Zabytkowy budynek przy ul. 3 Maja odzyska dawny blask [ARCHIWALNE ZDJĘCIA]

05/04/2022 12:22

Zabytkowa kamienica na skrzyżowaniu ulic 3 Maja i Kościuszki w Kartuzach wkrótce odzyska dawny blask. Budynek, który w latach 1986 - 2019 był siedzibą sądu rejonowego, zostanie odnowiony i przebudowany. Powiat kartuski rozstrzygnął przetarg na wykonanie tej inwestycji. Za kwotę niespełna 14 mln złotych zadania podejmie się firma Elwoz. W zmodernizowanym obiekcie siedzibę będą miały wydziały starostwa powiatowego. Warto przypomnieć, że na początku XX wieku budynek również był siedzibą tej instytucji. Przypominamy dziś jego historię.

W ramach inwestycji, budynek zostanie powiększony o dwie kondygnacje - w tym piwniczną. Piwnica oraz parter zostaną zaadaptowane na potrzeby Wydziału Geodezji i referatów - uzgadniania dokumentacji projektowej, ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz ewidencji gruntów i budynków. Na pierwszym piętrze będzie funkcjonował Wydział Budownictwa z referatami - ds. pozwoleń i zgłoszeń inwestycji infrastrukturalnych oraz ds. pozwoleń i zgłoszeń kubaturowych, a na poddaszu biuro Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tym samym, tak jak kilkadziesiąt lat temu, ponownie będą z niego korzystać petenci starostwa powiatowego.

Budynek mieszczący się na skrzyżowaniu ulic 3 Maja i Kościuszki, w obecnej formie, powstał z połączenia dwóch budynków, które wybudowano na przełomie XIX i XX wieku.

Reklama

- W lipcu 1876 roku od P. Gulicha za 18.000 marek został zakupiony grunt wraz z budynkiem na nim się znajdującym z przeznaczeniem na siedzibę starostwa. Nie zachowały się dokumenty, z których wynikałoby, kiedy budynek ten został wybudowany, jak wyglądał pierwotnie i kto był autorem projektu. Być może jako pierwszy powstał obiekt pod numerem 3-go Maja 8 o wystroju neoklasycystycznym, do którego dobudowano budynek przy ul. Kościuszki 26 z elewacją w stylu secesyjnym - napisała Maria Zakrzewska, konserwator detalu architektonicznego i rzeźby w "Programie prac Konserwatorskich", załączonym do inwestycji.

Koszty przebudowy budynku na potrzeby starostwa wyniosły wówczas 25 000 marek.

Reklama

- Nie wiadomo, jaki był zakres przebudowy budynku mieszkalnego. Z pocztówek z roku 1904, 1905, 1906, 1908 wiemy, że na początku XX wieku istniały tam już dwa połączone ze sobą budynki o odmiennej stylistyce, formie i bryle. Dwa wejścia na fasadzie nowego budynku świadczą, że jego część przeznaczona była na mieszkanie służbowe Starosty (zapewne pomieszczenia z balkonem i wykuszem) – odrębne wejście na piętro od strony południowej poświadcza dokumentacja przebudowy budynku przy ul. Kościuszki 26 z 1983 r. Stalowa, secesyjna oranżeria we wschodniej elewacji budynku przy ul. 3-go Maja 8 mogła przynależeć do mieszkania innego wysokiego urzędnika Starostwa - czytamy w opisie.

Oba budynki od początku służyły potrzebom Starostwa Powiatowego - najpierw niemieckiego, a w okresie międzywojennym polskiego. W okresie międzywojennym, w latach 30. fasada i wnętrze budynku zostały zmodernizowane. Zlikwidowano opaski i naczółki okien, pozostawiając jedynie prosty gzyms między-kondygnacyjny. Wejście poszerzono i obramowano w modernistycznym stylu czerwonym lastrykiem, nadając mu cech funkcjonalnego modernizmu.

Reklama

Po zakończeniu II wojny światowej w budynku funkcjonowały Prezydia Miejskie oraz Powiatowa Rada Narodowa. Na początku lat 80-tych XX wieku znajdował się tam także Urząd Stanu Cywilnego, a w części Bank Spółdzielczy.

W latach osiemdziesiątych budynki połączono przejściami wewnętrznymi, wnętrza przebudowano i zaadaptowano na potrzeby Sądu Rejonowego, który w roku 1986 powrócił do Kartuz z Kościerzyny. Sąd funkcjonował w obiekcie do 2019 roku, kiedy to siedzibę przeniesiono do nowego budynku przy ul. Kościuszki.

* Załączone fotografie pochodzą z Programu Prac Konserwatorskich, przygotowanego przez Marię Zakrzewską, konserwator detalu architektonicznego i rzeźby, załączonego do projektu inwestycji.