Na jednym bilecie przez całe Pomorze - czym jest Fala i kiedy ruszy?

Wkrótce Pomorzanie będą mogli korzystać z transportu publicznego na terenie całego województwa korzystając z jednego biletu w najkorzystniejszej opcji cenowej. Wszystko za sprawą systemu zintegrowanego biletu Fala. Tym samym wsiadając do autobusu, pociągu czy tramwaju nie będziemy musieli kupować każdorazowo biletu.

System zintegrowanego biletu Fala to specjalna platforma, która ma łączyć ma wszystkie taryfy biletowe obowiązujące w województwie pomorskim zarówno na transport kolejowy, jak i autobusowy, a także tramwaje. Pasażer kupując bilet nie będzie się musiał martwić się tym, któremu przewoźnikowi płaci, a system sam dobierze najkorzystniejszą dla niego ofertę przewozową na całej trasie podróży.

Wsiadając do autobusu, tramwaju czy trolejbusu, pasażer będzie musiał mieć przy sobie jedynie aplikację w telefonie lub specjalną kartę. System sam przeliczy przystanki, które przejechaliśmy, dopasuje taryfę i naliczy należne ulgi (zniżkę uczniowską, studencką, dla krwiodawców czy emerytów), a następnie podsumuje opłaty. Co ważne, Fala również sama naliczy najkorzystniejszą opłatę za przejazd. Oznacza to, że jeśli w ciągu doby pasażer będzie np. korzystał z transportu miejskiego lub kolejowego kilkakrotnie, to system wyliczy, czy pasażerowi bardziej opłacałoby się pojechać na bilecie dobowym czy na kilku jednorazowych i zmieni naliczone wcześniej opłaty na tańszą opcję. I dopiero po takiej optymalizacji ściągnie pieniądze z konta pasażera.

- Fala ma łączyć w sposób elektroniczny wszystkie bilety, które można kupić w systemie. Każdy pasażer będzie miał konto w systemie - może być ono anonimowe lub spersonalizowane. Pasażer odbijając się swoim identyfikatorem daje sygnał, że wsiadł do pojazdu, a system blokuje na jego koncie podstawową kwotę przejazdu jednego przystanku, opłata jest odpowiednio naliczana podczas pokonywania kolejnych odcinków. Wysiadając pasażer znów odbija kartę i system zabezpiecza określoną kwotę na koncie. Na tym etapie, niczego nie ściąga i nie obciąża pasażera. Na koniec dnia system sumuje wszystkie bilety i wybiera najtańszą opcję i wówczas pobiera opłatę – wyjaśnia Katarzyna Wośko kierownik Zespołu Promocji i Edukacji ze spółki InnoBaltica, która z ramienia pomorskich samorządów odpowiada za projekt.

Podróżując z Falą zarówno mieszkaniec Pomorza, jak i turysta, będzie mógł w trasie liczyć na podpowiedzi o dostępnych lepszych połączeniach, co zwiększy jego gwarancję dotarcia na miejsce w zakładanym czasie. Co istotne – nowy system będzie działał nie tylko na terenie Trójmiasta czy metropolii gdańskiej. Obejmie on także komunikację w mniejszych miastach – również na obrzeżach województwa.

- W Falę włączony zostanie m.in. cały system kolejowy SKM i PolRegio. Tym samym obejmie on prawie wszystkie miasta na Pomorzu. Kartuzy nie mają komunikacji miejskiej organizowanej przez samorząd, ale zostaną włączone do systemu, gdyż docierają tutaj pociągi PKM. Z kolei Kościerzyna ma nie tylko połączenia kolejowe, ale też swój system komunikacji miejskiej i planuje go włączyć do Fali. Najpierw będziemy uruchamiać ośrodki komunikacji miejskiej w dziewięciu punktach, jednak system jest otwarty i miasta, które zdecydują się włączyć do systemu transport autobusowy, będą mogły to zrobić w dowolnym momencie - mówi Katarzyna Wośko.

System Fala zawiera również szereg funkcjonalności dla przewoźników i organizatorów transportu publicznego.

- Raporty on-line – np. o przepełnieniu danego autobusu, trolejbusu, tramwaju czy składu kolejowego, dostarczane w czasie rzeczywistym pozwolą na błyskawiczne reagowanie i np. podstawianie dodatkowych pojazdów tam, gdzie będzie taka konieczność. Jest to szczególnie ważne w sytuacjach zagrożenia epidemiologicznego, z którymi mamy do czynienia aktualnie. Z kolei raporty o pustych przejazdach pozwolą przewoźnikom dostosować wielkość autobusu czy składu do rzeczywistych potrzeb. Być może na niektórych trasach nie będzie konieczności kursowania dużych autobusów i będzie je można stopniowo zastępować ekonomicznymi tzw. busikami – informuje Katarzyna Wośko.

System pozwoli też obniżyć koszt dystrybucji biletów oraz odciąży częściowo kierowców i motorniczych od konieczności ich sprzedawania.

Zgodnie z harmonogramem pierwszy etap systemu FALA, czyli funkcjonalność aplikacyjna pod nazwą Podróż mobilna, uruchomiony zostanie w sierpniu 2021 roku i wtedy też rozpocznie się montaż kasowników w pojazdach komunikacji miejskiej i na przystankach kolejowych. Funkcjonalność Podróż z kartą wdrożona zostanie do kwietnia 2022 roku.

Od lipca 2021 roku otwierane będą punkty obsługi klienta w największych miastach Pomorza, gdzie osoby potrzebujące pomocy przy zakładaniu i obsłudze elektronicznych kont pasażerskich uzyskają fachowe wsparcie. Całość ma zacząć działać do 30 czerwca 2023 roku.

Przetarg na wykonanie systemu zintegrowanego biletu wygrało konsorcjum, którego liderem jest Thales Polska Sp. z o.o. Przedstawiło najlepszą ofertę spośród czterech, które stanęły do konkursu.

- Wszystkie firmy, które złożyły oferty to podmioty o bardzo dużym doświadczeniu, które tworzyły już rozwiązania zintegrowanego biletu w wielu miejscach na świecie. Każda z ofert reprezentowała bardzo wysoki poziom. Ocena, której dokonywaliśmy to złożony proces, w którym przyznaje się punkty za bardzo szczegółowe elementy sytemu. Najwięcej punktów w tym procesie uzyskało konsorcjum Thalesa, choć musimy przyznać, że różnice punktowe były niewielkie - mówi Jarosław Kuik, dyrektor projektu ze spółki InnoBaltica.

Firma Thales przygotowywała takie systemy m.in. w Danii i Holandii.

Koszt stworzenia Fali to około 130 mln zł, projekt został dofinansowany ze środków unijnych. Kwota wsparcia opiewa na 90 mln zł.