Zofia Nałkowska w powiecie kartuskim - kaszubski wątek w życiorysie znanej pisarki

Zofia Nałkowska to jedna z najbardziej znanych polskich pisarek okresu międzywojennego. Jaki był więc związek naszej słynnej pisarki z Kaszubami? Z jakiego powodu pojawiła się w Szwajcarii Kaszubskiej?

Zofia Nałkowska urodziła się w 1884 roku w Warszawie. Zmarła w 1954 roku. Pochowana została w stolicy. Studiowała historię, geografię. Największą cześć swoje szerokiej wiedzy zyskała dzięki samokształceniu. Nałkowska debiutowała w wieku 14 lat wierszem "Pamiętam". Później przyszły kolejne utwory. Za swoje najsłynniejsze dzieło okresu międzywojennego - "Granicę" otrzymała wysokie wyróżnienie. W latach 1939-44 współdziałała z podziemiem kulturalnym. Po zakończeniu II wojny światowej brała udział w pracach Międzynarodowej Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskiej w Polsce. Efektem tej działalności były "Medaliony". Na uwagę zasługują przede wszystkim "Dzienniki" opublikowane przez wydawnictwo Czytelnik - sześć tomów. 

Jaki był związek naszej pisarki Zofii Nałkowskiej z Kaszubami? Zadecydowała o tym bliska znajomość pisarki z Helena i Stefanem Boguszewskimi. Stefan Boguszewski był oświatowcem - dyrektorem szkół w różnych miejscowościach niepodległej Polski. W końcu 1920 roku przenieśli się do Warszawy, a następnie w latach 1922 - 1923 mieszkali w Stężycy, gdzie kupili kawałek ziemi za pieniądze pochodzące za spadek po rodzinie ze strony żony - Heleny. 

W liście pisanym z Gdańska z datą 12 czerwca 1922 roku do znajomej znajdujemy wiadomość Zofii Nałkowskiej o zorganizowanej wycieczce z matką - tuż przed ślubem nad polskie Pomorze. Prawdopodobnie była to jej pierwsza wycieczka nad Bałtyk. Wraz z matką zwiedziły Hel i Oliwię. W czasie trwania tej wycieczki - wyprawy odwiedzili również gospodarstwo rolne wspomnianej rodziny Boguszewskich w Stężycy przy ulicy Strzeleckiej 8.

Jak wspomina Zofia Nałkowska "gospodarstwo Boguszewskich położone było właściwie już za wsią między jeziorem Stężyckim a Jeziorem Lubowisko. Miało złą ziemię, piach, żwir - nadawało się  właściwie do zalesienia". Pobyt autorki był krótki a wspomnienie miłe i przekazywane bliskim i znajomym. W 1923 roku Boguszewscy opuścili gospodarstwo w Stężycy, osadzając tam dzierżawcę. 

My, Kaszubi, powinniśmy pamiętać o takich związkach wybitnych Polaków - pisarzy, polityków, artystów z naszą Małą Ojczyzną. 

oprac. Andrzej Borzestowski - historyk, bibliofil