Archeologiczne tajemnice Zamkowej Góry zaprezentowane w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach

12 lutego w murach Muzeum Kaszubskiego im. Franciszka Tredera w Kartuzach odbyło się spotkanie poświęcone badaniom archeologicznym stanowiska Zamkowa Góra. Archeolog Szymon Czerski przedstawił dotychczasowe ustalenia oraz perspektywy dalszych badań jednego z najbardziej intrygujących miejsc w regionie.

W murach kartuskiego muzeum odbyło się spotkanie z Szymonem Czerskim, archeologiem zajmującym się badaniami stanowiska archeologicznego Zamkowa Góra (Kosy, stan. 1). Wydarzenie zgromadziło miłośników historii Kartuz, pasjonatów archeologii oraz mieszkańców zainteresowanych przeszłością okolic miasta.

Spotkanie swoją obecnością uświetnili przedstawiciele lokalnych instytucji i środowisk społecznych, wśród nich znalazł się Dariusz Las - kierownik wydziału promocji i współpracy z organizacjami pozarządowymi urzędu miejskiego w Kartuzach, Piotr Kamiński - nadleśniczy nadleśnictwa Kartuzy, Justyna Juńska-Nacel - dyrektor I Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami dwujęzycznymi w Kartuzach, Joanna Kaizer-Prondzyńska - dyrektor niepublicznego przedszkola "Aniołek" w Kiełpinie, a także Tadeusz Moryń - przewodniczący towarzystwa miłośników Kartuz.

Prelegent rozpoczął wystąpienie od omówienia lokalizacji stanowiska oraz jego kontekstu osadniczego. Zwrócił uwagę, że teren Zamkowej Góry budził zainteresowanie ludności już w pradziejach, natomiast w okresie wczesnego średniowiecza stał się miejscem o szczególnym znaczeniu. Grodzisko było nie tylko punktem o charakterze obronnym, lecz także manifestacją siły i zdolności organizacyjnych lokalnej społeczności, która je wzniosła.

Szczególną uwagę poświęcono chronologii stanowiska. Według obecnych ustaleń jego funkcjonowanie obejmuje okres od VII do XII wieku, przy czym największe prawdopodobieństwo użytkowania przypada na VII–IX stulecie. Jednocześnie podkreślono, że datowanie to ma charakter ogólny i powinno być traktowane ostrożnie. W literaturze naukowej - m.in. w pracach Elżbiety Choińskiej-Bochdan - pojawiają się bowiem głosy wskazujące, że w XIII wieku Zamkowa Góra nie jest już poświadczona w źródłach, co może sugerować wcześniejsze zaprzestanie jej użytkowania.

W dalszej części wystąpienia poruszono problem interpretacji struktury grodziska. Bywa ono określane jako grodzisko dwuczłonowe bez gródka, jednak - jak zaznaczył prelegent - brak potwierdzenia istnienia gródka wynika przede wszystkim z ograniczonego zakresu badań. W miejscu, w którym mógłby się on znajdować, nie prowadzono dotąd wykopalisk, dlatego obecny stan wiedzy nie pozwala jednoznacznie rozstrzygnąć tej kwestii.

Podkreślono również wysoki potencjał badawczy Zamkowej Góry. Już w karcie ewidencji stanowiska archeologicznego z 1997 roku M. Fudziński przyznał jej najwyższą ocenę w kategorii wartości poznawczej. Mimo to stanowisko wciąż pozostaje słabo rozpoznane archeologicznie i wymaga przeprowadzenia dalszych badań wykopaliskowych, zwłaszcza o charakterze sondażowym.

Do możliwości popularyzacji wiedzy o grodzisku odniosła się Barbara Kąkol, dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach:

- O ile stosunkowo łatwo można pokusić się o graficzną rekonstrukcję zarysu i formy wałów, o tyle próba przedstawienia zabudowy wnętrza grodu byłaby obecnie zbyt spekulatywna. Najbardziej problematyczna pozostaje kwestia ewentualnego istnienia gródka - brak danych uniemożliwia jego potwierdzenie bądź wykluczenie, co czyni każdą wizualizację w tym zakresie ryzykowną. Ponadto Zamkowa Góra jest rezerwatem, co nie ułatwia prowadzenia w tym miejscu badań archeologicznych - podkreśliła Barbara Kąkol.

Reklama

Barbara Kąkol

Spotkanie pokazało, że Zamkowa Góra należy do najbardziej intrygujących stanowisk archeologicznych w naszym regionie. Już dziś może stanowić atrakcyjny cel wycieczek oraz ważny element narracji wystawy stałej muzeum, jednak pełne wykorzystanie jej potencjału poznawczego będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu dalszych badań.

Warto dodać, że w "Kartuskich Zeszytach Muzealnych", nr 7, opublikowano artykuł poświęcony Zamkowej Górze, natomiast w publikacji "Kropidłowska opowiada. Legendy kaszubsko-pomorskie" znajduje się legenda związana z tym miejscem. Obie pozycje można nabyć w sklepiku muzeum.