Kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP w Żukowie

Do atrakcji turystycznych Żukowa należy niewątpliwie kościół ponorbertański. Około roku 1214 książę Mściwój I Spokojny (Mestwin I) mając na uwadze bliskość Żukowa od Gdańska, dobrze usytuowaną wieś, nadaje przywilej fundacyjny dla klasztoru w Żukowie.

Miejscowość Żukowo stanowiło dla Książąt Pomorskich ważny punkt obronny dlatego prawdopodobnie już pod koniec X w zbudowano tu warowną strażnicę z mostem zwodzonym na rzece Raduni. Około roku 1214 książę Mściwój I Spokojny (Mestwin I) mając na uwadze bliskość Żukowa od Gdańska, dobrze usytuowaną wieś (z możliwością polepszenia obronności poprzez wybudowanie fos) nadaje przywilej fundacyjny dla klasztoru w Żukowie.

Norbertanki sprowadzono do Żukowa ze Strzelna na Kujawach w latach 1212-1214. W roku1224 Świętopełk Wielki wydaje dokument potwierdzający fundację dla klasztoru w Żukowie oraz rozszerza nadanie. Klasztor norbertanek od samego początku utrzymywał nowicjat oraz szkołę żeńską, do której oddawano na wychowanie i nauczanie córki książęce, szlacheckie oraz córki bogatych kupców gdańskich. Pod koniec XIV w prowadzono również szkołę dla dzieci robotników zatrudnionych w majątkach ziemskich klasztoru. Klasztor żukowski miał średnio 30-40 zakonnic. 12 X 1224r. Prusowie napadli klasztor i zburzyli go, mordując prioryę Mirosławę i 9 sióstr zakonnych. Dzięki pomocy księcia Świętopełka klasztor odbudowano. W roku 1259 ten sam książę nadał klasztorowi prawo urządzania targów w siedzibie konwentu, a prawo urządzania wsi lub miasta na prawie niemieckim klasztor żukowski uzyskał jako pierwszy na Pomorzu Gdańskim. W 1379 roku, po dokonaniu rozbudowy następuje konsekracja kościoła.

W 1433 r kościół klasztorny, jak również kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, zniszczyli husyci. Kościół klasztorny odbudowano po kilkunastu latach, a kościół parafialny dopiero w roku 1604r. Szwedzi w czasie najazdu na Polskę przebywali w Żukowie w 1656r. Klasztor jednak ocalał.

W XVII w, aż do rozbiorów Polski nastąpił największy rozkwit klasztoru, rozbudowano w stylu gotyckim kościół pod wezwaniem WNMP.Wnętrze kościoła wyposażono ok.1600r. W bogato złoconym ołtarzu głównym znajduje się obraz NMP który wykonano w pracowni Hermana Hana, zakupiono również ołtarz (tryptyk antwerpski), wykonany z początkach XVI w z rzeźbami i scenami z Pasji Chrystusa i ze Starego Testamentu. Wybudowano ambonę i chór z wysoką ażurową kratą i XIX-to wiecznymi obrazami przedstawiającymi błogosławionych i świętych norbertańskich, zamontowano tzw. "tęczę" barokową z końca XVII w. z rzeźbami "Chrystusa Ukrzyżowanego, "św. Maria Magdalena" "Najświętsza Maria Panna", "Jan Chrzciciel" i "św. Norbert".

Najstarsza rzeźbą jest polichromia "Ukrzyżowanie", gotyk z XIV w. zawieszony nad wejściem do zakrystii. Z XVII wieku pochodzą najcenniejsze szaty liturgiczne, haftowane przez norbertanki, w większości skradzione przez nieznanych sprawców w 1989r.

Z innych zabytków na uwagę zasługuje ołtarz z rzeźbą "Madonna z Dzieciątkiem Jezus". "Pokłon Trzech Króli" ołtarzyk Mściwoja I, figura św. Norberta stojąca na kolumnie przed kościołem (z ok. 1900r.). Kasata klasztoru nastąpiła 20 listopada 1834r. wykonana w imieniu rządu pruskiego, przez Steina z Kartuz.

10 sióstr zakonnych pozostawiono w klasztorze by dożyły swoich dni. Ostatnia siostra zakonna Agnieszka Bojanowska zmarła w 1862r., w wieku 81 lat. Właśnie ona do końca prowadziła kronikę zakonną. Przekazała wiejskim hafciarkom kunszt haftowania, legendy i opowieści z życia klasztoru.

W budynkach poklasztornych przy kościele parafialnym pod wezwaniem WNMP, jest muzeum parafialne, gdzie przechowywane są eksponaty takie jak: Ornat z 1800r., dwa stare ornaty z haftem kaszubskim, naczynia do wody i wina, wafelnica do wypieku hostii, zabytkowe lichtarze, kadzielnica, kielich, puszka srebrna i wiele innych eksponatów.

Muzeum jest otwierane na życzenie po uprzednim zgłoszeniu telefonicznym w biurze parafialnym.