Kartuzy

Kartuzy znajdują się w województwie Pomorskiem, w północno-wschodniej części Pomorza. Miasto liczy 15737 mieszkańców. Ze względu na położenie, w centrum regionu kaszubskiego, Kartuzy często są nazywane Sercem Kaszub.

Historia Kartuz

Początek historii miasta jak również jego nazwa, ściśle związana jest ze sprowadzeniem na te ziemie zakonu Kartuzów, który został założony w 1084 r. przez Brunona z Kolonii w dolinie La Chartreuse k. Grenoble we Francji. Fundatorem klasztoru Kartuzów na Kaszubach był w 1382 r. szlachcic kaszubski Jan z Rusocina (Różęcina).

Ostre zasady panujące w zakonie: jarska kuchnia, asceza i używanie mowy tylko w potrzebie wzbudzały podziw zarówno zasobnych i coraz liczniejszych fundatorów jak i Zakonu Krzyżackiego - nie sprzyjającego zazwyczaj innym zakonom.

W krótkim czasie Kartuzi skupili ogromny majątek: (1474r.) posiadali liczne wioski (m.in. Gdynię), nieruchomości w Gdańsku oraz 6700 ha ziemi sięgającej aż po Żuławy.

W początkach XIX wieku Kartuzy stały się siedzibą powiatu z landratem (starostą) na czele.

Władze Kartuz podjęły kroki zmierzające do nadania miejscowości praw miejskich i herbu. Prace te przerwał wybuch pierwszej wojny światowej.

W marcu 1923 roku Kartuzy uzyskały prawa miejskie, a w lipcu 1923 roku miastu nadano herb: "(...) Tarczę w niebieskim polu głowa czarnego gryfa ze srebrnym dziobem i czerwonym ozorem, bez korony, nad głową siedem gwiazd srebrnych w układzie zakonu Kartuzów (...)" według projektu Aleksandra Majkowskiego.

W okresie drugiej wojny światowej powstał partyzancki ruch oporu, z którego najpoważniejszą siłę stanowiła Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Kaszubski" - od lipca 1941r. - Tajna Organizacja Wojskowa "Gryf Pomorski".

10 marca 1945 roku do miasta wkroczyły oddziały pancerne i piechota 49 Armii Radzieckiej działające w składzie II Frontu Białoruskiego dowodzone przez marszałka Konstantego Rokossowskiego.

W maju 1945 roku w Kartuzach powstała pierwsza na terenie byłego województwa pomorskiego Biblioteka Publiczna. Jej założycielem i pierwszym dyrektorem był Wadim Lincow.

W 1946 r. powstał Regionalny Zespół Pieśni i Tańca "Kaszuby", który stał się ambasadorem Kartuz w kraju i na świecie. 16 grudnia 1946 roku doszło do utworzenia Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko - Pomorskiego. Zrzeszenie bardzo aktywnie włączyło się w życie kulturalne miasta. Uzupełnieniem oferty kulturalnej była działalność powstałego w 1947 roku Muzeum Kaszubskiego.

W 1989 roku odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Miłośników Kartuz, które jest spadkobiercą chlubnych tradycji Towarzystwa Upiększania Kartuz. Od listopada 1998 roku Kartuzy są ponownie stolicą powiatu obejmującego 8 kaszubskich gmin.

Ważne wydarzenia z życia miasta: