Zimowe kurorty Kaszub sprzed stu lat. Jak wypoczywano w powiecie kartuskim w latach 30.

KĄCIK HISTORYCZNY INFO: Narciarskie schroniska, specjalne pociągi na Wieżycę, dancingi w Kartuzach i zimowe letniska w Chmielnie – tak wyglądały ferie na Kaszubach niemal sto lat temu. Historię międzywojennej turystyki w regionie, na podstawie archiwalnej prasy pomorskiej, opracował historyk Andrzej Borzestowski.

Wakacje, fersie zimowe to okres wypoczynku, relaksu. Na terenie Kaszub - powiatu kartuskiego w okresie międzywojennym istniało kilka ośrodków sportów zimowych - głównie narciarskich: Borkowo-Borowo, Wiezyca, Ostrzyce i Chmielno. Trochę historii na podstawie ówczesnej prasy pomorsiej lat 30. XX wieku [pisownia oryginalna].

1931 rok - Wydział Wojewódzki w Toruniu podjał decyzję w sprawie powałania towarzystwa popierania i organizowania ruchu turystycznego na Kaszubach pod nazwą: Kaszubskie Towarzystwo Turystyczne. Skład zarządu ma być następujący: starostowie, burmistrzowie, księża z całych Kaszub. Powołanie towarzystwa ma przyczynić się do rozwoju ruchu wycieczkoweho w tym rejonie. 

1932 rok: W sali Sejmiku Powiatowego odbyło się zebranie celem zorganizowania ruchu turystycznego w Kaszubskiej Szwajcarii. Pan dr A. Majkowski przedstawił plan zorganizowania propagandy turystycznej. Podjęto ważną decyzję - zawiązania Komitetu Propagandy Turystycznej - skład 14 członków: prezes dr A. Majkowski, sekretarz - nauczyciel Sokólski. 

1932 rok: rozpocznie się budowa schroniska narciarskiego w Borowie-Borkowie k. Żukowa. Schronisko ma pomieścić około 50 narciarzy. Będzie wybudowane kosztem 17.000 zł Budowy podejmą się jak podaje prasa pomorska - saperzy z Torunia. Schronisko pwostanie dzięki inicjatywie Wojewówódzkiego P.W. i W.F. z Torunia i Urzędu Pow. w Kartuzach. 

5.03. 1933 rok - W niedzielę miała uroczystość poświęcenia shcorniska narciarskiego z udziałem p. wojewody Kirtiklisa, gen. Pasławskiego d-cy D.O.K VIII i ks. prałata Bieszka, który udzielił błogosławieństa Bożego i poświęcił schronisko. Po przemówieniu gen. Pasławskiego nastąpiło otwarcie schroniska przez wojewodę. Po ukończonej uroczystości nastąpiły biego narciarskie. 

Drugim ośrodkiem sportów zimowych była Wiezyca. W 1934 roku uruchomiono pociągi popularne pod nazwą "Narty - dancing - brydż" z Gdyni do Wieżycy przez Kartuzy. W planach przewidziany jest w Kartuzach trzygodzinny postój. W tym czasie odbędzie się obiad i dancing dla uczestników wycieczki. Pociągi będą kursowały w niedzielę i święta. 

Informator turystyczny dla letników: lata trzydzieste - Wydany przez Starostwo powiatowe: 

1. Biuro turystyczne w gmachu wydziału Powiatowego pokój nr 9 przy ul. J. Piłsudskiego

2. Hotele: Kaszubski Dwór - ul. Gdańska, Hotel Pomorski - ul. 3 Maja, Hotel Centralny - ul. Parkowa, Hotel Kartuski - ul. Parkowa, Pensjonat p. Hogi - Wzgórze Wolności

3. Ceramika Kaszubska - można nabyć w księgarni "GK", u p. Meissnera - ul. Gdańska i u p. Necla w Chmielnie 

4. Samochody i dorożki! Stawiają do dyspozycji: Szymichowski, Sadowski, Machola, Naczyk, Pelplińskio.

5. Powózki: dostarcza spedytor kolejowy p. Chistowski 

6. Autobusy wycieczkowe: wypożycza p. Pelpliński

7. Łazienki - znajdują się nad J. Klasztornym

8. Kort tenisowy: Czynny w "Kaszubskim Dworze" - ul. Gdańska [B. Borzesowski]

9. Kościół poklasztorny - Kartuzy.

Wieżyca - drugi ważny ośrodek turystyczny Kaszub. Położenie nad J. Ostrzyckim, Szczyt Wiezyca - 332 m nad poziomem morza.  Na początku lat 30. powstaje stacja kolejowa na szlaku komunikacyjnym Kościerzyna - Kartuzy. Na samym szczycie odbudowana została drewniana wieża widokowa. Wstęp - 40 gr od osoby, 20 gr - ulgowy od osoby. Cały dochód przeznaczony jest na utrzymanie wiezy i budowę w przyszłości wieży kamiennej. 

Październik 1930 - Wiezyca uroczyste otwarcie nowej stacji kolejowej obok starej stacji. Gmach stacji - dworca przedstawia się dobrze. 

Ośrodek sportów zimowych w Borowie-Borkowie. W 1932 roku trwają prace budowlane shcorniks ai torów zjazdowych. Zebrano na ten cel około 9.500 zł. Schronisko budowane jest w stylu kaszubskim w kształcie litery U, znajdzie sie tu pomieszczenie dla 60 osób. Budynek jednopiętrowy: na parterze wspólne pokoje dla 48 osób, jadłodajnia, czytelnia, natryski, bufet. Na pierwszym piętrze wspólne pokoje na 1-2 osoby. Na środku zbudowana zostanie stacja meteorologiczna. Opłaty bardzo małe. 

Ostrzyce - Budowa schroniska turystycznego. Polska YMKA uzyskała zgodę na dzierżawę terenu, na którym wybuduje schronisko turystyczne w kilku etapach. W 1937 roku zakończono budowę I etapu - zbudowano 15 chatek 10-osobowych, jadalnię oraz zabudowania kuchni. Dalsze prace wkrótce. W II etapie wybudowano: świetlicę, ambulans, przystań kajakową i dom gościnny - zimowy. Obóz został oddany do uzytku w 1938 roku. Turyści głównie narciarze podkreślają życzliwość miejscowej ludności. 

Chmielno - kolejnym ośrodkiem turystycznym na Kaszubach. W 1937 roku w dawniejszym budynku Posterunku Policji zostało uruchomione schronisko, które może pomieścić około 20 osób. W pobliżu ceramika p. Necla, jeziora i lasy. 

Żart: "Na zimowym letnisku" "GK:

Turysta - Czy mógłbym otrzymać dwa ręczniki?

Gospodyni letniska: To pan chce zostać u nas całą zimę?

opracował: historyk Andrzej Borzestowski