Wielkanoc na Kaszubach - co symbolizują pokarmy w koszyku ze święconką?

W Niedzielę Wielkanocną na świątecznym stole podczas śniadania koszyczek wielkanocny pełni najważniejszą rolę. W nim znajdują się pokarmy, które święcimy w Wielką Sobotę. Każdy z nich ma określoną symbolikę. Co oznaczają?

Koszyczek wielkanocny powinien być z wikliny, słomy lub łubów sosnowych. Ozdobiony białą serwetką koronkami  i gałązkami bukszpanu jest wyrazem wielkiej radości, dlatego jego zawartością trzeba się dzielić podczas wielkanocnego śniadania. Na Kaszubach i Pomorzu zwyczaj święconki i dzielenia się jajkiem upowszechnił się dopiero po 1920 roku. Przybył wraz z osiedleńcami z centralnej Polski. Wcześniej przed śniadaniem cały stół wodą święconą kropił najstarszy mężczyzna rodziny. Rolę kropidła pełniły gałązki brzeziny z bukietu poświęconego w Niedzielę Palmową. Gdy na Kaszubach pojawiła się święconka, gospodarz nadal skrapiał stół i wszystkie pokarmy, których nie było w koszyku.

W Polsce zwyczaj święcenia pokarmów znano już XIV wieku. Najpierw święcono tylko chlebową figurkę baranka. Z czasem do koszyka zaczęto dodawać kolejno - ser, masło, ryby, olej, pokarmy mięsne, ciasto i wino. Na końcu uzupełniono go jajkiem. Dziś w święconce znajduje się siedem podstawowych  pokarmów, każdy ma własną symbolikę.

Chleb - od zawsze w kulturze symbolizuje pokarm niezbędny do życia, gwarantuje pomyślność i dobrobyt. Dla chrześcijan jest też symbolem Ciała Chrystusa

Jajko - to odradzające się życie, symbol zwycięstwa nad śmiercią. W Polsce tę symbolikę spopularyzowali zakonnicy z Niemiec. Dawniej podczas Wielkiego Postu obowiązywał zakaz spożywania jajek. Wracały na stoły dopiero w Wielkanoc

Sól - jest minerałem życiodajnym, który dawniej miał mieć moc odstraszania wszelkiego zła. Sól to oczyszczenie, sedno istnienia i prawdy

Wędlina - ma zapewnić zdrowie i płodność oraz dostatek. Dawniej nie każdy mógł sobie pozwolić na ten pokarm

Chrzan - to stary ludowy symbol siły i fizycznej krzepy. Współdziałając z innymi potrawami zapewniał im skuteczność

Ciasto - to symbol  umiejętności i doskonałości. Do koszyka trafiają głównie babki, powinny być domowe a nie z cukierni

Ser - symbol przyjaźni między człowiekiem a siłami przyrody, stanowi gwarancję rozwoju stada zwierząt domowych

Na podstawie książki Romana Landowskiego "Dawnych obyczajów rok cały. Między wiarą, tradycją i obrzędem"