Zabudowania dawnej cegielni w Somoninie zabytkiem. To koniec sprawy przenosin przeładowani odpadów?

11/04/2024 11:47

Mieszkańcy Somonina dopięli swego? Tak wynika z decyzji Pomorskiego Konserwatora Zabytków, który uznał relikty zabudowań dawnej cegielni w Somoninie jako zabytek. Tym samym jakiekolwiek prace na tym terenie muszą być uzgodnienie z konserwatorem zabytków. Czy właściciel nieruchomości będzie respektował tę decyzję?

Pod koniec marca Pomorski Konserwator Zabytków wydał decyzję o sporządzeniu karty ewidencyjnej zabytku dla reliktów zabudowań dawnej cegielni - relikty pieca Hoffmana w Somoninie.

- W przypadku przedmiotowego budynku, zgodnie z Opinią Narodowego Instytutu Dziedzictwa z 20 kwietnia 2022 r, opracowaną przez Dorotę Hryszkiewicz-Kahlau, zespól cegielni przed częściowymi pracami rozbiórkowymi, składał się z hali pieca wypałowego, budynku produkcyjno-magazynowego, formierni oraz budynku administracyjno-biurowego. Ochronę i tym samym, uznaniem za zabytek posiada dzięki zapisom w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino z dnia 28 września 2006 r. Oprócz tego wspomniany budynek admmistracyjno-biurowy ujęty jest w Gminnej oraz Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. W wyniku przedsięwziętych w lipcu 2021 r. działań rozbiórkowych zburzeniu uległa większa część zespołu cegielni oprócz reliktów tzw. pieca Hoffmana (wchodzącego w skład hali pieca wypałowego) oraz budynku administracyjno-biurowego. Wspomniany zespól powstał w pierwszej połowie XX w. i funkcjonował do lat 90-tych ubiegłego stulecia. Najważniejszym jego elementem była hala, w której znajdował się piec Hoffmana. Był to piec kręgowy opatentowany w drugiej połowie XIX w. przez niemieckiego budowniczego Fryderyka Hoffmana, który zrewolucjonizował proces wypału cegieł. Przedmiotowy obiekt „posiadał — jak wskazuje wspomniana opinia- przed wyburzeniem w skali lokalnej wartość historyczną stanowił materialny przykład dawnego procesu produkcji, wypału cegły i miejscowego rzemiosła". Obecnie w skutek przeprowadzonych w 2021 r. prac, istniejące relikty pieca w postaci zarówno fragmentów pieca Hoffmana w części nadziemnej jak i podziemnej, stanowią o tradycji miejsca (wartość historii I zagospodarowania miejsca) - podkreśla Pomorski Konserwator Zabytków.

Reklama

Zadowolenia z takiego obrotu sprawy nie kryją protestujący mieszkańcy.

- Dokument ten nie kończy tematu rozbiórki cegielni, jednak definitywnie zamyka budowę Bazy Transportowo Przeładunkowej odpadów komunalnych na terenie starej cegielni. Każde prace, które zostaną tam wykonane przez właściciela muszą być uzgodnione z Konserwatorem Zabytków, dotyczy to również prac związanych z uporządkowaniem terenu. Co na tym terenie powstanie na chwilę obecną nam nie wiadomo. Jedno jest pewne, że będziemy przyglądać się tej sprawie. Oczywiście mamy taką nadzieję, że nowa Rada Gminy Somonino stanie na wysokości zadania i wprowadzi w życie aneks do planu zagospodarowania przestrzennego terenu łącznie z wniesionymi przez nas wnioskami i uwagami. Chciałbym, aby taka sytuacja już nigdy nie miała miejsca a tak ważne sprawy, które dotyczą mieszkańców były w końcu z nimi konsultowane - podkreśla Mieczysław Czaja.

Reklama

Mieczysław Czaja

Czy jednak właściciel nieruchomości będzie respektował tę decyzję? Czy to faktycznie koniec tematu przenosin przeładowni odpadów?

Przypomnijmy, że w jeden z październikowych poniedziałkowych poranków mieszkańcy zauważyli toczące się prace rozbiórkowe na terenie byłej cegielni w Somoninie. Prace, które przed dwoma laty wstrzymał Wojewódzki Konserwator Zabytków. Mimo interwencji konserwatora, urzędników, czy policji, prace rozbiórkowe kontynuowano.

Obiekt został więc zburzony, a postępowania w tej sprawie wszczęła prokuratura, konserwator zabytków, jak również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Ten ostatni właśnie umorzył postępowanie. Jak informuje Krzysztof Nowak, postępowanie zostało umorzone ze względu na to, że obiekt został rozebrany, a z uwagi na to, że budynek przestał istnieć, nadzór budowlany nie podstaw prowadzenia postępowania.

Reklama

Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego spotkała się z oburzeniem mieszkańców.

Zobacz także:

PINB umorzył postępowanie ws. rozbiórki cegielni w Somoninie. Mieszkańcy zbulwersowani

Co więcej, gmina Somonino opublikowała oświadczenie, w którym zapewnia, że temat przenosin bazy transportowo przeładunkowej jest definitywnie zakończona, gdyż samorząd wydał odmowną decyzję środowiskową dla tego zadania. Warto przypomnieć, że w 2022 roku wójt gminy Somonino wydał decyzję odmowną, stwierdzając, że jest ona nie tylko niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, ale też powodowałaby zagrożenie środowiskowe. Zdaniem samorządu w tym przypadku nie mamy do czynienia z przenosinami bazy, a budową nowego, czterokrotnie większego zakładu.