Taki był rok 2022 w telegraficznym skrócie

Nowy Rok już za pasem. I życzmy sobie, by był on lepszy, a na pewno nie gorszy od tego mijającego. A tymczasem w ten przedostatni dzień 2022 roku przypominamy najważniejsze dla mieszkańców powiatu kartuskiego i regionu wydarzenia minionych dwunastu miesięcy.

Styczeń

Podsumowanie roku tradycyjnie rozpoczynamy od przypomnienia pierwszego mieszkańca powiatu kartuskiego, a pierwszym urodzonym w Powiatowym Centrum Zdrowia w Kartuzach dzieckiem była Zuzanna Szmidt z Mezowa. Małej Zuzi składamy więc najlepsze życzenia z okazji pierwszego roku i życzymy samych szczęśliwych dni. Początek roku nie należał do udanych dla właściciela stolarni w Miszewie. W nocy z 2 na 3 stycznia obiekt strawił ogień, a straty sięgnęły kwoty około 2 mln zł. Do tragicznego w skutkach wypadku doszło z kolei w Egiertowie na drodze krajowej nr 20. Czołowo zderzyły się tam dwa samochody osobowe. Wskutek zdarzenia śmierć na miejscu poniosła kierująca renault. 

Kaszubi zasłynęli znów na cały kraj, jednak tym razem przedstawienie kaszubskiego wątku w popularnym serialu "Na dobre i na złe" spotkało się z niemałym oburzeniem Kaszubów. Wielu mieszkańców z dość dużą niecierpliwością czekało na emisję odcinka. To co zobaczyli na ekranach swoich telewizorów, wprawiło ich w prawdziwe osłupienie, a także zdenerwowanie. Wielu z nich jest po prostu zniesmaczonych tym, w jaki sposób zostali przedstawieni w odcinku Kaszubi, a także cały kaszubski region. Wyraz swojego niezadowolenia dali w wielu komentarzach pod naszą publikacją, a także na facebooku.

Luty

Miesiąc luty choć obfitował w lokalne wydarzenie, przyćmiły je wszystkie wiadomość z poranka 24 lutego. Wówczas bowiem Rosja zaatakowała Ukrainę i rozpoczęła się wojna...Świat znów się zatrzymał. Wstrzymał oddech, a wzrok wszystkich zwrócił się ku Ukrainie. Słowa "Nigdy więcej wojny" dawno nie ściskały serca tak, jak  24 lutego. Na terenie całego kraju odbywały się protesty przeciwko wojnie na Ukrainie oraz manifestacje wyrażające solidarność i wsparcie dla obywateli Ukrainy. Manifestacje odbyły się także w Kartuzach.

Marzec

Marzec zdecydowanie upłynął pod znakiem pomocy naszym wschodnim sąsiadom i to nie tylko poprzez wysyłanie im pomocy na Ukrainę, ale także przyjmowanie uchodźców i zapewnienie im najlepszej opieki w naszym powiecie. Ruszyła fala przeogromnej pomocy dla naszych wschodnich sąsiadów. Organizowane były zbiórki, mieszkańcy przynosili dary i zgłaszali chęć przyjęcia uchodźców z Ukrainy. Wojna w Ukrainie to przede wszystkim osobiste tragedie milionów ukraińskich rodzin. Codziennie toczyli i nadal toczą walkę o swoje życie i swoich bliskich. Stają przed trudnym wyborem - ratować siebie czy walczyć za wolność kraju. 24 lutego, nad ranem, obudziło ich wycie syren. Dla wielu odpowiedź na spadające wokół nich bomby, była tylko jedna. Ucieczka. Opuścili swoje domy, które budowali i tworzyli przez wiele lat i ruszyli do granicy z Polską. Najczęściej z jedną reklamówką pod ręką. Musieli pokonać czasami setki kilometrów, koczować w kolejkach, by znaleźć tymczasowy azyl w naszym kraju. Dla nas to niewyobrażalne. Dla nich jedyne rozwiązanie. 

Na pomoc Ukrainie  ruszyli też żołnierze-ochotnicy z całego świata. Polacy w pierwszych tygodniach walki stanowili jedną z trzech wiodących grup w tzw. Legionie Cudzoziemskiego prezydenta Zełenskiego. Wśród nich są także mieszkańcy Pomorza i Kaszub.

Kwiecień

To było wyjątkowo tragiczny miesiąc na drogach powiatu kartuskiego i czarna Wielkanoc. W świąteczny poniedziałek doszło aż do dwóch śmiertelnych wydarzeń. Wczesnym rankiem kierujący golfem 22-latek potrącił sześcioosobową grupkę osób. 19-latka poniosła śmierć na miejscu. Trzy inne osoby trafiły do szpitala. Sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, jeszcze jednak tego samego dnia wpadł w ręce mundurowych. Zatrzymany to 22-letni mieszkaniec powiatu kościerskiego.

Do kolejnego tragicznego w skutkach wypadku doszło około godziny 18. na trasie Prokowo-Kolonia kierujący busem śmiertelnie potrącił rowerzystę. Kierujący pojazdem nie posiadał uprawnień do kierowania.Rowerzysta, który zginął pod kołami busa na trasie Prokowo-Kolonia, to Janusz Mamelski - poeta, prozaik i tłumacz kaszubski, autor książek z legendami kaszubskimi oraz wierszami dla dzieci, nauczyciel języka kaszubskiego.

Czarny kwiecień uzupełnił też śmiertelny wypadek na K20 w miejscowości Babi Dół. Czołowo zderzyły się tam samochód osobowy z pojazdem ciężarowym. Wskutek zdarzenia śmierć na miejscu poniosła jedna osoba - 29-letni mężczyzna. Z kolei z jeziora Sołeckiego w Nowych Czaplach (gm. Stężyca) wyłowiono ciało mężczyzny. Najpewniej przebywało ono w wodzie już jakiś czas.

Kwiecień to także zakończenie procesu pierwszej instancji wobec Waldemara Bonkowskiego, który został oskarżony o znęcanie się nad psem ze szczególnym okrucieństwem, w następstwie czego zwierzę nie przeżyło. Były senator PIS został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres trzech lat próby, dozór kuratora sądowego oraz sąd orzekł wobec niego także nawiązkę w wysokości 20.000 zł na rzecz towarzystwa opieki nad zwierzętami w Gdańsku, jak również zakaz posiadania psów przez okres pięciu lat. Waldemar Bonkowski został też obciążony kosztami procesu. Obie strony złożyły jednak apelację. 

Maj

W maju po dwóch latach zniesiono stan epidemii, który w Polsce obowiązywał od  20 marca 2020 roku.  - Cały czas prowadzimy dokładny monitoring sytuacji. Dziś mamy 611 zakażeń, ta liczba odzwierciedla wyniki z ostatnich tygodni. Dynamika zachorowań  spada, poziom hospitalizacji również. Według lekarzy nie są to już jednak tak ostre przypadki, jak w przypadku mutacji Delta. Hospitalizacje są też znacznie krótsze - mówił  wówczas Adam Niedzielski, minister zdrowia.

Maj tradycyjnie upłynął też pod znakiem uroczystości z okazji Dnia Strażaka, podczas których awansowano i wyróżniono strażaków. Tradycyjnie nie obyło się też bez słów uznania i podziękowań za trud codziennej służby wkładany w ratowanie mienia i życia ludzkiego.

13 maja 2022 roku minęło 27 lat, kiedy 16-letnia Ewa wyszła z domu do szkoły. Nigdy do niej nie dotarła i do tej pory nie wiadomo, co stało się między 13 a 19 maja 1995 roku, kiedy jej zakneblowane i związane ciało znaleziono w dwóch jutowych workach nieopodal wysypiska śmieci przy drodze z Sierakowic do Paczewa. Czy śledczy z gdańskiego Archiwum X rozwikłają zagadkę i znajdą zabójcę nastolatki z Sierakowic? Czy morderca wciąż żyje i nadal mieszka w rodzinnej miejscowości Ewy? Jeżeli żyje, to czy w dalszym ciągu należy się go obawiać?

Czerwiec

Niebywały i historyczny sukces odnieśli uczniowie szkoły w Szopie. Po zwycięstwie w eliminacjach powiatowych i wojewódzkich, reprezentacja Małej Szkoły w Szopie zmierzyła się z w finale krajowym Turnieju Wiedzy w Bezpieczeństwie Ruchu Drogowym. I okazali się bezkonkurencyjni! W Białymstoku sięgnęli po najwyższe trofeum turnieju, a tym samym Daria Neubauer, Filip Choszcz, Maja Lehmann i Cyryl Bigus, reprezentowali Polskę w Europejskim Konkursie Edukacji Drogowej w Chorwacji.

W czerwcu poznaliśmy projekt II etapu obwodnicy Kartuz. Dokumentacja projektowa obejmuje budowę obwodnicy miasta Kartuzy stanowiącą północną jej część położoną na odcinku „Droga Kaszubska” (DW211), Prokowo, Grzybno, Kartuzy do włączenia do obwodnicy Kartuz Etap I (DW224) o długości około 4,4 km. 

Koniec roku szkolnego przyniósł też pożegnanie dla Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Somoninie. Elżbieta Świętoń, dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Somoninie podjęła w tym roku decyzję o przejściu na emeryturę. Kierowała somonińską szkołą przez 36 lat i stworzyła wyjątkowe miejsce. Dziś somonińska szkoła jest w regionie liderem kształcenia specjalistów z branży turystycznej i gastronomicznej.

Z powodu kolosalnych cen węgla, ludzie masowo powracali do palenia drewnem, które jest tańszym zamiennikiem opału. Niemniej już w maju i czerwcu mieli problem z pozyskaniem surowca, bo zapisy na zakup drewna rozpoczęły się właśnie na 2023 rok! - Osobiście pracując już 28 rok w lasach nie pamiętam takiego głodu. Opału pozyskujemy co roku podobną ilość, jednak ilość chętnych teraz wzrosła około pięciokrotnie – podkreślał jeden z leśników. 

Lipiec

Pierwszy dzień lipca dał się we znaki mieszkańcom burzami i ulewami.  Zalane ulice, place, posesje i budynki - to tylko niektóre skutki ulewnych deszczy, z którymi się zmagali. Z następstwem burzy walczyli też strażacy. W ich przypadku gros interwencji dotyczyło powalonych na drogi drzewa. Interweniowali też przy zerwanym dachu. 

W lipcu zapadła też dobra decyzja dla mieszkańców powiatu, szczególnie dla  przyszłych pacjentów kartuskiego szpitala. Rada Powiatu Kartuskiego wyraziła zgodę na zwiększenie środków na rozbudowę szpitala. Inwestycja ma połączyć istniejący budynek główny szpitala z budynkiem „B”, w którym aktualnie znajduje się m.in. oddział chorób wewnętrznych. W nowym obiekcie powstaną pracownie rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej, echokardiografii i ultrasonografii oraz w przebudowanej poradni specjalistycznej – pracownia rentgenodiagnostyki tworząc jako całość Centrum Diagnostyki Obrazowej. Powstaną też dodatkowe sale dla pacjentów oddziału chorób wewnętrznych i pomieszczenia dla pracowników oddziału. Modernizacji poddane zostaną także pomieszczenia parteru budynku „B” na cele administracyjno-biurowe dla pracowników administracji.

Czym żyli mieszkańcy powiatu kartuskiego sto lat temu? Jakie mieli potrzeby przed 80 laty? Odpowiedzi na pytania odkrył Artur Socha, kartuski policjant, pasjonat fotografii lotniczej, a także historii. Przyniósł do Muzeum Kaszubskiego nie tylko jeden z pierwszych numerów "Gazety Kartuskiej" z 1922 roku, ale też cały rocznik z 1938 roku, zapakowany i nieotwierany najprawdopodobniej od ponad 80 lat.

Sierpień

Sierpień przywitał nas premierą najnowszej produkcji Fundacji Aby chciało się chcieć. Tym razem podróżujemy z Polą i Dżej, bohaterkami filmu "Tam, gdzie kwitną malënë" w reżyserii Piotra Zatonia, ze scenariuszem Eweliny Karczewskiej-Luhm. Na ekranie podziwiać możemy także Danutę Stenkę i Henryka Gołębiewskiego. Fundacja Aby Chciało się Chcieć zabiera widzów w kolejną malowniczą wyprawę po regionie.Pokazują i zatrzymują w kadrach to, co w Kaszubach urzekające i wyjątkowe. 

To widok, na który nikt nie chciałby się natknąć podczas spaceru po malowniczych Kaszubach. Na terenie dwóch byłych ośrodków wypoczynkowych w powiecie kartuskim odkryto przerażającą ilość odpadów. Postępowania w tych sprawach prowadziły urzędy gmin, a właściciele nieruchomości musieli zmierzyć się z uprzątnięciem działek.

Tegoroczne wakacje niestety przejdą do historii jako jedne z najtragiczniejszych ostatnich lat. Szczególnie w sierpniu żywioł wody okazał się bezlitosny dla wypoczywających nad kaszubskimi akwenami. Tylko zaledwie podczas pięciu służb, kościerscy nurkowie aż pięciokrotnie wyciągali z wody topielca. W ostatni sierpniowy doszła kolejna interwencja i to ta najtragiczniejsza. Nad Jeziorem Świętym w Załakowie utonęła 11-letnia dziewczynka. Mimo akcji reanimacyjnej nie udało się jej uratować.

Wrzesień

Wrzesień powitał nas niespodziewanie smutną wiadomością o śmierci Marii Wenty-Barlak - wieloletniej dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Kartuzach. W tym roku wygrała konkurs na kolejną pięcioletnią kadencję. Przez lata sprawowała też funkcję radnej Rady Miejskiej w Kartuzach. Miała 67 lat. 

Swoją pasję do motoryzacji postanowili przekuć w przygodę i chęć pomagania. Szykowali swoje pojazdy rodem z PRL, zbierali pieniądze na cele charytatywne - dzieci z domów dziecka, pakowali dobre humory i ruszyli w nieznane. W taką podróż z Katowic do Albanii w ramach charytatywnego rajdu Złombol wyruszyły co najmniej dwie ekipy z powiatu kartuskiego: Ryszard Król ze Starej Huty i Michał Stencel wraz z całą rodziną z Sierakowic.

We wrześniu ostatecznie zakończył się proces byłego ministranta z parafią św. Kazimierza w Kartuzach i diecezję pelplińską. Sąd Najwyższy odrzucił kasację, którą złożyli parafia św. Kazimierza w Kartuzach i diecezja pelplińska i utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który w 2019 roku nie tylko nakazał byłemu duchownemu przeprosić byłego ministranta, ale też zarządził na jego rzecz kwotę 400.000 zł jako zadośćuczynienie.

Dawid Miotk z Żukowa znany jest biegaczom z całej Polski, którzy rokrocznie pokonują kilometry w cyklu Kaszuby Biegają. Mało kto wie, że jego pasją jest hotelarstwo. I właśnie we wrześniu reprezentował Polskę na Branżowych Igrzyskach Olimpijskich WorldSkills w Szwajcarii. Zmierzył się z najlepszymi z całego świata w Obsłudze Gości Hotelowych.

O potrzebie rozbudowy, remontu bądź budowy nowej remizy dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Dzierżążnie mówi się od dawna. Przed rokiem temat ten stał się przedmiotem dyskusji na sesji Rady Miejskiej w Kartuzach. I o ile potrzebę modernizacji budynku widzieli wszyscy, debatowano nad rozbudową lub budową nowej remizy. Zdaje się jednak, że marzenia strażaków z Dzierżążna o nowej strażnicy legły w gruzach. W ich kierunku poleciało wiele gorzkich słów z ust burmistrza, który zapowiedział, że nie mają liczyć na żadną rozbudowę, a jedynie na remont obiektu.

Październik

Październik rozpoczął się tragicznym pożarem, do którego doszło w Czapielskim Młynie (gm. Stężyca). Ogień pojawił się tam na poddaszu budynku Z żywiołem walczyło osiem zastępów straży pożarnej. Wewnątrz obiektu znajdowało się dwoje starszych osób. Mężczyzna zdołał opuścić płonący budynek. Kobieta poniosła śmierć. Zaledwie klka dni później dziesięć zastępów straży pożarnej walczyło z pożarem budynku mieszkalnego w miejscowości Grzebieniec. Wskutek zdarzenia poszkodowane zostały dwie osoby, w tym 13-letni chłopiec został przetransportowany do szpitala. 

Najpierw wniosek o zwiększenie bonifikaty, a potem wniosek o wykup mieszkania komunalnego. Tak przebiegała droga wykupu mieszkania przez radną Rady Miejskiej w Kartuzach Klaudię Kałużną. Podczas październikowej sesji radni większością głosów wyrazili zgodę na taką transakcję. Głosowało jednak tylko 13 radnych, bo część tuż przed głosowaniem opuściło salę. Nasuwa się tylko pytanie, czy podwyższenie bonifikaty było celowe, aby radna mogła wykupić mieszkanie za niższą cenę? W sprawie pozostaje dużo niejasności. Na pewno po finalizacji transakcji zapytamy burmistrza Kartuz za jaką kwotę mieszkanie zostało sprzedane.

Nie obyło się też bez dobrych wieści. Ruszają prace nad przygotowaniem studium korytarzowego dla drogi z Miszewa do lotniska w Gdańsku. Dzięki temu połączeniu Kaszuby odzyskają dogodne połączenie z portem lotniczym. 20 października marszałek podpisał umowę na wykonanie dokumentu. Od momentu podpisania umowy wykonawca ma rok na przygotowanie studium. Dodajmy, że to radny powiatu kartuskiego Andrzej Bystron w 2019 roku podjął inicjatywę przywrócenia bezpośredniego połączenia drogowego Kaszub z lotniskiem, czego mieszkańcy tej części Pomorza zostali pozbawieni w skutek rozbudowy Portu Lotniczego w Gdańsku w 2008 roku.

Listopad

Listopad to ważny miesiąc dla całego regionu. Ruszyła bowiem budowa Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej. Przystąpienie do budowy jest możliwe dzięki zwiększeniu środków na fundusz budowy dróg. Wcześniej inwestycja miała powstać w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. To jedna z najważniejszych inwestycji drogowych dla naszego regionu. Były też i dobre wieści dla mieszkańców Kiełpina. Zakończyła się budowa ronda na skrzyżowaniu ulicy Długiej i drogi wojewódzkiej w Kiełpinie. Dążenie do powstania ronda to odpowiedź na nieustannie rosnący ruch samochodów osobowych, jak i ciężarowych w obrębie skrzyżowania drogi wojewódzkiej z powiatową w Kiełpinie, co związane jest z bardzo dynamicznym rozwojem i rozrastaniem się okolicznych miejscowości. Jak podnosili inicjatorzy, nadmierny ruch w tym rejonie jest przyczyną wielu niebezpiecznych sytuacji, w tym licznych wypadków i kolizji - o czym świadczą policyjne i strażackie statystyki.

Nie było się jednak bez afery w roli głównej z radnym gminy Kartuzy. Trwa spór między radnym i jego sąsiadem. Andrzej Dawidowski zaczął grodzić swoją nieruchomość. Problem jednak w tym, że działki te obciążane są służebnością przejazdu i przechodu, do czego prawo ma jego sąsiad Wojciech Kiewlicz. Mimo próśb o respektowanie jego praw, radny ogranicza mu swobodny dojazd do jego działek.

W listopadzie oficjalnie zainaugurowano Zespół Wytchnieniowy Dom Nadziei. Budynek stacjonarnego hospicjum w Kartuzach jest na ukończeniu. Już w lipcu 2023 roku przyjmie pod swoją opiekę pierwszych pacjentów. Wcześniej jednak obejmie potrzebujących stacjonarną opieką wytchnieniową. Otoczy więc opieką tych, którzy wykazują się dużą niesamodzielnością, jak i tych, którzy potrzebują pomocy w ramach sprawowanej opieki nad ciężko chorymi.

Grudzień

Nie tylko mieszkańców naszego powiatu, ale także całą Polskę poruszyło zaginięcie 33-letniej Moniki i jej psa. Ich ciała po dobie poszukiwań wyłowiono z jeziora Klasztornego w Kartuzach. Wszystko wskazuje na to, że doszło do nieszczęśliwego wypadku, a kobieta poniosła śmierć wskutek utonięcia.

Zarzuty utrudniania postępowania karnego poprzez usuwanie śladów i dowodów, zacieranie śladów przestępstwa, a także podawanie nieprawdziwych informacji w sprawie dotyczącej Iwony Wieczorek usłyszał z kolei Paweł P. Mieszkaniec Żukowa musi także regularnie stawiać się na Policji i musiał wpłacić poręczenie majątkowe w wysokości 50.000 zł. Zatrzymano mu paszport i obowiązuje go zakaz opuszczania kraju.

Sąd Okręgowy w Gdańsku uchylił  natomiast wyrok Sądu Rejonowego w Kościerzynie w sprawie Waldemara Bonkowskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. A to oznacza, że proces ruszy od początku. Były senator PiS miał przywiązać psa i ciągnąć go za samochodem, wskutek czego zwierzę miało nie przeżyć. W kwietniu za znęcanie się nad zwierzęciem Waldemar Bonkowski usłyszał wyrok skazujący.

Tuż przed świętami w Starostwie Powiatowym w Kartuzach odbyło się podpisanie umowy na budowę centrum diagnostyki obrazowej przy kartuskim szpitalu. To największa inwestycja zarówno dla szpitala, jak i powiatu kartuskiego. Pochłonie 22 mln zł. Starosta i prezes Powiatowego Centrum Zdrowia są jednak jednomyślni, mimo iż jest to wielkie i trudne wyzwanie, to jest ono konieczne do zrealizowania, by zapewnić mieszkańcom usługi medycznego na najwyższym poziomie. - Dziękuję za tę inwestycję w imieniu wszystkich pacjentów szpitala - podkreślał prezes Paweł Witkowski. Rozbudowa szpitala ma zostać ukończona w połowie 2024 roku.

Grudzień to także ważny miesiąc dla naszej redakcji. Dokładnie 15 grudnia - 19 lat temu - powstał portal Kartuzy.info. Warto przypomnieć, że z okazji uzyskania pełnoletności, przed rokiem oddaliśmy w Wasze ręce aplikację  Kartuzy,info - apkę, dzięki której wszystko co wiąże się z powiatem kartuskim macie w jednym miejscu, w wygodnej i przyjaznej formie. Apka ma więc już rok i cieszy się uznaniem coraz szerszego grona naszych Czytelników i za co dziękujemy. 

To oczywiście subiektywny ranking najważniejszych wydarzeń, które w ostatnich dwunastu miesiącach cieszyły się też i Waszym największym zainteresowaniem.  A Wam, jakie wydarzenia tego mijającego roku najbardziej utkwiły w pamięci?