Kwadratura koła, czyli... co mi zrobisz, jak mnie złapiesz?

Mieć za miedzą uciążliwego sąsiada, to prawdziwe skaranie boskie. Co bowiem można zrobić człowiekowi, który notorycznie spala w swoim piecu opony, plastikowe butelki czy szmaty. I nie chodzi tylko o kłęby gryzącego dymu. Ten szybko się ulotni. Skutki są bardziej poważne - zanieczyszczanie środowiska. Naszego. Wspólnego.

Problem spalania „byle czego” nie jest zjawiskiem nowym, ale niepokoi fakt, że zaczyna się on nasilać. Jednym z powodów jest znaczna podwyżka (od stycznia br.) cen za wywóz śmieci.

- Gdy nie ma czym i za co palić, to wrzuci się do pieca starą oponę, kartony, śmieci, reklamówki czy worki – przyznaje Edmund Kwidziński, komendant Powiatowej Straży Pożarnej w Kartuzach. - Odpady te powodują nie tylko zanieczyszczenie urządzeń i przewodów spalinowych (a wtedy o pożar nietrudno), ale przede wszystkim zatruwają powietrze. Spalanie „zakazanych” rzeczy to zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców.

Kartuscy strażacy do tego typu pożarów w styczniu ubiegłego roku wyjeżdżali 11 razy, w tym roku, w tym samym miesiącu, interweniowali aż 30 razy. Już ta statystyka wyraźnie wskazuje, że coś jest na rzeczy.

Warto też wiedzieć, co grozi naszemu zdrowiu.

Jak wyjaśnia jedna z urzędniczek zespołu ds. rozwoju obszarów wiejskich i ochrony środowiska w kartuskim urzędzie, tlenek azotu, który znajduje się w dymie, łącząc się z wodą zawartą w organizmie, na przykład ze śliną, tworzy truciznę. Prowadzi do powstawania m. in. nowotworów płuc i wątroby, a u dzieci może spowodować uszkodzenia genetyczne.

Sprawa jest więc poważna, bo nawet sporadyczne przypadki spalania toksycznych odpadów degraduje nasze środowisko, a przy gremialnym paleniu śmieci we własnych piecach – a sezon grzewczy mamy dość długi - szykujemy sobie bardzo „chorą” przyszłość. Nie zawsze więc „oszczędzanie” wychodzi nam na zdrowie.

Co można zrobić z tymi, którzy niefrasobliwie i lekkomyślnie spalają w swoich domowych kotłowniach to wszystko, co powinno trafić do spalarni odpadów?

Zgodnie z ustawą o odpadach i kodeksem wykroczeń – zakazane jest spalanie śmieci w piecach i kotłowniach domowych, jak również na wolnym powietrzu. Poza ustawą o odpadach zakaz ten jest ustanawiany prawem miejscowym przez gminy na podstawie przepisów o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Obowiązuje także ustawa prawo ochrony środowiska.

- Nie mamy problemu z egzekwowaniem obowiązującego prawa w sferze prowadzonej działalności gospodarczej, a tym się między innymi zajmujemy – stwierdziła Alicja Mazur, dyrektor wydziału rolnictwa i ochrony środowiska kartuskiego starostwa. – Przeprowadzamy kontrole, możemy też dać upomnienia, a gdy to nie skutkuje, następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej z komorniczą włącznie. Można też wydać decyzję o zakończeniu działalności, jeżeli właściciel firmy nie zastosował się do naszych zarządzeń. Ponadto działania ułatwia nam fakt, że w tej kwestii bardzo dobrze współpracuje się nam z kartuską policją.

O wiele trudniej wyegzekwować to w stosunku do właścicieli prywatnych domów. Straż pożarna nie ma takich uprawnień. A straż miejska może wejść na posesję, ale do domu już tylko za zgodą właściciela, twierdzi jeden z kartuskich strażników miejskich. Czyżby w tej materii obowiązywała zasada – wolnoć Tomku w swoim domku?

- Jeżeli jest podejrzenie wykroczenia bądź przestępstwa, policja może w każdej chwili wkroczyć do domu właściciela bez uprzedzenia – wyjaśnia Jacek Formela, komendant kartuskiej policji. – Problemem jest jednak, jak zebrać dowody w takiej sprawie, chodzi bowiem o to, by daną osobę złapać na gorącym uczynku. To trudne, ale wykonalne.

Longina Templin