GROTA MIRACHOWSKA II

Kilkanaście metrów obok Groty Mirachowskiej I, w kierunku jeziora Lubygość, wystaje ze stoku pionowa, 1,5 - metrowej wysokości ściana zlepieńca żwirowego. Jest to Grota Mirachowska II. Od góry nakryta jest osuwiskiem gliniasto - piaszczystym.

Lewy otwór prowadzi do krótkiego i niskiego korytarzyka, którego strop zbudowany jest nie ze zlepionego żwiru, ale z drobnych, spojonych ze sobą kamieni. Prawy otwór jest niski i nieregularny. Prowadzi do krótkiego korytarzyka, który przechodzi w obszerną salkę o dnie pochylonym ku górze. Szczególnie w korytarzyku widać wyraźne warstwy zlepieńca. Salka ma charakter zawaliskowy. Kształt stropu wyraźnie sugeruje, które jego fragmenty są mocniej spojone. Dno salki i korytarzyka pokrywa gruboziarnisty żwir, drobne kamienie i fragmenty zlepieńca odpadniętego od stropu i ze ścian. Nie występuje tu szata naciekowa, dlatego wnętrze salki jest względnie suche.

Jaskinia posiada własny mikroklimat. Jednak wydaje się, iż warunki atmosferyczne panujące na zewnątrz mają nań spory wpływ. Widoczne jest to szczególnie na wiosnę, po ustąpieniu mrozów, kiedy przybywa na spągu sporo nowego materiału, szczególnie kamieni. Rozproszone światło dociera aż do salki, której krańce są mroczne. Ściany partii przyotworowych pokryte są mchami. Fragmenty, na które nie pada bezpośrednio światło słoneczne, porasta pleśń. W lewym otworze na butwiejących resztkach pochodzenia organicznego rosną grzyby, a na krawędzi ściany, nad otworami, samosiejki olszy czarnej. Grotę zamieszkują w dużej liczbie pająki i komary. Długość groty wynosi około 6 metrów, a wysokość otworu około 175 metrów nad poziomem morza.