Kaszubski Ogród: Powrót do tradycji zielarskich Kaszub. Jaką rolę rośliny odgrywały w kaszubskich obrzędach?

Kaszuby, region bogaty w kulturę, tradycje i przyrodę, stały się scenerią projektu „Kaszubski Ogród” – cyklu wydarzeń poświęconych zielarstwu i miejscowym roślinom, nawiązującego do tradycji i poezji puckiego poety Alojzego Budzisza. Oprócz praktycznego wymiaru warsztatów, projekt miał także na celu dokumentację wiedzy etnograficznej. Stworzono bogatą bazę określeń i zastosowań roślin, którą udostępniono szerokiemu gronu odbiorców zarówno w języku kaszubskim, jak i polskim. Efekty projektu publikowane są na stronie internetowej oraz w formie podcastów, które przybliżają kaszubską wiedzę o roślinach współczesnym odbiorcom. Zapraszamy do posłuchania podcastu: Rośliny w obrzędach.

Kaszuby, region bogaty w kulturę, tradycje i przyrodę, stały się scenerią projektu „Kaszubski Ogród” – cyklu wydarzeń poświęconych zielarstwu i miejscowym roślinom, nawiązującego do tradycji i poezji puckiego poety Alojzego Budzisza. Wiersz „Mëmczën ňgród” (czyli „Matczyny ogród”) stanowi inspirację dla organizatorek projektu, oddając piękno oraz bogactwo flory typowej dla kaszubskich ogrodów przydomowych. Autor w utworze przywołał rośliny, które od pokoleń zdobiły i leczyły: szałwię, lilaki, bylicę boże drzewko, czarny bez i wiele innych, ożywiając wspomnienia o dawnej wiedzy ludowej.

Projekt „Kaszubski Ogród” od wiosny do końca lata 2024 roku przyciągał mieszkańców i turystów na Kaszuby, oferując im rozmaite warsztaty, spacery zielarskie oraz spotkania z ekspertkami i ekspertami. Uczestnicy mieli możliwość poznania, jak rośliny te rozpoznawać, zbierać i stosować w praktyce, ale także jak przygotowywać z nich przetwory, wianki czy plecionki. W ramach działań zbierano rośliny i zgłębiano ich właściwości, a także organizowano zajęcia kulinarne, tworząc smaczne i zdrowe potrawy oraz przetwory na bazie ziół.

Oprócz praktycznego wymiaru warsztatów, projekt miał także na celu dokumentację wiedzy etnograficznej. Stworzono bogatą bazę określeń i zastosowań roślin, którą udostępniono szerokiemu gronu odbiorców zarówno w języku kaszubskim, jak i polskim. Efekty projektu publikowane są na dedykowanej stronie internetowej oraz w formie podcastów, które przybliżają kaszubską wiedzę o roślinach współczesnym odbiorcom.

Projekt Kaszubski Ogród  to efekt współpracy Fundacji Chlorofeel, Dzika Litera, TAK – Trójmiejskiej Akcji Kobiecej, Etnolab, Muzeum Kaszubskiego im. Franciszka Tredera w Kartuzach oraz Koła Gospodyń Wiejskich Kiełpinianki, a także wielu pasjonatek lokalnych tradycji i kultury zielarskiej. Dzięki ich zaangażowaniu udało się ożywić to, co niemalże zanikło w społecznej świadomości, tworząc most między przeszłością a teraźniejszością Kaszub.

Zapraszamy do posłuchania podcastu: Rośliny w obrzędach. Opowiadały: Gabriela Kuśmierska, Stanisława Bigus, Halina Wenta i Zyta Górna Wywiady: Barbara Piórkowska, Tatiana Slowi Nagrania: Tatiana Slowi. Montaż i udźwiękowienie: Tatiana Slowi. Podcast został zrealizowany ze środków Narodowego Centrum Kultury / Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie EtnoPolska 2024.