Od hotelowych autobusów do miejskiej poczekalni. Jak rodziła się komunikacja autobusowa w Kartuzach

INFO KĄCIK HISTORYCZNY: Jeszcze sto lat temu podróż autobusem z Kartuz do Gdańska była nowością, a rozkłady jazdy publikowane w lokalnej prasie budziły duże zainteresowanie mieszkańców. Prywatni przedsiębiorcy, hotelarze i lokalni przewoźnicy stopniowo tworzyli sieć połączeń, która zmieniała codzienne życie Kaszub. W kolejnym wydaniu „Kącika Historycznego” historyk Andrzej Borzestowski prezentuje archiwalne ogłoszenia i informacje prasowe dokumentujące rozwój komunikacji autobusowej w powiecie kartuskim w latach 1925–1939, zachowując ich oryginalną pisownię i treść.

W najnowszym wydaniu „Kącika Historycznego” wprowadzam w tajniki rozwoju komunikacji autobusowej w Kartuzach – w powiecie w latach 1925-39. Pisownia oryginalna – bez komentarzy.

Donoszę uprzejmie, że uruchomiłem pomiędzy Kartuzami a Gdańskiej samochód osobowy. Odjazd z Kartuz przed „Hotelem Centralnym” w godzinach 6.30 rano, 2.00 w południe, 7.00 wieczorem. Samochód kursuje: Kartuzy – Przodkowo, Matarnia, Wrzeszcz Gdańsk, Fr. Kreft- właściciel „HC” Kartuzy.

Właściciel „Hotelu Kaszubski Dwór” p. B. Borzestowskich zamierza zakupić dwa samochody omnibusowe, które jeździć będą kilka razy dziennie z Kartuz do Gdańska przez Żukowo.

Autobus, który może pomieścić 15 osób sprawił hotelista p. B. Borzestowski właściciel „Dworu Kaszubskiego”. Autobus będzie jeździł drogą: Kartuzy – Żukowo – Gdańsk. Duże udogodnienia dla mieszkańców.

Nowy autobus. Kierownik tutejszego „Banku” p. Bruski sprawił także autobus – jeździć będzie z Kartuz do Gdańska przez Żukowo. Przystanek w Kartuzach ul. Gdańska 29 naprzeciw „Hotelu Kaszubski Dwór”.

Ruch autobusowy Kartuzy – Sierakowice – Gowidlino: Odjazd: Kartuzy „Hotel Centralny” tel. 19, Odjazd Kartuzy: rano 5.30, po południu 6.30, odjazd z Gowidlina: rano 6.00, odjazd z Sierakowic: rano 6.30.

Kartuzy – Przodkowo – Gdańsk – odjazd Kartuzy: „Hotel Centralny” – tel. 19, odjazd Kartuzy: rano 8.30, po południu 2.00, odjazd z Gdańska: po południu 2.00, 6.00.

1928-1929- Podaję do wiadomości [p. B. Borzestowski, że kasa za przejazd autobusem w kierunku Kartuzy – Żukowo – Gdańsk została zniżona na 4 zł. Ceny za bilet: Kartuzy – Dzierżążno – 0,80 zł, Borowo – 1,00 zł, Borkowo – 1,20 zł, Żukowo – 1,60 zł, Leźno  2,10 zł, Kokoszki – 2,80 zł, Gdańsk – 4 zł.

Rozkład jazdy autobusów na linii Kartuzy – Żukowo – Gdańsk:

Kartuzy do Gdańska godziny odjazdu: 7.00, 10.00, 13.45, 18.30. Gdańsk- Kartuzy godziny odjazdu: 10.30, 14.00, 18.00, 21.00.

W niedzielę dodatkowo odjazd z Kartuz o godzinie 21.00 i odjazd z Gdańska – 23.30.

Komunikacja autobusowa na linii: Kościerzyna – Kartuzy – Gdańsk. Właściciel  -Matys Gdańsk tel. 27.262.

Odjazd z Kościerzyny: 6.00 i 15.00. Przystanek Kartuzy: 7.10 i 16.00, Przyjazd Gdańsk: 8.20 i 17.20.

Odjazd z Gdańska: 9.00 i 19.10, Przystanek Kartuzy: 10.10 i 20.10, Przyjazd Kościerzyna: 11.20 i 21.20.

Wprowadzenie ruchu autobusowego na linii: Kartuzy – Przodkowo – Miszewo – Rębiechowo – Wrzeszcz – Gdańsk. Odjazd: z Kartuz: Rynek, z Gdańska: Rynek Sienny.

Z dniem 4 sierpnia 1930 roku otwieram linię autobusową: Kartuzy – Przodkowo – Szemud – Wejherowo i z powrotem. Odjazd: 5.50, 13.00 Kartuzy [przyjazd] 10.25, 17.25, przyjazd: 7.45, 14.55, Wejherowo – odjazd: 8.30 i 15.30. J. Laskowski – Kartuzy.

Licytacja przymusowa. Dnia 30 sierpnia 1930 o godzinie 11. Będę sprzedawał w Kartuzach za natychmiastową zapłatą – gotówką – najwięcej dającemu autobus „Chevrolet”. Zbiórka w biurze ul. Apteczna 2. – Żurawski – komornik.

Uruchomienie przewozu poczty – autobusem. Z dniem 1 maja 1930 roku został uruchomiony przewóz poczty autobusem między Kartuzami a Wejherowem

Baczność! Z dniem 7 marca 1936 roku otwieram linię autobusową GOWIDLINO – SIERAKOWICE – KARTUZY. Autobus kursować będzie codziennie z wyjątkiem niedziel i świąt. Właścicielka – Otylja Karczewska – Sierakowice.

Utrzymywana przez Miejskie Tow. Komunikacyjne w Gdyni linia autobusowa Gdynia – Kartuzy przedłużona zostanie do Kościerzyny i Starogardu.

Miejskie Tow. Komunikacyjne w Gdyni złożyło Zarządowi Miejskiemu w Kartuzach projekt wybudowania poczekalni autobusowej z wstępem publicznym na Rynku naszego miasta – rozwiąże jedną z ważnych bolączek miasta. Czekamy na decyzję Rady Miejskiej – burmistrza. 20 października 1938 roku.

W najbliższym czasie Miejskie Tow. Komunikacyjne w Gdyni przystąpi do budowy poczekalni autobusowej na Rynku w Kartuzach. W gmachu poczekalni znajdować się będzie – biuro turystyczne i kiosk oraz przy budynku wstęp publiczny. Poza tym gmach posiadać będzie nowoczesny zagon elektryczny. Koszt budowy poczekalni 18-20 tys. Zł. Ukończenie budowy poczekalni, połowa lipca 1939 r. Obok poczekalni położony będzie chodnik z płyt betonowych – 1939 r.

Pierwsza stacja benzynowa – Tow. Braci Nobel – Baczność. Samochody – 1925 r.

Stacja benzynowa zamontowana na Rynku w Kartuzach. Uruchomiona 11 czerwca 1925 r. Czynna codziennie. Z-ca F. Chistowski Kartuzy ul. 5-tej Brygady 39.

Druga stacja benzynowa – 1929 r.

Wzrastający ruch samochodowy w mieście – powiecie spowodował uruchomienie przy ul. Parkowej kolejnej stacji benzynowej. Dostawę paliwa zapewni spedytor p. Chistowski

Trzecia stacja benzynowa – 1932 r.

W czerwcu 1932 r. pobudowano przed domem kupca p. E. Lniskiego nową stację benzynową- ul. Gdańska.

Żart – „W sądzie” GK 1936 rok

Szofer oskarżony o przejechanie: Ja mam wielką wprawę, prowadzę samochód już 10 lat…

Poszkodowany: Ja mam większą wprawę, bo chodzę już 50 lat.

Historyk Andrzej Borzestowski

P.S. Za dwa tygodnie kolejny odcinek – Samochody osobowe marki Dodge – Fiat. Samochody ciężarowe i motory. Zapraszam

Ukazał się I tom mojej książki „Powiat – Starostwo na kartach stronach „Gazety Kartuskiej 1922-39” – stron 396 plus zdjęcia. Już pod koniec 2026 roku ukaże się II tom „Kartuzy – miasto na katach stronach „Gazety Kartuskiej” w latach 1922-39”. Str. Około 400 plus zdjęcia.

Czytaj historię w „Kąciku Historycznym Kartuzy INFO