Opłaty śmieciowe do śmietnika. Sąd unieważnił stawki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku unieważnił uchwałę Rady Miejskiej w Kartuzach w części dotyczącej ustalenie stawki opłaty za gospodarowanie śmieciami. Może to oznaczać, że gmina Kartuzy będzie musiała zwrócić niesłusznie pobrany podatek. W sumie kilka milionów złotych. Problem dotyczy także pozostałych gmin powiatu kartuskiego.

O bezprawnych uchwałach podejmowanych przez Radę Miejską w Kartuzach pisaliśmy wielokrotnie. Nasze wątpliwości wzbudzały nie tylko deklaracje śmieciowe, w których zbierano szczegółowe informacje na temat obywateli, ale także regulamin utrzymania porządku i sposób obliczenia opłat.

Pomimo tego, że sygnalizowaliśmy problem, radni gminy nie zmienili wadliwych uchwał. Oficjalnie wezwaliśmy więc radę do zmiany niezgodnych z prawem przepisów. Edmund Dunst, jako jej przewodniczący, odmówił jakiejkolwiek działań.

Postanowiliśmy więc złożyć obywatelską skargę na uchwały Rady Miejskiej w Kartuzach. Przyłączyła się do nas Spółdzielnia Mieszkaniowa "Kaszuby" w Kartuzach oraz kilkuset mieszkańców gminy. Sąd administracyjny nie rozpatrzył skargi na deklaracje śmieciowe oraz regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie z przyczyn proceduralnych, zajął się jednak sprawą opłat za śmieci.

WSA wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., stwierdzając istotne naruszenie prawa, unieważnił zapisy uchwały nr XXVII/397/2013 w części ustalającej wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz sposobu obliczenia miesięcznej opłaty.

Jak wskazuje Sąd możliwe są tylko dwa sposoby na ustalenie stawek opłaty. Pierwszy polega na tym, że ustala się stawkę od gospodarstwa domowego, niezależnie od tego ile liczy ono osób. Drugi polega na ustaleniu stawki np. za jedną osobę i ustalenie opłaty poprzez przemnożenie ilości osób poprzez stawkę.

Gmina Kartuzy ustaliła opłaty w odmienny sposób - przyjęła sposób pobierania opłaty od gospodarstw domowych, a dodatkowo zróżnicowała opłatę w zależności od wielkości gospodarstwa - do czego nie była uprawniona.

Sąd wskazał także, że zaskarżona uchwała nie zawierała uzasadnienia w sprawie wyboru metody ustalania opłaty, czym nie spełniała zasad techniki prawodawczej.

Jakie konsekwencje rodzi wyrok WSA dla gminy i jej mieszkańców? Stawki podatku w gminie Kartuzy za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 31 lipca 2014 r. zostały ustalone bezprawnie. Sąd stwierdził, że w unieważnione przepisy nie mogą być wykonane co oznacza, że pomimo tego, że wyrok jest jeszcze nieprawomocny, to już obowiązuje.

Czy mieszkańcy gminy będą mogli domagać się zwrotu bezprawnie pobranego podatku nie czekając na uprawomocnienie się wyroku? O to zapytaliśmy się rzecznika sądu administracyjnego. Jest to o tyle istotne, że w grę wchodzi kwota kilku milionów złotych.

Co więcej wszystkie gminy powiatu kartuskiego przyjęły podobny sposób ustalania opłaty. Także w obecnym roku. W świetle wyroku WSA rady gmin będą musiały szybko zmienić uchwały i ustalić stawki w sposób zgodny z prawem, jeśli tylko chcą uniknąć roszczeń mieszkańców.

Do tematu wrócimy.

Bartosz Kitowski